width="346" height="336" alt="ap_20101116095405284.jpg" /></center>
<center><em>Trùng tu di tích tuyệt vời
Từ cụ cao tuổi lên đời ca ve
Tiền vào lắm lỗ nhiều khe
Cho nên nó mới bét nhè cổ kim
Nào là bản sắc giữ gìn
Nào là sáng suốt niềm tin chói lòa
Làm ăn be bét thế a?
To mồm cứ hát bài ca tuyệt vời...</em></center>
<center><em>(Thơ và tranh minh họa của Trương Tuần)</em></center>
Sau khi Ô Quan Chưởng, cửa ô duy nhất còn sót lại của Hà
Nội bị ta thán rằng bị biến từ cụ già trăm tuổi thành
đứa trẻ chíp hôi, ông Lê Thành Vinh, Viện trưởng Viện bảo
tồn di tích, có lẽ là một kiến trúc sư, đã nói rất nhiều.
Rằng thì việc trùng tu "<em>Không gây ảnh hưởng đến giá
trị di tích</em>", rằng: "<em>Cách ứng xử với di tích không
sai</em>", Rồi thì "<em>Đừng đánh đồng màu rêu xanh với giá
trị cổ kính</em>". Ông Vinh cũng nói thêm rằng": "<em>Loại bỏ
lớp rêu mốc làm lại màu cũ là trả lại cho di tích màu vốn
có của nó đã bị rêu phủ lên chứ không phải khoác áo
mới</em>". Và "<em>Có lẽ chúng ta nên làm quen với cái sự
sạch sẽ của di tích chứ đừng mang mãi hoài niệm về một
màu rêu</em>"...
Vâng, rất nhiều kiến thức bảo tồn, rất nhiều bài học về
giá trị mà những người không phải kiến trúc sư, không liên
quan đến dự án bảo tồn, chỉ riêng tiền Mỹ tài trợ đã
lên tới 74.500 USD, cần phải học ở ông Vinh. Nhưng nói gì thì
nói, nhìn vào cái màu nâu vàng mới tinh tươm của cái cổng,
giờ phải gọi là cái cổng - phải trơ trẽn lắm những
người Hà Nội mới dám giới thiệu với bạn bè của mình
rằng đây là di tích đã được xây từ năm 1749, rằng nơi
đây, năm 1881, Tổng đốc Hoàng Diệu đã cắm bia "Thân cấm
khư tệ" cấm nạn nhũng nhiễu, vòi tiền, cướp bóc nhân
dân... Dân tình, tất nhiên không phải ai cũng là kiến trúc sư,
không phải ai cũng có kiến thức bảo tồn, nhưng ai cũng thấy
rằng đó không phải là cái cửa ô cũ, nó mới quá, nó nuột
nà quá. Mới và nuột đến độ nom nó quá giả, dù chẹt giữa
những bức tường mới toanh, vôi ve bóng lộn, vẫn là tấm bia
xưa, hàng chữ cũ. Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển
đô thị Hà Nội, TS KTS Đào Ngọc Nghiêm sau đó đã đặt câu
hỏi khi được đề nghị trả lời về vấn đề Ô Quan
chưởng mới: "<em>Hình ảnh Ô Quan Chưởng rêu phong như thế,
chứng tỏ sự già cội, có giá trị lịch sử ăn sâu vào lòng
người rồi. Nếu muốn loại bỏ hoàn toàn yếu tố rêu phong,
phải xem xét rêu có hại cho công trình thế nào và tìm phương
pháp xử lý. Thay thế vật liệu cũng phải xem thế nào. Trát
một lớp vữa mới, liệu đó có phải là vật liệu gốc
không, màu sắc có phải màu sắc gốc không? Bài học trát vữa
xi măng Tháp Rùa, sơn xanh, sơn đỏ chùa Trấn Quốc… vẫn còn
đó</em>".
"<em>Ta có cách làm của ta</em>"- Câu này giờ được nhắc đi
nhắc lại, kinh điển đến mức cứ còn cãi được là ai cũng
có thể nói "<em>Ta có cách làm của ta</em>". Trong lĩnh vực gìn
giữ những giá trị lịch sử văn hóa ở thủ đô trong nhiều
chục năm qua, "<em>cách làm của ta</em>" đã làm cho 165 di tích
trong khu phố cổ trở thành phế tích- đây là số liệu được
lấy từ báo cáo của Ban quản lý phố cổ- 60 phế tích trong
đó thậm chí đã mất hoàn toàn dấu tích. Và cũng vì "<em>cách
làm của ta</em>" mà những dấu ấn lịch sử còn sót lại hoặc
biến mất như câu chuyện cây bồ đề trăm tuổi ở ven chợ
19-12 bị nhổ phắt, bằng xe cẩu, giữa ban ngày, với lý do nó
sắp đổ nên tiện thể nhổ vứt luôn cho nó gọn, hoặc bỗng
nhiên trông rất "tởm"- mà nhắm mắt cũng thấy ngay cái Tháp
Rùa, Tháp nước Hàng Đậu và giờ là Ô Quan Chưởng.
Sau khi Hà Nội bỏ tới non năm chục tỷ đồng để "<em>vôi
ve</em>" cho phố cổ, sau khi tháp nước trăm năm được tô son
trát phấn bằng màu xanh da trời...Có người đã gọi mỉa mai
rằng các di tích của Hà Nội, thứ làm nên bản sắc hồn cốt
của Thăng Long, đang được diện thời trang tân thời, kiểu
cách của một cô gái răng đen, vấn khăn mặc bikini đi lễ
chùa - một thứ mode mới "À la Hà Nội".
Ơn trời, việc biến cụ già thế kỷ 17 thành cô gái tân thời
đã cho chúng ta biết một sự thật rằng chất lượng trùng tu
hóa ra rất tệ. Ô Quan Chưởng được trùng tu lần đầu năm
1817. Lần trùng tu gần đây nhất, năm 1994, chỉ cách nay có 16
năm. Mới có 16 năm, thời gian chưa đủ làm cũ một ngôi nhà
tư nhân nhưng cửa ô đã mang mác rêu phong như đã tồn tại
hàng thế kỷ, đã có vẻ cổ kính như thể nó được sơn
bằng loại sơn chất lượng thấp và được làm cẩu thả một
cách tình cờ, đã sập sệ tồi tệ đến mức một lần nữa
phải mang ra... làm thịt.
Cách đây 3 tuần, trước khi trở về Anh Quốc sau thời gian
thực hiện chương trình trao đổi văn hóa, Alecxandre Kent, con
trai Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam đã thảng thốt:
Dường như lúc nào cũng có một cái gì đó rất đặc biệt
ngầm chảy trong mảnh đất này. Anh nói thế sau nhiều tháng
lân la trong khu phố cổ, ngắm từng mảng rêu phong còn sót lại
trên mái tường một ngôi nhà cổ, cho đến một mái chùa bất
thần hiện ra sau tấm biển tiệm gội đầu. Hà Nội gần gũi
và chứa đựng những nét độc đáo không lẫn với bất cứ
thành phố nào. Alec nói anh luôn luôn muốn là một phần của
Hà Nội để được tận mắt đón nhận, chứng kiến, ngắm
nhìn, động chạm và hít hà dòng thời gian trôi qua đây.
Sau chuyện Ô Quan Chưởng, những người bạn Hà Nội của anh
chắc chỉ ước 10-15 năm sau, khi thời gian, và sự cẩu thả
trong việc trùng tu chạy kỷ niệm kịp làm những gì mới toanh
hôm nay "<em>bỗng nhiên trở nên cổ kính</em>", Alec hãy quay lại
Hà Nội.
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/ap_20101116095524372.jpg"
width="405" height="305" alt="ap_20101116095524372.jpg" /></center>
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/ap_20101116095518609_0.jpg"
width="405" height="304" alt="ap_20101116095518609_0.jpg" /></center>
<center><em>(Ảnh chôm từ blog Phạm Viết Đào)</em></center>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/7074), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét