chuyền các con ạ". Tôi hiểu, Mẹ tôi muốn nhắc anh chị em
chúng tôi hai ý:
Thứ nhất, đồng tiền là thứ không ở lâu bền với người
ta, nay nằm trên tay người này, mai đã sang túi người khác.
Người có thu nhập thấp, cảm nhận điều này rõ lắm: Tiền
lĩnh về, chưa kịp nóng túi, đã rủ rê nhau sang túi mấy bà
bán gạo, bán rau ngoài chợ gần hết! Đồng tiền cũng còn
được gọi là đồng bạc, một phần vì thế chăng? Cái sự
chuyền của đồng tiền nhiều khi cũng bay bướm nghệ thuật
lắm.
Xin nêu một ví dụ: – Chiều 24-4-2009, phía đầu chiếc xe CSGT
màu trắng, người đại úy dí ngón tay trỏ vào tập biên bản,
người vi phạm hiểu ý, "nhằn" ngay trong túi ra một tờ
polyme màu xanh. Người đại úy lật mấy trang biên bản lên,
người vi phạm vội vã nhét tờ 100.000 đ vào đó. Bỗng, một
cơn gió vô tình thốc tới làm mấy trang biên bản bay tốc lên,
tờ 100.000đ bay vèo theo gió, chờn vờn đậu xuống vỉa hè
cách đó một quãng. Người đại úy vội vã chạy theo, vội vã
cúi xuống nhặt, rồi khoan thai đút vào túi… Tờ 100.000đ màu
xanh giờ đã nằm yên trong túi quần "ông" đại uý – (Bài
CSGT "làm luật" ngay tại Hà Nội, báo Khoa học & Đời sống,
thứ ba ngày 5-5-2009).
Thứ hai, vì cái sự chuyền tay nhau như thế, nên nó rất bẩn.
Có lẽ trên đời này, đồng tiền là thứ bẩn thỉu nhất,
bởi nó giây đủ các mùi vị, từ mùi thịt cá tanh tưởi,
đến mùi hoa quả thum thủm do bị ế, bị ủng; từ mùi mồ
hôi của chị bán bánh cuốn đến mùi dầu mỡ của ông lão
sửa xe…
Nhưng vì nó là đồng chuyền, cho nên đồng tiền luôn luôn mang
trong mình nó sự tổng hợp vĩ đại nhất của tất thảy các
mùi vị, không thiếu một thứ gì… Chính vì đặc điểm này,
mà mặc dù quý đồng tiền đến mấy, người ta cũng chỉ mân
mê chứ rất ít khi thấy một ai đó đưa nó đặt lên mũi, lên
môi để ngửi hay để hôn! Không ngửi, không hôn vì nó rất
bẩn; nhưng bẩn đến mấy chúng ta vẫn luôn luôn trân trọng
đồng tiền. Ví dụ: Khi bề dưới muốn biếu tặng ai tiền,
người đó phải cho nó vào phong bì, đưa bằng hai tay (thậm
chí còn phải cung kính dâng lên). Ngược lại, khi được bề
trên ban tặng thì bề dưới phải đưa cả hai bàn tay ra đón
nhận, đồng thời cất tiếng "xin cảm ơn" (thêm chữ
"ạ" nữa thì càng tốt).
Đồng tiền bẩn, nên nó chứa rất nhiều vi trùng; chứa nhiều
vi trùng nên nó cũng là nguồn lây đủ mọi thứ bệnh, có
loại bệnh không thể nói nên lời…!
Tiền bẩn, muốn sạch thì rửa.
Nhưng có thứ tiền không bẩn, thậm chí còn nguyên đai nguyên
kiện, thơm phức mùi mực in, mà người ta vẫn đem đi… rửa.
Sự rửa như thế không được khen mà lại gọi là một thứ…
tệ, vâng tệ rửa tiền! Nhà nước ta gần đây, cũng mới
thành lập Ban chỉ đạo phòng chống nạn này! Quốc tế người
ta làm cái công việc chống này từ lâu lắm rồi. Chắc vì họ
quản lý kém, thậm chí rất, rất thiếu kinh nghiệm? Ngay đến
bây giờ chúng ta mới thành lập ban chỉ đạo chống – chứ
đã trực tiếp chống đâu? Nghĩa là vẫn trên tinh thần phòng
là chính, chứ không phải chống là chính. Phòng tốt sẽ chống
tốt. Phòng hiệu quả, tốt bằng mấy chống qua loa. Đương
nhiên!
Tuy nhiên có điều này, mẹ tôi không dạy. Không dạy có lẽ
vì người không muốn con cái mình hư hỏng do lạm dụng vị
thế của đồng tiền, làm dơ bẩn sự cao quý sạch sẽ vốn
có của nó? Ấy là đồng tiền cũng có sự khôn, dại! Bà con
ta vẫn thường nhắc nhau: "Đồng tiền đi trước là đồng
tiền khôn" là gì? Tiền đi đâu mà được gọi là khôn vậy?
Thời nào chứ thời buổi này, có lẽ ngay đến trẻ con nước
mình cũng cảm nhận được điều đó. Xin không bàn thêm. Có
điều, dân gian đã dự báo cái này từ rất sớm: Ai từng
sống trong thời bao cấp, hẳn đều biết bài vè dưới đây:
Đồng tiền là Tiên là Phật Là sức bật của lò xo
Là thước đo lòng người Là tiếng cười của tuổi trẻ
Là sức khỏe của người già Là đà của danh vọng
Là cái lọng che thân Là cán cân công lý
Đồng tiền thật hết ý!
Bài vè nói khí hơi quá chỉ ở chỗ ví nó với Tiên với
Phật, chứ còn các cái khác, thảy đều… đúng! Bây giờ đi
đâu, làm gì mà có sự đưa đường chỉ lối của đồng tiền
(nhất là tiền ngoại), thì khó mấy cũng vượt qua. Có tiền,
mua gì cũng được, ai chưa tin thì chép lại câu này vào sổ tay
tu dưỡng: "Cái gì không mua được bằng tiền, thì sẽ mua
được bằng rất nhiều tiền". Cái vị thế của đồng tiền
còn tạo thế lực cho người nắm giữ nó. Trong phạm vi hẹp
là gia đình, ai có khả năng kiếm nhiều tiền, người đó là
chủ; điều đó ai cũng thấy. Trong xã hội, thì dân gian có
câu: "Vai mang túi bạc kè kè – Nói quấy nói quá, người nghe
rầm rầm!".
Sống đã vậy, chết thì sao? Có người nói, khi hai tay buông
xuôi, đồng tiền chả có nghĩa gì nữa cả. Nói thế là xạo.
Chết không kịp mang, nhưng chết rồi thì vẫn cần. Ngay lúc
vừa ngậm hàm, người trong gia đình đã phải nghĩ ngay đến
việc bỏ vào cái miệng vô hồn ấy một chút vẩy vàng. Rồi
trên dọc đường tiễn đưa người quá cố, nhất là khi qua
cầu, lại phải rải tiền xuống đường, xuống sông, cả
tiền thật lẫn tiền âm phủ. Đó là tiền làm luật đối
với bọn ma quỷ cản đường. "Trần sao âm vậy mà"! Ngoài
ra, thử hỏi có nhà nào ngày giỗ, ngày Tết không mua tiền,
vàng đốt cúng cho người chết. Vậy người chết không cần
tiền là cái gì? Hiển nhiên là cần quá đi rồi còn gì!
Đồng tiền còn là vật có máu… « lạnh ». Từ xa xưa ông cha
ta đã nói: « Lạnh như tiền! ». Có thể xuất phát vì ngày
xưa tiền làm bằng kim loại mà nhận xét thế? Bây giờ dùng
tiền giấy là chính, người ta vẫn không thay đổi cách nghĩ
và cách nói đó. Thực ra cái « lạnh » của đồng tiền còn
mang một ý nghĩa khác, nghĩa bóng nhiều hơn là nghĩa đen –
chỉ những khi ta thiếu nó quá, cần đến nó quá, mới thực
sự cảm nhận được cái chất "lạnh" của nó – đồng
tiền!
Vâng! Thế đấy, đồng tiền là đồng chuyền, rất bẩn, rất
có nguy cơ truyền bệnh. Nhưng nó là một thứ thiêng liêng và
quý giá vô cùng. Sống là phải lo kiếm tiền, kiếm bằng mọi
giá, kiếm càng nhiều càng tốt. Kiếm đến đâu, cất ngay vào
ví, vào két hoặc gửi ra ngân hàng các nước trung lập. Nếu
trót để bẩn quá, hoặc nghi… bẩn, phải rửa ngay. Rửa kín
đáo, chớ để Ban phòng chống rửa tiền phát hiện! Còn khi
chết? Yên tâm, đã có con cháu lo! Tuy nhiên cũng cần nhắc
điều này: đồng tiền là rất bạc đấy – Bạc tình, bạc
cả nghĩa nữa. Không kín đáo, không có thế lực, dễ bị nó
đưa tay vào còng có ngày!
Trần Huy Thuận
(Nguồn: tamnhin.net)
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7033), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét