lầm và khuyết điểm lớn nhất của Đảng là bệnh
chủ quan duy ý chí. Do đó, để tránh tiếp tục mắc
phải những sai lầm về đường lối, Đảng cần phải coi
trọng những tiếng nói phản biện chân thành, thẳng
thắn. Không nên quy chụp, ghét bỏ những ý kiến
"<em>trung ngôn nghịch nhĩ</em>" mà tiếp tục mắc phải
những sai lầm mà hậu quả để lại rất lâu dài. Muốn
tránh được sai lầm, không còn cách nào khác là Đảng
phải có đối trọng để đóng góp ý kiến, đồng
thời kiểm tra, giám sát hoạt động của Đảng viên.
<h2>Cải cách chính trị nhằm xây dựng thể chế dân
chủ</h2>
Phải khẳng định một chân lý là "<em>Dân chủ là
động lực của phát triển</em>". Triệt tiêu dân chủ
tức là triệt tiêu mọi động lực của phát triển ở
mọi cấp độ. Chính vì lẽ đó, mục tiêu quan trọng
nhất của cải cách chính trị ở Việt Nam hiện nay là
xây dựng một thể chế dân chủ. Dân chủ là khát khao, là
mong mỏi muôn đời của toàn thể nhân dân Việt Nam theo Đảng
tiến hành các cuộc cách mạng trường kỳ giải phóng dân
tộc, giành độc lập tự do, và bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ.
Đảng không phải là không nhận thức được tầm quan
trọng của dân chủ, nhưng cách làm dân chủ của Đảng còn
quá nhiều bất cập, đặc biệt trong hoàn cảnh nước ta
do một chính Đảng duy nhất lãnh đạo. Đảng chủ trương
thực hành dân chủ, không những ở trong Đảng mà còn
từ cơ sở. Tuy nhiên tiến trình dân chủ ở Việt Nam còn
quá nhiều lực cản. Ngay trong nội bộ Đảng, có không
ít tiếng nói "hù dọa" về nguy cơ đánh mất vai trò
lãnh đạo duy nhất của Đảng khi thực hiện và mở rộng dân
chủ, nên dân chủ mới chỉ dừng lại ở câu chữ trong nghị
quyết, chủ trương, chứ dân chủ thực tế trong xã hội là
dân chủ hình thức. Làm sao mà có thể có dân chủ khi mọi
tiếng nói trái với chủ trương, đường lối không
được lắng nghe, hay bị quy kết, chụp mũ? Làm sao có thể
có dân chủ khi Đảng luôn luôn khẳng định một tư tưởng
là chân lý? Làm sao có thể có dân chủ khi ngay những góp
ý của các Đảng viên kiên trung còn không được lắng nghe?
Trong quá trình phát triển của mình, Đảng cần phân
biệt đâu là "trung thần", đâu là "gian thần", không
nghe những lời xu nịnh, hù dọa mà kỷ luật, cách chức
"trung thần", sau này nhận ra mới trao huy chương, bằng
khen khi đó liệu có còn ý nghĩa. Trường hợp của bí
thư "khoán 10" Kim Ngọc chắc hẳn Đảng vẫn còn nhớ?
<h2>Đối trọng trong mô hình một Đảng</h2>
Trong mô hình một đảng, tổ chức nào có thể làm đối
trọng với Đảng Cộng Sản? Tôi cho rằng, đó chính là
Xã hội dân sự. Đảng cần phải nhận thức vai trò
đối trọng hết sức quan trọng của Xã hội dân sự trong
việc góp ý với Đảng, kiểm tra giám sát hoạt động
của Đảng. Đảng phải nhận thức Xã hội dân sự sẽ
củng cố vai trò lãnh đạo của Đảng với mục tiêu chung
là lợi ích dân tộc Việt Nam. Phải coi đối trọng là
cần thiết đối với sự sống còn của Đảng, để giúp
Đảng nhận thức vấn đề đa chiều, chứ không phải đó là
thành phần chống đối, phản động. Phản biện để cùng
nhau tiến tới cái đúng, cái hoàn thiện, chứ phản
biện không phải là làm "phản". Nếu nhận thức luôn
luôn xuất phát từ sự nghi kị, thì sẽ không thể nào phát huy
đoàn kết toàn dân tộc. Trong tranh luận, phải tôn trọng ý
kiến trái chiều, lắng nghe trên tinh thần cầu thị, như
thế mới tránh khỏi sai lầm do chủ quan, duy ý chí.
Vậy phải xây dựng Xã hội dân sự để đối trọng với
Đảng bắt đầu từ đâu? Tôi cho rằng, hãy bắt đầu xây
dựng xã hội dân sự đích thực ở Việt Nam, bằng việc cải
cách <em><strong>Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam</strong></em>
thành một tập hợp xã hội dân sự đích thực, hoàn
toàn độc lập với Đảng, là đối trọng cân bằng với
quyền lực của Đảng. Tổ chức này sẽ tập hợp rộng
rãi mọi tầng lớp nhân dân nhằm góp tiếng nói phản
biện trong các vấn đề quốc sách. Trong văn kiện đại hội
có viết: "Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là tổ chức liên
minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị,
tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và các cá
nhân tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội, các dân
tộc, tôn giáo và người Việt Nam định cư ở nước ngoài.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là một bộ phận của hệ thống
chính trị, là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân."
Như vậy, căn cứ theo định nghĩa này thì Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam là một mô hình của xã hội dân sự. Tuy nhiên, nó
còn nhiều điểm hạn chế cần phải cải cách. Thứ nhất đó
là sự không độc lập với Đảng Cộng Sản. "Đảng Cộng
Sản Việt Nam vừa là thành viên vừa là người lãnh đạo Mặt
trận." Đảng vừa là thành viên lại vừa lãnh đạo
Mặt trận??? Liệu có mô hình nào mà thành viên lại là
lãnh đạo luôn không? Liệu tiếng nói của Mặt Trận có sức
nặng, có đủ dũng cảm khi Đảng tuy là thành viên, nhưng lại
là lãnh đạo. Đây là mâu thuẫn vô cùng cơ bản triệt tiêu
dân chủ, biến những thứ hiện có chỉ là dân chủ hình
thức.
Như vậy, theo đề xuất của cá nhân tôi, việc cải cách
Mặt Trận Tổ Quốc cần phải làm những việc sau đây:
<ol><li>Tách Mặt Trận Tổ Quốc ra đứng độc lập với
Đảng Cộng Sản. Có đứng độc lập thì mới có thể làm
đối trọng. Đảng Cộng Sản không thể là thành viên, cũng
không lãnh đạo Mặt Trận.</li>
<li>Đổi tên Mặt Trận Tổ Quốc, cái tên hiện tại mang nặng
bản chất "chiến tranh", không còn phù hợp với tình hình
hiện tại, thậm chí gây ra những hiểu lầm khi dịch ra tiếng
nước ngoài. Gợi ý nên đặt tên là Liên Minh Dân Tộc</li>
<li>Thành phần tham gia Liên Minh Dân Tộc: không giới hạn
thành phần, không phân biệt lý lịch, kêu gọi mọi tầng
lớp tham gia, chú trọng vào chất lượng thành viên, chứ
không phải số lượng và tính đại diện cho mọi thành
phần. Tuy nhiên, Đảng viên không tham gia vào Liên Minh Dân Tộc
để tránh xung đột lợi ích.</li>
<li> Đưa Liên Minh Dân Tộc và Đảng Cộng Sản vào trong sự
điều chỉnh của Hiến Pháp và Pháp Luật, thông qua đó có cơ
chế cân bằng và kiểm soát để tránh lạm quyền. Đồng thời
có cơ chế giải quyết những bất đồng trong quyết sách quan
trọng của đất nước.</li></ol>
Xã hội dân sự phải được đưa vào hệ thống chính
trị như một thành phần không thể thiếu. Đảng cần
phải coi trọng tiếng nói của xã hội dân sự, từ đó
mà tránh mắc phải sai lầm do tư duy một chiều chủ quan,
nhờ đó mới lấy lại được lòng tin của nhân dân,
giảm thiểu những tiếng nói chỉ trích.
Liên minh dân tộc tập hợp các tiếng nói thành viên
thành một tiếng nói thống nhất để góp ý cho Đảng.
Đảng Cộng Sản và Liên Minh Dân Tộc sẽ thể hiện ý
chí của mình thông qua đại diện ở Quốc Hội. Như vậy
tức là Quốc Hội là cơ quan quyền lực tối cao, quyết
định các vấn đề quan trọng của đất nước. Đảng và
Liên Minh Dân Tộc thông qua đại diện của mình tại Quốc
Hội để biểu đạt quan điểm của mình. Điều đó
đồng nghĩa với việc Đảng và Liên Minh Dân Tộc không
được phép ở trên Hiến Pháp và Quốc Hội và biến
Quốc hội thành cơ quan quyền lực tối cao mang tính dân
chủ hình thức.
Trong trường hợp Đảng Cộng Sản chấp nhận mô hình đa
đảng, thì tôi cho rằng cũng nên có 2 đảng chính tham gia
chính quyền để tạo đối trọng, ngoài ra thì không hạn
chế số đảng phái nhỏ lẻ khác. Đó là quyền tự do
lập hội của người dân. Một trong những quyền dân sự
chính trị cơ bản mà nước ta đã cam kết trước cộng
đồng quốc tế. Các đảng phái được phép tham gia tranh
cử bình đẳng với nhau. Và lúc đó cần có một
luật quy định rõ các hoạt động được phép và không
được phép của mỗi Đảng phái chính trị. Tôi không nói
nhiều về trường hợp này, vì bản thân tôi nghĩ rằng
nó khó xảy ra trong hoàn cảnh Việt Nam hiện nay. Vấn
đề đa nguyên, đa đảng ở trong nước được coi là một
điều "húy kị", ít người dám công khai nói tới vì
ít nhiều cũng bị ảnh hưởng. Những tiếng nói kêu gọi
đa nguyên, đa đảng không đơn thuần chỉ là "phản
động", "chống phá" mà cái mục đích cuối cùng
của những kêu gọi đó là để đạt được một thể
chế dân chủ đích thực. Tuy nhiên, cũng nên suy nghĩ thấu
đáo, trong hoàn cảnh Việt Nam hiện nay với 1 chính Đảng
vô sản cầm quyền hơn 30 năm nay, trình độ dân trí nói
chung với khoảng 70% dân số làm nông nghiệp, thì việc
mở rộng dân chủ ngay tức thời sẽ tạo ra những biến
động chính trị làm bất ổn trong nước, đó cũng là
điều nên tránh. Đất nước ta đã trải qua hàng nghìn
năm chiến tranh, mới được hưởng hòa bình chưa được
40 năm trở lại đây, do đó mong mỏi làm sao nước ta sẽ
có một thể chế dân chủ đích thực một cách hòa
bình, không có biến động, không có máu chảy, đầu rơi.
Điều này hoàn toàn tuỳ thuộc vào nhận thức, lương
tri và thái độ hợp tác của những người cộng sản
cầm quyền cùng với sự bình tĩnh của những người
cổ xúy cho tự do, dân chủ. Có nhiều cách để xây
dựng dân chủ, nhưng theo tôi chúng ta cần tìm mô hình phù
hợp để tránh bị nước ngoài can thiệp hay gây chia rẽ
nội bộ, phá vỡ đoàn kết toàn dân. Phải coi dân chủ
là mục tiêu của toàn dân tộc để phát triển trong
tương lai, chứ không phải là một ân huệ mà Đảng sẽ
ban phát cho xã hội. Dân chủ là một đòi hỏi của thực
tế khách quan, nó không phải là sản phẩm của tư duy
"xin-cho".
Thay lời kết, tôi muốn nhấn mạnh một lần nữa là
nói đi nói lại, cách này hay cách khác, mục đích quan
trọng nhất và cuối cùng của cải cách chính trị ở
Việt Nam lúc này là xây dựng thể chế chính trị nhằm
tạo cơ hội cho dân chủ phát triển từ trong mỗi người
dân, cho đến mỗi đảng viên, từ đó phát huy nội lực
toàn dân tộc. Trong hoàn cảnh hiện tại, Đảng đang độc
quyền lãnh đạo, việc chấp nhận đa nguyên, đa đảng ngay
lập tức sẽ ảnh hưởng tới ổn định chính trị ở
Việt Nam. Tuy vậy, để dần dần phát triển thể chế
dân chủ, giúp Đảng phát huy vai trò lãnh đạo, tránh
được những sai lầm, Đảng cần phải có đối trọng
xứng tầm. Điều quan trọng nhất là vẫn phải đặt
lợi ích dân tộc lên hàng đầu, có như vậy mới phát
huy được sức mạnh toàn dân tộc. /.
Trần Đức Tài
Tháng 10/2010
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6728), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét