Người Sài Gòn - Phong trào dân chủ hải ngoại và việc dân chủ hoá Việt Nam

Đã có một số bài viết bàn về Phong Trào Dân Chủ Hải
Ngoại. Lạc quan cũng có nhưng đa số có vẻ bi quan về Phong
Trào này. Những lí do để bi quan như: văn hoá gia tộc chỉ
biết lo cho gia đình mình, ai chết mặc ai; văn hoá tìm minh chúa
để phục vụ của các trí thức, không cần biết minh chúa ấy
là loại người nào miễn là minh chúa ấy mạnh và có được
sự ổn vững để có thể đem đến lợi lộc cho riêng mình và
gia đình mình; văn hoá hành xử theo cảm tính thích trình diễn
"sô" để được nổi tiếng, chỉ thấy cái lợi trước
mắt, không cần để ý tới cái hại về sau hoặc cao hơn là
không có văn hoá tổ chức.

Tất cả những lí do ấy đều đúng. Những người tranh đấu
cho dân chủ ở hải ngoại đều nhìn thấy những điều này
nhưng tại sao Phong Trào Dân Chủ Hải Ngoại vẫn không phát
triển lớn mạnh mặc dầu đã có biết bao nhiêu cố gắng của
nhiều người? Đó là câu hỏi cần có câu trả lời mà những
người tranh đấu cho dân chủ ở hải ngoại phải cố tìm ra
để có thể có được một Phong Trảo Dân Chủ Hải Ngoại
đúng hướng và hữu ích cho việc dân chủ hoá Việt nam.

Tôi, một người hưu trí, đứng ngoài Phong Trào Dân Chủ Hải
Ngoại, đã có nhiều năm kinh nghiệm với công việc tổ chức
của Đảng Cộng Sản Việt Nam, thỉnh thoảng lại có dịp
được sống ở hải ngoại một thời gian và có để ý tới
cơ chế tổ chức của người Việt hải ngoại cũng như của
các tổ chức ở xã hội phương Tây, mong muốn góp vài ý về
tình hình của Phong Trào Dân Chủ Hải Ngoại với hi vọng giúp
soi sáng vấn đề bế tắc này cho những người Việt hải
ngoại yêu nước. Những nhận xét và góp ý của tôi - một
người bên ngoài Phong Trào nên dễ nhìn thấy cái khó khăn hơn
- có thể sẽ rất phũ phàng và gây bực dọc cho quý vị.

Trước hết tôi sẽ bàn về hai điểm: một là Phong Trào Dân
Chủ Hải Ngoại đang đứng ở đâu và hai là những khả thể
đem đến dân chủ cho Việt Nam. Sau đó trong mục 3, tôi sẽ nêu
lên một số nhận xét và đề nghị giúp quý vị có thêm dữ
kiện để tìm được hướng đi khả thi và hữu ích cho việc
dân chủ hoá Việt Nam.

<h2>1. Phong Trào Dân Chủ Hải Ngoại đang đứng ở đâu?</h2>

Để trả lời câu hỏi này chúng ta phải tìm hiểu những mong
ước và dự tính trong tương lai của các thành viên Phong Trào
Dân Chủ Hải Ngoại khi Việt Nam đã được dân chủ hoá. Nếu
mỗi thành viên của Phong Trào Dân Chủ Hải Ngoại tự hỏi
hoặc chúng ta thử hỏi các thành viên này câu hỏi: Bạn sẽ
ở đâu và làm gì khi đất nước Việt Nam có được dân chủ?
Chúng ta sẽ có câu trả lời của đa số là: Tôi sẽ sinh sống
tiếp tục ở tại quốc gia mà tôi đang sống; tôi không về
Việt Nam để có chức này chức nọ. Những lí do để khẳng
định cho câu trả lời này là con cái, công ăn việc làm, quen
với nếp sống ở đây, vân vân và vân vân. Nếu hỏi tiếp:
Vậy tại sao bạn lại tham gia Phong Trào Dân Chủ? Chúng ta sẽ
được nghe những câu trả lời như: Vì lí tưởng dân chủ; vì
dân chủ đem đến lợi ích bảo đảm hoà bình cho mọi người
trên toàn thế giới trong đó có tôi; vì sự liên đới với
các người cùng tổ tiên; vì tính thích sinh hoạt cộng đồng,
vân vân và vân vân. Và nếu hỏi thêm: Như vậy bạn sẽ
được lợi gì khi tham gia Phong Trào Dân Chủ? Câu trả lời sẽ
là: Chẳng có lợi gì về mặt vật chất mà còn mất thời
giờ và tiền bạc; tuy nhiên được cái lợi về tinh thần là
đã sống đúng với lí tưởng của mình, vân vân và vân vân.

<div class="boxleft320"><img
src="http://danluan.org/files/u1/dienbienhoabinh_0.jpg" width="320"
height="223" alt="dienbienhoabinh_0.jpg" /><div class="textholder">Diễn
biến hòa bình không đổ máu</div></div>
Những câu trả lời trên đây của các thành viên Phong Trào Dân
Chủ Hải Ngoại cho thấy là – phải tàn nhẫn mà nói – Phong
Trào Dân Chủ Hải Ngoại chỉ có thể đứng ở vị thế mở
đường, thúc đẩy và yểm trợ cho việc dân chủ hoá Việt
Nam. Với tâm trạng của các thành viên như vậy, Phong Trào Dân
Chủ Hải Ngoại không thể trở thành tổ chức đối trọng
với Đảng Cộng Sản Việt Nam và nắm quyền lực chính trị
ở trong nước khi đất nước được dân chủ hoá. Trừ khi
Phong Trào Dân Chủ Hải Ngoại có sự liên kết với các thành
viên của Phong Trào Dân Chủ trong nước. Nhưng dù vậy thì các
thành viên trong nước vẫn là chủ đạo nắm quyền lực chính
trị khi bắt đầu dân chủ hoá Việt Nam.

Tại sao tôi dám nói, với tình hình hiện nay, Phong Trào Dân
Chủ Hải Ngoại lại chỉ có thể ở vị thế mở đường,
thúc đẩy và yểm trợ việc dân chủ hoá Việt Nam? Bởi vì
một tổ chức mạnh - đúng nghĩa như truyền thống tổ chức
của các tổ chức chính trị - có thể đủ sức đương dầu
với Đảng Cộng Sản Việt Nam phải hội đủ hai điều kiện:

- <strong><em>Một</em></strong> là phải có các thành viên thật
gắn bó với tổ chức, chỉ có một chọn lựa để sống và
không có đường rút lui, dành toàn sức lực và thời giờ cho
tổ chức chứ không phải như tình trạng của các thành viên
Phong Trào Dân Chủ Hải Ngoại hiện nay chỉ làm khi có giờ
rảnh, hứng thì làm như kiểu một thứ thú vui giải trí
(hobby), nếu không làm hoặc rút lui khỏi Phong Trào cũng không
sao, không ai dám chế tài ai vì sợ bị mất người và bị
chống đối khi họ rời Phong Trào, một hình thức làm việc
kiểu van xin năn nỉ hoặc khá hơn là kiểu tự giác. Như vậy
làm sao Phong Trào Dân Chủ Hải Ngoại có thể là một tổ chức
đúng nghĩa như mọi người mong muốn? Có người sẽ phản bác
cho rằng nhận định này không hoàn toàn chính xác vì ngay cả
các hãng xưởng có lương mà khi không thích người ta cũng bỏ
để đi.

Tôi đồng ý vì trong Phong Trào Dân Chủ Hải Ngoại có những
người thật thiện chí bỏ hết sức lực thời giờ và tiền
bạc cho Phong Trào nhưng thử hỏi được bao nhiêu người như
vậy? Với số người có thiện chí và ít như vậy thì làm sao
Phong trào Dân Chủ Hải Ngoại có thể được coi là tổ chức
mạnh đúng nghĩa? Những người có thể bỏ toàn thời cho Phong
Trào Dân Chủ Hải Ngoại chỉ có thể là những người thực
sự đủ sống, không phải lo miếng ăn hoặc đã về hưu.
Những người thực sự đủ sống để hoạt động cho Phong
Trào Dân Chủ Hải ngoại có được bao nhiêu? Còn những người
về hưu thì có bao nhiêu vị còn hứng thú tham gia Phong Trào Dân
Chủ Hải Ngoại? Nếu chỉ có những người ở tuổi hưu hoặc
gần về hưu trong Phong Trào Dân Chủ Hải Ngoại thì Phong Trào
làm sao trẻ trung hoá và đáp ứng được nguyện vọng của
tuổi trẻ?

- <em><strong>Hai</strong></em> là muốn Phong Trào Dân Chủ Hải
Ngoại lớn mạnh phải có một cơ chế tổ chức và một hệ
thống chế tài nói nôm na là hệ thống trấn áp như kiểu
Đảng Cộng Sản Việt Nam đang làm mà người viết này có
nhiều kinh nghiệm, hoặc như Hồi Giáo. Khi đã vào Đảng hay
nhập Đạo thì không thể tháo lui vì nếu từ bỏ Đảng hoặc
Đạo sẽ bị mọi áp lực từ nhiều phía chèn ép khiến khó
sống kể cả bị thanh toán, hù doạ và làm hại gia đình. Vào
Đảng hay nhập Đạo với cơ chế tổ chức và trấn áp như
vậy sẽ bị điều kiện hoá dần dần và trở thành quán tính
nên sau đó không thể bỏ đảng hoặc đạo được. Thí dụ
như các trí thức kinh tế của Đảng, biết sai, dám phản biện
mà vẫn không thể bỏ Đảng. Vì vậy thử hỏi Phong Trào Dân
Chủ Hải Ngoại mệnh danh là Dân Chủ có thể và có dám làm
như thế không? Xin thưa là <em><strong>không</strong></em>. Như vậy
phải tổ chức Phong Trào Dân Chủ Hải Ngoại như thế nào để
phù hợp với dân chủ và với tình hình thực tiễn hiện nay
ở hải ngoại? Tôi sẽ trở lại câu hỏi này trong mục 3 khi
bàn về "Hướng đi nào của Phong Trào là khả thi và hữu ích
cho việc dân chủ hoá Việt Nam?".

<h2>2. Những khả thể đem đến dân chủ cho Việt Nam</h2>

Có hai kịch bản có thể đem đến dân chủ cho Việt Nam: một
là lật đổ Đảng Cộng Sản Việt Nam và hai là Diễn Biến
Hoà Bình.

<h3>2.1. Kịch bản lật đổ Đảng Cộng Sản Việt Nam</h3>

Kịch bản này lại có hai biến thể: một là Phong Trào Đối
Lập Dân Chủ đủ mạnh để lật đổ Đảng Cộng Sản Việt
Nam và hai là có một số bộ phận từ trong nội bộ Đảng
Cộng Sản làm đảo chính lật đổ Đảng Cộng Sản Việt Nam.
Biến thể thứ nhất rất khó xảy ra với tình hình của Phong
Trào Dân Chủ hiện nay. Có thể nói là không tưởng. Biến thể
thứ hai có thể xảy ra nhưng với việc cơ chế hoá hiện nay
của tổ chức Đảng Cộng Sản Việt Nam thì cũng khó có thể
thực hiện được.

Nhưng dù có thể thực hiện được, kịch bản này cũng không
nên làm vì có nhiều khả năng lại có một thể chế độc tài
kiểu mới nhiều khi còn tàn bạo hơn.

<h3>2.2. Kịch bản Diễn Biến Hoà Bình</h3>

Kịch bản này cũng có hai biến thể: một là Đảng Cộng Sản
tự diễn biến thành dân chủ và hai là một nhóm các Đảng
Viên yêu nước muốn dân chủ kết hợp với Phong Trào Dân Chủ
để làm cuộc cách mạng nhung hoặc màu.

Biến thể thứ nhất lại có hai khả thể: một là Đảng Cộng
Sản chuyển hoá thành dân chủ như kiểu Việt Nam Quốc Dân
Đảng ở Đài Loan và hai là Đảng Cộng Sản chuyển hoá thành
dân chủ giả hiệu trong đó có mọi màu sắc dân chủ nhưng
vẫn ngấm ngầm thực thi độc tài như kiểu nước Nga hiện nay
của Putin.

Khả thể thứ nhất theo tôi thì sẽ rất khó xảy ra. Bởi vì
những người lãnh đạo Đảng Cộng Sản hiện nay không thể
bỏ những chiếc ghế đã đem đến quyền hành và lợi lộc
để thực thi dân chủ vì nếu có dân chủ thực sự chắc
chắn họ sẽ bị mất ghế và quyền lợi. Quyền lực và lợi
lộc đang làm họ mù mắt và u mê hết sáng suốt.

Nhưng trước áp lực đòi hỏi dân chủ hiện nay từ trong và
ngoài Đảng bắt buộc Đảng Cộng Sản Việt Nam - dù không
muốn - cũng phải thay đổi nếu không thay đổi sẽ chết. Vì
vậy hiện nay có rất nhiều xác suất là khả thể thứ hai
đang có mầm mống thành hình để giúp các người lãnh đạo
Đảng Cộng Sản Việt Nam có thể tồn tại và giữ được
ghế. Nếu khả thể thứ hai này xảy ra thì vẫn là một đại
hoạ cho Việt Nam.

Biến thể thứ hai là lí tưởng và cũng là tối ưu nhất cho
đất nước. Với tình hình hiện nay của nội bộ Đảng Cộng
Sản, biến thể này rất có thể xảy ra và có nhiều cơ hội
thành công nếu Phong Trào Dân Chủ biết hành động với tinh
thần hoà giải và thoả hiệp. Hiện tại chúng ta thấy là
nhiều đảng viên Đảng Cộng Sản Việt Nam đã thấy rõ Đảng
này chỉ là một đảng dối trá và lừa bịp. Sự dối trá và
lừa bịp của Đảng càng ngày càng không còn hiệu quả nữa.
Nhiều đảng viên như người viết bài này đã chán ghét những
trò lừa bịp và dối trá của Đảng và chỉ chờ cơ hội có
những đảng viên đang nắm một số quyền lực trong tay đứng
lên kêu gọi khai tử Đảng là ủng hộ. Chúng ta thấy xuất
hiện càng ngày càng nhiều trên các trang mạng và blog's những
tiếng nói của nhiều đảng viên có chức vị và trí thức
phản biện lại những điều Đảng nói và làm đồng thời yêu
cầu Đảng thay đổi cơ chế tổ chức Đảng và nhà nước cho
phù hợp với dân chủ.

<h2>3. Hướng đi nào của Phong Trào là khả thi và hữu ích cho
việc dân chủ hoá Việt Nam?</h2>

Với tâm trạng của các thành viên Phong Trào Dân Chủ Hải
Ngoại như đã nói trên và với việc không thể có cơ chế tổ
chức với bộ máy trấn áp như Đảng Cộng Sản hoặc Hồi
Giáo thì Phong Trào có thể trở thành một tổ chức mạnh -
đủ người, đủ phương tiện - để có thể đối đầu với
Đảng Cộng Sản Việt Nam không? Với cách tổ chức theo truyền
thống tổ chức của các tổ chức chính trị từ trước đến
nay thì chắc chắn là không. Phong Trào Dân Chủ Hải Ngoại
không thể là một tổ chức mạnh đúng nghĩa như quan niệm
truyền thống về tổ chức. Vậy Phong Trào Dân Chủ Hải Ngoại
phải tổ chức như thế nào để có đủ sức mạnh làm áp
lực với Đảng Cộng Sản Việt Nam? Hướng đi nào của Phong
Trào là khả thi và hữu ích cho việc dân chủ hoá Việt Nam?

Người của Phong Trào hạn chế và khả năng đóng góp giới
hạn. Vì vậy phải biết tận dụng khả năng này cho thật tối
ưu để đừng lãng phí sức lực vào những hành động vô ích.
Muốn vậy phải biết chọn mục tiêu đúng và phù hợp với
khả năng để làm. Do đó, trước hết Phong Trào phải biết
nhìn thẳng vào thực tiễn để chọn lựa kịch bản khả thi
cho việc tranh đấu dân chủ hoá đất nước. Và trong kịch
bản ấy phải chọn biến thể nào và khả thể nào. Theo tôi
thì kịch bản "<em>Diễn Biến Hoà Bình</em>" với biến thể
"<em>một nhóm các Đảng Viên yêu nước muốn dân chủ kết
hợp với Phong Trào Dân Chủ để làm cuộc cách mạng nhung
hoặc màu</em>" là lí tưởng, tối ưu cho đất nước và có
nhiều cơ hội thành công. Sau đó Phong Trào phải biết chấp
nhận khả năng hạn hẹp của mình và chọn ra những mục tiêu
thật khiêm tốn phải đạt được để tranh đấu cho kịch
bản Diễn Biến Hoà Bình tôi vừa gợi ý.

Từ những chọn lựa này Phong Trào Dân Chủ Hải Ngoại có thể
tổ chức Phong Trào theo hai cơ chế. Một là cơ chế hoá theo
kiểu các tổ chức thân hữu. Hai là cơ chế hoá theo kiểu các
tổ chức đội bóng đá chuyên nghiệp ở Âu Châu.

Cơ chế hoá theo kiểu các tổ chức thân hữu dễ thực hiện
nhưng không thể là tổ chức mạnh để có thể tham gia vào sinh
hoạt chính trị dân chủ hoá Việt Nam khi Việt Nam bắt đầu
dân chủ hoá. Các tổ chức kiểu thân hữu này chỉ có tính
yểm trợ, thôi thúc và phổ biến việc dân chủ hoá. Kiểu tổ
chức này chỉ cần đề ra mục tiêu, phương pháp và quy tắc
sinh hoạt. Còn các người hoạt động cho tổ chức là những
người tình nguyện có định kì. Các hội viên không có tính
bắt buộc và chỉ cần là những người đồng ý với mục
tiêu, phương pháp và quy tắc sinh hoạt của tổ chức.

Cơ chế hoá theo kiểu các đội bóng đá chuyên nghiệp Âu Châu
vừa có tính dân chủ và vừa có thể có sức mạnh để có
thể tham gia vào việc dân chủ hoá Việt Nam khi Việt Nam bắt
đầu chuyển sang dân chủ. Cơ chế tổ chức này có hai loại
thành viên: thành viên hoạt động và hâm mộ viên (fan) tự
phát. Kiểu tổ chức này cần một dự án và một quy ước sinh
hoạt rõ ràng. Việc tổ chức thì cần một ban điều hành, ban
quản trị tài chánh, ban nghiên cứu chiến thuật và kĩ thuật,
ban huấn luyện, ban tiếp thị và một đội cầu thủ chính
trị xuất hiện. Nhiệm vụ của ban tiếp thị là lo cho tổ
chức có một đội ngũ hâm mộ viên (fan) tự phát được tổ
chức như đội ngũ hâm mộ viên của các đội bóng đá chuyên
nghiệp Âu Châu.

Với cách tổ chức này Phong Trào Dân Chủ không cần phải có
nhiều thành viên hoạt động, chỉ cần khoảng 100 người.
Nhưng các thành viên hoạt động này phải được sắp xếp
trong một ban ngành và phải có một nhiệm vụ để thi hành,
người nào cũng gắn bó với tổ chức, dành toàn thời giờ,
toàn công sức có thể có cho tổ chức thì tổ chức cũng có
thể là một tổ chức lớn mạnh. Không nên kêu gọi các thành
viên vào tổ chức để có con số mà không có một nhiệm vụ
để thực hiện cũng như không có sự gắn bó với tổ chức
và do đó chỉ làm cho tổ chức rối thêm và yếu đi. Nhưng
phải cố làm sao thu hút được nhiều hâm mộ viên. Vì vậy
phải có các tuyển thủ chính trị ra sân xuất sắc để thu
hút các hâm mộ viên. Và sức thu hút các hâm mộ viên càng
lớn khi có nhiều tuyển thủ sáng giá ra sân chính trị là
người trong nước.

Đây là một kiểu tổ chức mẫu mực về sự kết hợp giữa
hải ngoại và quốc nội để cùng đóng góp vào việc dân chủ
hoá Việt Nam. Muốn thấy ơn ích của kiểu tổ chức này hãy
nhìn các đội bóng đá chuyên nghiệp ở Âu Châu. Họ có bao
nhiêu người mà ảnh hưởng của họ bao trùm thế giới vì có
các nhóm hâm mộ viên tự phát trên toàn thế giới. Hãy kiểm
chứng bằng cách nhìn vào các đội bóng đá Barcelona, Real
Madrid, AC Milan, Bayern Munchen, Manchester United, Chelsea, Ajax… để
thấy họ có biết bao nhiêu là hâm mộ viên và ảnh hưởng
của họ bao trùm khắp nơi trên thế giới như thế nào. Cơ
chế tổ chức này cũng có một biến thể là có thể có ba
loại thành viên: thành viên hoạt động, thành viên thân hữu
và hâm mộ viên.

Tôi viết những góp ý này gửi đến Phong Trào Dân Chủ Hải
Ngoại với mong muốn giúp quý vị thoát khỏi bế tắc trong
việc cơ chế hoá tổ chức cũng như có thể chọn một hướng
đi khả thi và hữu ích cho việc dân chủ hoá Việt Nam. Hi vọng
những góp ý này được quý vị để ý tới và trở thành tấm
gương phản chiếu hình ảnh của tổ chức quý vị giúp quý
vị có thể nhìn ra được mình. Mong vậy lắm thay.

Người Sài Gòn
17 /11/ 2010
© Thông Luận 2010

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7099), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét