thăm thằng bạn là Thứ trưởng, thấy trong phòng khách bày hai
loại hoa: Hoa đào và zơn. Mr. Bùi bảo: Hoa Lài đâu? Hương hoa
Lài từ Tunisia đang lan toả khắp cộng đồng các nước Ả
rập mà còn lan đến tất cả những nước độc tài và thiếu
dân chủ.
Cách mạng Hoa Lài đang là cụm từ thu hút được sự quan tâm
của đông đảo công chúng. Với người Việt, dẫu những mâu
thuẩn nội tại chưa đến mức bùng phát như ở Tunisia nhưng
những gì đang diễn ra thấy có không ít điểm tương đồng.
Độc tài- tham nhũng- thiếu minh bạch… đang là những vấn
đề mà xứ ta không phải là ngoại lệ.
Xin được giới thiệu qua về cuộc cách mạng Hoa Lài ở Tunisia
để bà con suy ngẫm cho zui.
Phan Thế Hải</div>
"<em><strong>Chấm dứt nghèo đói, chấm dứt thất
nghiệp!</strong></em>" không chỉ là tiếng thét của Mohamed
Bouazizi, một thanh niên 26 tuổi, đã tự kết thúc cuộc sống
bế tắc của mình trong ngọn lửa tự thiêu ngày 17/12/2010 mà
còn là tiếng kêu ai oán của hàng triệu người dân không có
cơ hội tạo lập cuộc sống một cách bình đẳng với cộng
đồng trong xã hội độc tài và tham nhũng của Tunisia.
Tiếng thét đó là giọt nước làm tràn ly, nó kích hoạt lòng
yêu nước trong lòng mỗi người dân ở đất nước Hồi giáo
Bắc Phi. Hàng triệu người đã bày tỏ lòng khát vọng của
Mohamed Bouazizi bằng cách xuống đường biểu tình. Sau gần 1
tháng biến loạn, Tổng thống Zine El Abidine Ben Ali đã tháo
chạy và xin tị nạn tại Saudi Arabia, chấm dứt 23 năm độc
quyền cai trị tại xứ này.
Là một quốc gia Hồi giáo, nằm ven bờ biển Địa Trung Hải,
Tunisia giáp ranh với Algeria và Libya. Từ 12/5/1881, Tunisia trở
thành thuộc địa của Pháp. Ngày 20/3/1956, nước này tuyên bố
độc lập. Ngày 25/7/1957, Habib Bourguiba trở thành Tổng thống
đầu tiên của xứ Cộng hòa Tunisia. Ngày 7/11/1987, Tổng thống
Habib Bourguiba buộc phải từ nhiệm "vì lý do sức khỏe".
Zine El Abidine Ben Ali, lúc đó là Thủ tướng - xuất thân từ
quân đội được đào tạo tại Pháp và Hoa Kỳ - lên cầm
quyền với sự đồng ý của Quốc hội. Năm 2002, Ben Ali đã
sửa đổi hiến pháp để có thể tiếp tục tái cử. Từ tháng
4/1989 cho đến nay, Tổng thống Ben Ali đã liên tiếp tái đắc
cử với số phiếu bầu gần như tuyệt đối là 90%. Ông đã
bị các tổ chức Nhân quyền cho là "độc tài và gia đình
trị".
Trong 23 năm cầm quyền, bên cạnh những cố gắng tạo ra quỹ
an sinh xã hội và phát triển quyền phụ nữ. Tổng thống Ben
Ali đã bóp ngẹt các quyền tự do báo chí, ngăn cản tiếng nói
phản kháng dưới bất cứ hình thức nào.
Độc tài thường dẫn đến tham nhũng. Nguyên nhân chính của
nạn tham nhũng là thiếu một hệ thống pháp luật công minh,
thiếu một nền truyền thông lành mạnh, tức là không có tự
do báo chí. Không có tự do báo chí thì các thành phần tham
nhũng tự do tác yêu, tác quái. Họ không bị tòa án trừng
phạt.
Trở lại câu chuyện tự thiêu của Mohamed Bouazizi ở Sidi Bouzid,
một thành phố cách thủ đô Tunis 265 km. Mohamed Bouazizi, có
bằng đại học, nhưng không tìm ra việc làm, anh phải đi bán
dạo trái cây kiếm sống. Không có giấy phép hành nghề, không
có tiền hối lộ, anh bị công an tịch thu xe. Quá uất ức,
sáng 17/12/2010 anh đã tự thiêu. Anh hét to khi ngọn lửa đang
bốc cháy "Chấm dứt nghèo đói, chấm dứt thất nghiệp!". Ngày
4/1/2011, anh qua đời.
Tiếp theo đó, cũng tại thành phố Sidi Bouzid, ngày 8/1/2011, một
người bán hàng rong khác là ông Moncef Ben, 56 tuổi cũng đã tự
thiêu. Sự tự thiêu của những người này đã nói lên nỗi
thất vọng cùng cực của tầng lớp nghèo khổ trong xã hội và
đó cũng là ngọn đuốc đốt lên ngọn lửa phẫn nộ của dân
chúng. Khắp nơi, sinh viên, học sinh, luật sư, ký giả, công
đoàn đã biểu tình chống lại nạn thất nghiệp, tham nhũng
tràn lan và đời sống đắt đỏ trong suốt 23 năm qua dưới
bàn tay sắt của Ben Ali.
Tính đến 9/1/2011, đã có 14 người chết, TT Ben Ali lên truyền
hình lần thứ 2 hứa hẹn sẽ tạo công ăn việc làm, nhưng đã
quá muộn, các cuộc biểu tình, nổi loạn ngày càng gia tăng.
Trước sức ép của quần chúng, Ben Ali đã trốn thoát khỏi
Tunisia ngày 14/1/2011. Thoạt đầu, do mối quan hệ lâu dài giữa
Pháp và Tunisia, người ta nghĩ rằng ông Ben Ali sẽ đến Pháp,
nên chiều ngày 14/1 đã có 1 nhóm người Tunisia đến phi
trường Bourget để biểu tình.
Thế nhưng chiếc máy bay chở ông Ben Ali không ghé Pháp mà dự
định ghé thành phố Sardaigna, Italia để "tiếp thêm nhiên
liệu", nhưng chính phủ nước này không chấp nhận. Tại
Pháp, Điện Elyséé cũng cho biết "không mong muốn tiếp nhận
ông Ben Ali". Cuối cùng, Ben Ali, 74 tuổi, người có tài sản
dự đoán là 5 tỉ euro đã được chính phủ Saudi Arabia đón
tiếp tại lâu đài của nhà vua Fahd ở Jeddah, một thành phố
cạnh biển Đỏ.
Báo Parissien cho biết ngày 13/1, gia đình của ông Ben Ali đã
tạm trú vài ngày tại một khách sạn sang trọng ở Disneyland,
thuộc thành phố Marne la Vallée, Pháp. Theo đài truyền hình số
1 của Pháp, Bà Leila, vợ ông Ben Ali đã trốn thoát với 1,5
tấn vàng, tương đương với 45 triệu euro. Hiện bà Leila đang
ở Saudi Arabia cùng với ông Ben Ali và 400 người thân cận.
Trong khi người dân reo hò trước sự ra đi của Ben Ali, tại
Tunisia các bức hình của nhà độc tài bị phá hủy thì Đại
tá Kadhafi của nước Libya, một nước láng giềng của Tunisia,
không công nhận sự sụp đổ của chính phủ Ben Ali, ông cho
rằng "Tổng thống Ben Ali vẫn còn là Tổng thống hợp pháp
của Tunisia".
Sau cuộc cách mạng tại Tunisia thì tại các nước Bắc Phi có
một hiệu ứng dây chuyền domino.
Ngoài Tunisia, các nước lân cận cũng như các nước Trung cận
đông ở Á rập đều có những điểm tương đồng, tức là có
chính quyền tham nhũng, độc tài, đàn áp dân chúng, thiếu tự
do dân chủ. Tất cả các hiện tượng đó đã làm bùng nổ
tại Tunisia.
Hình ảnh các thiếu nữ leo lên bệ xe tăng choàng lên cổ các
chiến binh những vòng hoa Lài, để rồi họ quay xe trở lại,
hoà vào đám biểu tình bất chấp lệnh của tổng thống đã
được các nhà phân tích gọi đó là "Cuộc cách mạnh hoa
Lài"
Sau cuộc cách mạng hoa Lài tại Tunisia, các nơi khác người ta
bắt đầu nói đến hiệu ứng dây chuyền hoặc là hương hoa
nhài lây lan đến các nước Ả rập khác, trong đó có Ai Cập,
Lybi…
Trong 23 năm qua người dân bị nhốt trong chế độ tham nhũng,
thối nát. Thanh niên có bằng cấp tú tài trở lên không có
việc làm đã phải chạy ra nước ngoài để kiếm sống. Sự
tháo chạy của Ben Ali là kết quả tất yếu của những phẫn
uất từ bấy lâu nay của người dân mà cái chết của Mohamed
Bouazizi chỉ là que diêm làm bùng lên ngọn lửa dẫn đến cuộc
cách mạng hoa lài.
Cuộc cách mạng hoa lài đã mở ra cho người dân Tunisia một
chân trời mới. Dẫu con đường trước mặt cho một Tunisia
thật sự dân chủ sẽ còn nhiều thử thách, nhưng nó đã báo
hiệu một điều rằng: Nhà cầm quyền tiếp theo không thể
tiếp tục duy trì chế độ độc tài, tham nhũng và thiếu dân
chủ nếu không muốn bị nhân dân lật đổ!
Cách mạng Hoa Lài ở Tunisia không chỉ mở ra một kỷ nguyên
mới cho người dân Bắc Phi mà còn thức tỉnh người dân các
nước có hoàn cảnh tương tự. Nếu người dân ở các nước
ý thức được quyền hạn của họ mà họ cũng có những yêu
cầu tương tự thì những nhà cầm quyền độc tài không thể
xem thường.
P.T.H. (Tổng hợp từ các nguồn)
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7739), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét