<ul>
<li><a href="http://antg.cand.com.vn/vi-VN/sukien/2010/10/73571.cand">Báo
Công An Nhân Dân: Một quyết định sai lầm</a></li>
</ul></div>
Chưa hẳn là Trung Quốc khước từ những giá trị Tây phương
chẳng hạn như dân chủ. Đúng hơn họ đang tranh cãi về những
giá trị này.
Ngày 19 tháng 7, sinh viên tốt nghiệp của một trong những đại
học hàng đầu của Trung Hoa về Quản trị kinh doanh đến thính
đường đại học để nghe lời từ biệt của ông Khâm Tiếu
(Qin Xiao), chủ tịch của một ngân hàng quốc doanh. Họ không
ngờ lại được nghe những điều sau đây. Thay vì kêu gọi họ
kết hợp để đẩy mạnh tiến trình tấn tiến hóa xã hội
chủ nghĩa của Trung Hoa, ông Khâm kêu gọi họ chống cự lại
sức quyến rũ của vật chất thế gian và theo đuổi những «
<em>giá trị phổ cập</em> » như là tự do và dân chủ.
<div class="boxleft200"><img src="http://danluan.org/files/u1/qinxiao.jpg"
width="200" height="300" alt="qinxiao.jpg" /><div class="textholder">Ông
Khâm Tiếu</div></div>
Diễn văn của ông Khâm chuyển đạt đến 2.000 người tại
trung tâm thể thao Thanh Hoa Đại Học (TsingHua University) tiếp
gió vào lửa tranh luận ý thức hệ đang âm ỉ tại Trung Hoa
trong hai năm vừa qua. Một câu hỏi triết lý để xét xem những
giá trị phổ cập có hiện hữu hay không đã trở thành một
cuộc đấu tranh chính trị, chia rẽ các học giả, giới truyền
thông và theo một số chuyên gia, ngay cả giới lãnh đạo Trung
Hoa. Sự phân hóa đã có phần trở nên rõ rệt vào lúc đảng
Cộng Sản Trung Hoa chuẩn bị một cuộc thay đổi toàn diện
cấp lãnh đạo vào năm 2012. Nhóm chủ trương tự do sẽ có
gắng lèo lái cấp lãnh đạo tương lai để cho họ thấy rõ
đường đi.
Ông Khâm, về hưu vào ngày 21 tháng 9 sau chín năm làm chủ tịch
Ngân Hàng Nhà Buôn, một ngân hàng lớn đứng hàng thứ sáu
trong nước, nói rằng việc công nhận những giá trị phổ cập
là trung tâm điểm của những vấn đề trọng đại mà Trung
Quốc đang phải đương đầu với sự phát triển, từ vấn
đề đô thị hoá cho đến việc cung cấp những dịch vụ công
cộng và việc sở hữu tài sản Nhà Nước. Ông nói: « <em>Giá
trị phổ cập cho chúng ta biết là chính quyền phải phục vụ
nhân dân, tài sản thuộc về dân chúng và việc đô thi hóa
nhằm vào phúc lợi của người dân</em> ». Ông nói tiếp: «
<em>Những người ủng hộ « mô hình Trung Quốc » lại nghĩ
trái ngược lại; họ cho rằng nhân dân phải tuân lệnh chính
quyền, Nhà Nước phải kiểm soát những tài sản và quyền
lợi của cá nhân phải phụ thuộc vào lợi ích phát triển
của địa phương.</em> »
Danh từ « giá trị phổ cập », hoặc <em>pushi jiazhi</em>, là
một danh từ mới trong cuộc tranh luận chính trị ở Trung Quốc
– một điều đáng ngạc nhiên vì những ý niệm thường đi
cùng với danh từ này, chẳng hạn như tự do, dân chủ và nhân
quyền đã được đem ra tranh cãi không ngừng nghỉ trong suốt
30 năm. Nhiều học giả Trung Quốc nghĩ rằng cuộc tranh luận
thật sự bắt đầu vào năm 2008 sau cuộc động đất tại
tỉnh Tế Xuyên đã làm thiệt mạng khoảng 80.000 người. Mười
ngày sau khi thảm họa sẩy ra, một tờ báo khuynh hướng tự do
ở phía Nam tỉnh Quảng Đông, tờ Nam Phương Chu Mạt, đang một
bài xã luận khen ngợi phản ứng nhanh chóng của chính quyền.
Tờ báo viết họ « <em>đã chu toàn trách nhiệm đối với nhân
dân của mình và đối với cả thế giới vì đã tôn trọng
những giá trị phổ cập</em> ».
<div class="boxright320"><img
src="http://danluan.org/files/u1/uni-values.jpg" width="350" height="197"
alt="uni-values.jpg" /><div class="textholder">Trung Hoa có cùng ngôn
ngữ với thế giới?</div></div>
Chỉ cần đề cập đến đanh từ này thôi cũng đủ làm nóng
máu các nhóm thủ cựu. Một loạt những bài bình luận xuất
hiện trên các nhật báo ở bắc Kinh và trên các trang mạng
thủ cựu nhằm đả phá ý niệm về giá trị phổ cập và xem
đó là là một âm mưu của Tây phương để lũng đoạn quy
luật của đảng. Lúc đó Trung Hoa đang chuẩn bị để tiếp
đón Thế Vận Hội vào tháng Tám 2008 với khẩu hiệu « một
thế giới, một giấc mơ ». Nhưng nhóm thủ cựu lo sợ việc
chấp nhận những gía trí phổ cập có nghĩa là chấp nhận ưu
thế của những hệ thống chính trị Tây phương. Vào tháng
Chín, sau khi Thế Vận Hội kết thúc, chính cơ quan ngôn luận
của đảng, tờ Nhân Dân Nhật Báo nhảy vào cuộc tranh luận.
Một bài báo có ký tên hẳn hoi tố cáo những kẻ ủng hộ
những giá trị phổ cập đang tìm cách Tây phương hoá Trung Hoa
và biến nó thành một nền kinh tế thả lỏng và không còn hỗ
trợ cho « <em>xã hội chủ nghĩa với bản sắc Trung Hoa</em> ».
Cuộc tranh luận tái diễn vào tháng Chạp năm 2008 khi cả trăm
trí thức đòi hỏi tự do và những nhà đối lập ra mặt ký
một bản tuyên ngôn ủng hộ giá trị phổ cập, được biết
với tên là Linh Bát Hiến Chương (零八宪章 - Língbā
Xiànzhāng). Hiến chương ghi nhận Trung Hoa đang đứng trước
một sự lựa chọn là duy trì hệ thống độc đoán hoặc là «
<em>công nhận những giá trị phổ cập, xáp nhập vào trào lưu
văn hóa của thế giới và xây dựng dân chủ</em> ». Hiển
nhiên đây là một bước quá lố đối với giới lãnh đạo
của đảng. Gần đây, các giới chức Trung Hoa đã lên tiếng
cảnh báo về những trắc trở ngoại giao nếu giải thưởng
Hòa Bình Nobel, thông báo vào ngày 8 tháng 10, được trao cho
người thảo Hiến Chương 08, ông Lưu Hiểu Ba. Ông Lưu, người
được thiên hạ đồn đãi có khả năng thắng giải, đang
phải chịu án tù 11 năm vì vài trò của ông. Ngày 28 tháng
Chín, một nữ phát ngôn viên của Bộ Ngoại Giao tuyên bố
những hành động của ông « <em>hoàn toàn trái ngược với
nguyện vọng của Giải Hòa Bình Nobel</em> ».
Thành quả kinh tế lớn mạnh của Trung Hoa trong thời gian khủng
hoàng tài chánh toàn cầu là một chỗ dựa tinh thần vững
chắc cho nhóm thủ cựu. Trong một cuộc khoa trương úp mở để
chứng tỏ Trung Hoa có những giá trị riêng của mình, các giới
chức tại Bắc Kinh tuần này đã tổ chức đại lễ ăn mừng
đầu tiên trên quy mô rộng lớn ngày sinh nhật của Không Tử
(lần thứ 2.561) từ khi Đảng Cộng Sản bắt đầu lên nắm
chính quyền. Nhóm thủ cựu thích trưng bày sự tương phản
giữa những trọng điểm của đạo Khổng về sự hài hòa của
xã hội và nguyên tắc luân lý với điểm trọng yếu về nhân
quyền của Tây phương.
Nhưng nhóm đối kháng vẫn hăm he tuốt kiếm. Nhóm tự do xem
Thủ Tướng Ôn Gia Bảo như là vô địch về giá trị phổ
cập. Tháng 11 năm 2008, một bài đăng trên những trang mạng
của nhật báo Quảng Đông nêu đích danh hai ông Ôn Gia Bảo và
Chủ Tịch Hồ Cẩm Đào là những người ủng hộ ý niệm này.
Cả hai vị này chưa hề công khai sử dùng danh từ pushi jiashi
(giá trị phổ cập), nhưng họ Ôn, ít ra, đã hỗ trợ mạnh
mẽ phe tự do. Năm 2007, ông đã viết « <em>khoa học, dân chủ,
pháp trị, tự do và nhân quyền không chỉ duy nhất áp dụng cho
chủ nghĩa tư bản, những đó là những giá trị chung mà loài
người vẫn theo đuổi trải qua thời gian dài của lịch
sử.</em> » Lời kêu gọi của ông Ôn vào cuối tháng 8 nhằm
cải cách chính trị đã gây nhiều phản ứng tức khắc của
giới truyền thông thủ cựu, lên án kiểu dân chủ Tây phương.
Nhóm thủ cựu xác nhận họ được sự hỗ trợ của ngành
tuyên truyền của đảng. Ngành này nắm quyền kiểm soát giới
truyền thông tại Bắc Kinh. Họ được sự hỗ trợ của Phó
Chủ Tịch Tập Cận Bình qua bài diễn văn ngày 1 tháng Chín.
Ông Bình là người có rất nhiều triển vọng nhận lãnh chức
vị Tổng Bí Thư đảng từ tay ông Hồ vào năm 2012 và chức
Chủ Tịch vào năm sau. Trong diễn văn của ông Tập rải rác
nhiều quy chiếu về các giá trị, nhưng những giá trị này
không mấy gần gũi với giái trị phổ cập. Ông có đề cập
đến gương mẫu của nhiều đảng viên tầm thường, bằng sự
tận tụy với quyền lợi của đảng, đã trả lời « câu hỏi
cơ bản về những mục tiêu chính và những giá trị cao nhất
của một người cộng sản ». Một học giả Trung Hoa có liên
hệ mật thiết với các giới chức thủ cựu nói rằng có sự
phân hóa trong hàng ngũ lãnh đạo cao cấp về tính chất phổ
cập.
Chắc chắn họ đã chao đao. Bạch thư đầu tiên của chính
quyền về dân chủ tại Trung Hoa năm 2005 bắt đầu với những
hàng chữ như sau : « Dân chủ xuất phát từ sự phát triển
văn hóa chính trị của nhân loại. Đây cũng là nguyện vọng
chung của con người trên khắp thế giới ». Một người viết
dự thảo văn thư nói rằng hiện nay ông nghĩ rằng những danh
từ này « không thích hợp ».
Nguyễn Gia Thưởng chuyển ngữ
Từ tờ The Economist (30-09-2010)
© Thông Luận 2010
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6697), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét