chỉ ra 3 điểm yếu của kinh tế Việt Nam hiện nay là năng
suất lao động thấp, thiếu kinh tế cụm ngành và chính sách
kinh tế vĩ mô không ổn định.
<div class="special_quote"><strong>Tin liên quan:</strong>
<ul>
<li><a href="http://vnexpress.net/GL/Kinh-doanh/2010/11/3BA23580/">Sắp có
báo cáo năng lực cạnh tranh đầu tiên của Việt Nam</a></li>
<li><a href="http://vnexpress.net/GL/Kinh-doanh/2010/11/3BA2398D/">Việt
Nam không nên bắt chước Trung Quốc làm hàng giá rẻ</a></li>
</ul></div>
Đây được xem là bản báo cáo cấp quốc gia đầu tiên của
Việt Nam về năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, được xây
dựng bởi Viện Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) và Học viện
Năng lực cạnh tranh châu Á phối hợp thực hiện. Giáo sư
Michael Porter, "cha đẻ" của chiến lược cạnh tranh chính là
người chỉ đạo trực tiếp việc thực hiện báo cáo này.
Nhận xét quan trọng nhất được ông Porter đưa ra trong buổi
công bố báo cáo sáng nay 30/11 là mô hình phát triển dựa trên
các yếu tố tự nhiên được thừa hưởng, vốn đã giúp Việt
Nam tăng trưởng trong 15-20 năm qua, hiện đã lỗi thời và Việt
Nam cần sớm đưa ra một mô hình mới.
<center><img
src="http://vnexpress.net/Files/Subject/3B/A2/39/FB/Michael-Porter-4.jpg"
alt="" /></center>
<center><em>Giáo sư Michael Porter tại lễ công bố Báo cáo Năng
lực cạnh tranh Việt Nam 2010. Ảnh: N.M</em></center>
"<em>Nếu Việt Nam tiếp tục tăng trưởng theo kiểu cũ, tức
là dựa chủ yếu vào đặc điểm địa lý hay dân cư thì không
có nghĩa là khủng hoảng sẽ đến vào năm sau. Tuy nhiên các
bạn chắc chắn không thể duy trì mô hình này trong vòng 5-10
năm tới</em>", Giáo sư Porter khẳng định.
Nhìn lại quá trình tăng trưởng kinh tế từ năm 1975 đến nay,
các nhà làm báo cáo tỏ ra ấn tượng về tốc độ tăng
trưởng GDP cũng như mức thu nhập bình quân đầu người (1.160
USD) mà Việt Nam đạt được vào năm nay. Tuy nhiên, các chuyên
gia vẫn tỏ rõ sự quan ngại đối với mức thịnh vượng mà
xã hội và người dân được hưởng vẫn chưa tương xứng
với tốc độ tăng trưởng.
Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này, theo Giáo sư Michael
Porter, chính là do năng suất lao động chung trong nền kinh tế
(động lực chính cho sự thịnh vượng) còn ở mức quá thấp.
Điều này cũng trực tiếp ảnh hưởng đến mô hình tăng
trưởng vốn đang dựa nhiều vào hội nhập và chuyển dịch lao
động chế tác hiện nay (mô hình cổ điển).
Theo các chuyên gia thì mặc dù lượng hàng hóa xuất khẩu từ
khu vực chế tác nhưng gia trị gia tăng còn thấp. Việt Nam cũng
chỉ chủ yếu có thị phần xuất khẩu lớn trong các ngành sử
dụng nhiều lao động và tài nguyên thiên nhiên. Sự liên kết
giữa các nhóm ngành xuất khẩu là hầu như không có.
Điều này khiến những mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của
Việt Nam thường không liên quan đến nhau (thủy sản, dệt,
đồ nội thất, may mặc, giày dép…). Do đó không tạo được
hiệu ứng "<em>tràn ngập</em>" tại các thị trường lớn như
EU hay Mỹ.
Ở cấp độ năng lực cạnh tranh quốc gia, gần như tất cả
các yếu tố trong 2 phạm vi được nhóm nghiên cứu đưa ra là
vĩ mô (thể chế chính trị, pháp quyền, phát triển con người,
chính sách kinh tế vĩ mô) và vi mô (môi trường kinh doanh và
chiến lược doanh nghiệp) đều xếp hạng từ trung bình trở
xuống. Cá biệt, <em><strong>chính sách kinh tế vĩ mô của Việt
Nam được báo cáo đặt chỉ báo màu đỏ, tương đương với
một bất lợi lớn.</strong></em>
Những bất cập nêu trên của mô hình tăng trưởng sẽ đặt ra
những thách thức lớn đối với Việt Nam trong thời gian tới,
trực tiếp ảnh hưởng tới các cân đối vĩ mô. Theo Báo cáo
Năng lực cạnh tranh, giá trị gia tăng thấp của khu vực xuất
khẩu, sự mất giá của tiền đồng cộng với cầu nội địa
gia tăng sẽ làm cho thâm hụt thương mại ngày một trầm
trọng.
Trong khi đó, việc các dòng vốn lớn đổ vào nền kinh tế,
cộng với chính sách tiền tệ, tài khóa nới lỏng sẽ gây áp
lực không nhỏ lên lạm phát. Tỷ lệ tăng GDP so với đầu tư
cũng ngày một sa sút khiến cho sự phụ thuộc vào dòng vốn
ngoại của nền kinh tế ngày một tăng.
Đứng trước những thực tế nêu trên, nhóm thực hiện báo
cáo đề xuất một loạt giải pháp đối với Chính phủ và
cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam nhằm tìm ra mô hình phát
triển tương xứng trong giai đoạn hiện nay.
Theo Giáo sư Michael Porter và các đồng sự, Việt Nam cần đặt
ra một chiến lược mới với 3 nguyên tắc chỉ đạo cơ bản
là đặt năng lực cạnh tranh ở vị trí trung tâm, <a
href="http://vef.vn/?vnnid=1602">coi trọng vai trò kinh tế tư nhân</a>
và đưa vai trò của Chính phủ trở thành người tạo dựng
lợi thế cho nền kinh tế. 3 nguyên tắc này được coi là chìa
khóa để điều chỉnh các mất cân đối vĩ mô hiện tại cũng
như tạo nền tảng cho một nền sản xuất có năng suất cao
hơn. Các nhà nghiên cứu cũng đề nghị thành lập một Ủy ban
Quản lý năng lực cạnh tranh cấp quốc gia tại Việt Nam,
giống như mô hình đã được thực hiện rất thành công ở
Hàn Quốc và nhiều nước khác.
Một giải pháp cũng được Báo cáo nhấn mạnh là phát triển
các cụm ngành sản xuất. Giáo sư Michael Porter ví von công việc
này giống như "xây chiếc cầu nối quá khứ với tương lai
của nền kinh tế" và khẳng định nó phải được đặt ở
vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển của Việt Nam.
Giáo sư kiến nghị nên tập trung vào các lĩnh vực liên quan
đến thu hút đầu tư, phát triển kỹ năng lao động, khu công
nghiệp… Ông và các đồng sự cũng đề xuất một số mô
hình thí điểm như cụm ngành điện tử - cơ khí tại Hà Nội,
cụm du lịch ở miền trung hay cụm ngành dệt may, logistics tại
TP HCM…
Đối với việc quản trị doanh nghiệp Nhà nước, Báo cáo đề
nghị Chính phủ nên tách biệt vai trò của mình với tư cách
là chủ sở hữu và hoạt động quản lý điều tiết. Các cơ
quan chức năng cũng nên xây dựng và thực thi các tiêu chuẩn
quản trị hiện đại với các doanh nghiệp này, đảm bảo
cạnh tranh theo cơ chế thị trường và thúc đẩy quá trình cổ
phần hóa.
Phát biểu trong lễ công bố Báo cáo Năng lực cạnh tranh 2010
sáng nay, Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải đánh giá cao chất
lượng những thông tin mà Giáo sư Michael Porter và các đồng
sự tại CIEM và Học viện Năng lực cạnh tranh châu Á mang
lại. Ông khẳng định đây là nguồn dữ liệu quan trọng và
sẽ được Chính phủ cân nhắc, sử dụng khi xây dựng chiến
lược phát triển kinh tế - xã hội từ nay đến năm 2015 và
2020.
Đặc biệt tâm đắc với đề xuất thành lập Ủy ban giám sát
năng lực cạnh tranh quốc gia, Phó thủ tướng cho biết sẽ
đề đạt ý tưởng này để Chính phủ có cơ sở xem xét,
triển khai trong thời gian tới.
<em>Nhật Minh</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7189), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét