Tưởng Năng Tiến - Điếu Cày giữa buổi giao thời

Tôi vốn lo xa, và đôi khi, xa quá. Đã có lúc, tôi đề nghị:
kiếp sau, nếu có dịp gặp lại nhau, chúng ta nên bỏ cái lối
chào hỏi (xã giao) hiện nay đi – nghe nhà quê chết mẹ:

- "Xin được vô phép hỏi thăm, anh chị từ đâu đến?"

- "Thưa bà, bà thuộc quốc tịch nào thế ạ?"

- "Còn ông, quê quán ở đâu?"

Kể từ khi chúng ta có mặt trên quả đất này, hình dạng
của những lục địa đã nhiều lần thay đổi, nói chi tới
mấy chuyện lẻ tẻ, nhỏ nhặt (và lặt vặt) cỡ như biên
giới của những quốc gia. Bởi thế, những câu trả lời, cũng
như những câu hỏi (vớ vẩn) vừa nêu nghe đều hơi… ngớ
ngẩn:

- "Thưa tôi người Chiêm Thành, còn cô bạn gái của tôi đây
người Chân Lạp."

- "Còn tôi là công dân thành Nhã Điển (Athens) ạ."

Đối đáp như thế, nghe mất… sướng! Hẹp hòi, và nặng tính
chất địa phương – thấy rõ. Đã vậy, nó còn có thể khiến
người đối thoại bối rối. Chiêm Thành, Chân Lạp, Nhã
Điển… đều thuộc những nền văn minh đã lụi tàn, hay bị
hủy diệt từ lâu.

Do đó, tôi xin có ý kiến là chúng ta nên chào hỏi nhau theo
cách khác, bỏ hẳn mọi ý niệm liên quan đến không gian đi,
cho nó tiện việc sổ sách:

- "Xin được vô phép hỏi thăm, bà thuộc niên đại nào thế
ạ?"

- "Thưa cô, cô có thể vui lòng cho biết, thời đại của cô
tên chi không?"

- "Thưa, tôi sống vào thời Băng Hà."

- "Còn em thì sinh vào thời Đồ Đá Cũ."

- "Chúng tôi cũng thế nhưng hơi lui về phía sau một tí, giai
đoạn Trung Thạch Khí đấy ạ."

- "Dạ cháu thì sinh sau đẻ muộn hơn nhiều, cháu là người
thời Trung Cổ."

Gần gũi hơn, chúng ta dám có dịp ngồi nhậu (sương sương)
vài ly và bàn chuyện nghệ thuật với Leonardo da Vinci, hay
Michelangelo Buonarroti… của thời Phục Hưng. Gần hơn nữa, bạn
có thể chit-chat hay tranh luận với những blogger thuộc thời
đại Thông Tin.

Nhân loại – tất nhiên – không phải lúc nào cũng vui vẻ
nắm tay nhau, cười ha hả, nhẩy cà tưng cà tưng (nhịp nhàng)
qua từng thời đại. Theo ước tính của <a
href="http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7426794.stm">Survival
International</a>, hiện nay chỉ riêng ở Brazil và Peru, đã có
đến hơn 50 bộ lạc (trong số hàng trăm, rải rác khắp nơi
trên thế giới) vẫn đang sinh sống ở giai đoạn văn minh của
thời Săn Bắt.

Có những nơi heo hút quá, ánh sáng văn minh không soi rọi tới
nên con người bị cô lập và trở nên… lạc hậu. Cũng có
những nơi mà cư dân (rất có thể) vì cảm thấy đời sống
"văn minh hiện đại" không thích hợp mấy với "tạng"
của họ, nên từ chối tham dự cuộc chơi.

Ở vài nơi khác, người ta nhất định ngoảnh mặt với tất
cả những sinh hoạt chung, của đa phần nhân loại, hoặc tỏ ra
dị ứng với mọi sự đổi thay, chỉ vì sợ thiệt thòi
đến… quyền lợi cá nhân hay phe nhóm của mình.

Tôi hay hình dung ra cảnh một thằng cha đầu bù tóc rối, tay
cầm một cái chầy hay cái vồ gì đó, đang tha thẩn giữa
rừng, bỗng hớn hở và hăm hở, tồng ngồng chạy tuột vào
hang, ôm chầm lấy vợ,… nói không kịp thở:

- "Honey à…"

- "Dạ, anh…"

- "Em nhen lửa lẹ lên, nướng cái gì để nhậu lai rai nha…
Anh sẽ hú anh Tư với anh Năm qua uống (chơi) vài xị để ăn
mừng…"

Con mẹ, thất vọng ra mặt, cố nén thở dài nhưng bẳn gắt
thấy rõ:

- "Trời, tưởng gì chớ lại bầy chuyện nhậu nữa hả! Sao
cứ nhậu liền liền vậy cà? Ðêm qua mấy ông mới xỉn gần
chết, ói mửa tùm lum, hang động còn hôi rình đây nè!"

- "Thì hôm qua là happy birthday của em, mình cũng phải này nọ
chút đỉnh (với người ta) cho nó vui hang, vui động chớ. Bữa
nay là chuyện khác, quan trọng hơn nhiều."

- "Chuyện gì mà dữ thần vậy kìa?"

- "Mình biết sao không? Anh mới gặp ông Tám ở ngoài bìa
rừng á, thằng chả cho hay bắt đầu từ 12 giờ khuya đêm nay
là toàn thể nhân loại sẽ bước qua một thời đại mới –
tới thời Đồ Đồng rồi đó nha."

- "Ý trời đất, quỷ thần, thiên địa ơi! Như vậy là chết
(bà) tui rồi. Cái cối đá, cái ghế đá, cái giường đá, cái
bàn đá, cái gối đá… mới mua tuần rồi, toàn là đồ xịn
và đồ hiệu, không sale một cắc, mắc hết biết luôn. Vậy
mà hết đêm nay là kể như sẽ demoder ráo trọi. Qua thời Đồ
Đồng thì đồ đá rớt giá là cái chắc. Tui thiệt hại cả
triệu Mỹ kim tới nơi chớ đâu phải ít, vui vẻ gì mà mấy
ông đòi nhậu nhẹt ăn mừng? Dẹp, dẹp hết…!"

<div class="boxright300"><img
src="http://danluan.org/files/u1/dieucay-400x441.jpg" width="400"
height="441" alt="dieucay-400x441.jpg" /><div class="textholder">Nguyễn
Văn Hải, hay còn được biết đến như là một blogger có bút
danh Điếu Cày</div></div>
Ở bình diện quốc gia, không ít những vị Lãnh tụ Anh minh,
những Người Cầm lái Vĩ đại của cả một dân tộc… cũng
có lối ứng xử thô lỗ hoặc bầy tỏ một thái độ (rất)
nặc nô tương tự, khi quyền lợi của họ bị đụng chạm vì
sự đổi thay, của thế thời.

Vào những năm cuối của thế kỷ trước, chủ bút tạp chí
<em>Thế Kỷ 21</em>, tạp chí xuất bản hàng tháng phát hành từ
miền Nam, California, đã có nhận xét rằng:

<div class="special_quote">"<em>Tiến bộ là đi ngược lại quyền
lợi của giai cấp nắm quyền, tình trạng này đang diễn ra
tại Việt Nam. Có gần hai triệu đảng viên và những người
cộng tác với họ chia nhau các chức vụ và bổng lộc từ trên
xuống dưới. Nếu kinh tế tư doanh phát đạt thì hệ thống
phân phối ảnh hưởng và lợi lộc đó bị thiệt hại. Nếu
nhiều công ty tư doanh đi vào thị trường thì một hãng độc
quyền là 'công ty Đảng' sẽ không cạnh tranh nổi. Nhiều ý
kiến mới được nói, được nghe thì 'Giáo hội Ðảng' sẽ
mất thiêng. Vì vậy họ gọi quá trình đó là 'diễn biến
hòa bình', phải ngăn ngừa và tiêu diệt!</em>"

(Vương Hữu Bột, "Trở ngại của tiến bộ", Thế Kỷ 21,
tháng 6 năm 98)</div>

Ở thời điểm này ở Việt Nam chưa có những nhân vật đấu
tranh đòi hỏi cải cách, và đông đảo những blogger như hiện
nay. Đây là những tác nhân chính đang làm suy yếu vai trò độc
quyền thông tin của nhà nước. Họ cũng tạo ra được những
đối lực với chính sách toàn trị và hà khắc ở xứ sở
này.

Trước tình trạng đó, nhà đương cuộc Hà Nội đã có những
phản ứng rất vụng về và thô lỗ. Xin đơn cử một thí dụ,
về trường hợp ông Nguyễn Văn Hải. Ông Hải là thành viên
của <a
href="http://clbnhabaotudo.multiply.com/journal?&=&page_start=1080">Câu
lạc bộ Nhà báo Tự do</a>, một blogger, với bút danh Điếu
Cày, bị bắt vào ngày 19 tháng 4 năm 2008. Lý do (chính) vì đã
kêu gọi và tham dự biểu tình, để phản đối Trung Quốc xâm
phạm chủ quyền Việt Nam tại hai quần đảo Hoàng Sa và
Trường Sa.

Ở Việt Nam, những quyền căn bản của con người như quyền
lập hội, quyền biểu tình, quyền tự do ngôn luận… đều
được hiến pháp thừa nhận (cho có lệ) nhưng chưa bao giờ
được thực thi. Tệ trạng này đã được mọi người chấp
nhận, hay cam chịu, từ hơn nửa thế kỷ nay.

Điếu Cày, tiếc thay, đã không chấp nhận, và cam chịu như
thế. Ông và một số bằng hữu đã công nhiên thực hiện
quyền công dân của mình, bằng nhiều phương cách. Hành động
của họ bị coi là "khiêu khích" vì đã làm mất sự "ổn
định xã hội", theo quan điểm của những người đang cầm
quyền ở Việt Nam.

"<a
href="http://danlambao.wordpress.com/2010/10/18/tin-nong-blogger-di%E1%BA%BFu-cay-ti%E1%BA%BFp-t%E1%BB%A5c-b%E1%BB%8B-giam-gi%E1%BB%AF/">Theo
tin chúng tôi vừa nhận được</a>, Blogger Điếu Cày – Nguyễn
Văn Hải sau 2 năm rưỡi bị giam cầm về tội danh 'trốn
thuế' lẽ ra phải được trả tự do đúng ngày 19/10/2010.
Nhưng bất ngờ, ngày 16/09/2010 nhà cầm quyền Việt Nam lại
đưa anh từ trại giam Z30A về trại giam số 4 Phan Đăng Lưu,
quận Bình Thạnh. Đây là cơ quan an ninh điều tra của công an
TP, nơi chuyên giam cầm, thẩm vấn, điều tra những người
hoạt động cho dân chủ, nhân quyền."

"Bà Dương Thị Tân, vợ cũ của Blogger Điếu Cày vừa nhận
một công lệnh ghi ngày 16/09/2010 về việc này. Được biết,
trước đây khoảng một tháng, chi bộ đảng csvn tại địa
chỉ nơi blogger Điếu Cày cư trú đã có phiên họp các đảng
viên trong chi bộ, Tại phiên họp đó họ đã được công an
phổ biến tin: "Ông Nguyễn Văn Hải sẽ bị tiếp tục giam
giữ, điều tra dù mãn hạn tù."

Theo ngôn ngữ hàn lâm thì ông Nguyễn Văn Hải là một nạn
nhân giữa buổi giao thời: thời Thông Tin versus thời Cách
Mạng. Còn theo như cách nói của thường dân thì Hải Điếu
Cày là nạn nhân của một thời đại mới: Thời đại Bất
Nhân, hay còn gọi một cách bỗ bã, theo cách nói của những
blogger ở Việt Nam, là thời Đồ Đểu!

© Tưởng Năng Tiến

© Đàn Chim Việt


***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6758), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét