cũng phải có luật cho Đảng cầm quyền, nghĩa là lãnh đạo
theo luật cho chính danh. Không nên kéo dài tình trạng người
đứng đầu các cấp uỷ lãnh đạo chánh quyền mà khi phải
chịu trách nhiệm trước dân lại là người đại diện cho
tập thể cấp uỷ, không phải một cá nhân cụ thể, sai hoài
không sửa được là do không chính danh là vậy.</strong></em>
<div class="special_quote"><em><strong>Lời tòa soạn Tuần Việt
Nam:</strong> Ông Nguyễn Minh Nhị, từng làm Chủ tịch UBND tỉnh
An Giang đã gửi tới Tuần Việt Nam bài góp ý cho Đại hội
Đảng XI. Góc nhìn của ông có thể có nhiều chỗ cần phải
tranh luận, bàn thảo thêm để làm sáng tỏ vấn đề. Trên tinh
thần tôn trọng những ý kiến khác biệt mà Đảng luôn kêu
gọi, tôn trọng không khí tranh luận cởi mở, Tuần Việt Nam
xin giới thiệu bài viết của ông Nguyễn Minh Nhị. Mời bạn
đọc cùng tranh luận.</em></div>
<h2>Đảng hoá thân vào nhà nước để chính danh đảng cầm
quyền</h2>
Nhìn lại hoạt động của kỳ họp Quốc hội lần thứ 7, khoá
XII, nhất là ngày họp cuối cùng, chiều thứ Bảy ngày 19/6/2010
như đánh dấu cho sự ĐỔI THAY của QH khoá XIII sắp tới. Và
như vậy, QH khoá XI, XII, được ghi dấu son là QH ĐỔI MỚI. QH
ĐỔI MỚI đồng thời với công cuộc đổi mới của đất
nước, trước hết và chủ yếu là về kinh tế 25 năm qua.
Ánh hào quang chiến thắng đế quốc Mỹ và niềm tin "tự
nhiên" vào thiết chế Nhà nước và mô hình quản lý kinh tế
– xã hội của Liên Xô, nhất là của Miền Bắc VN đang vận
dụng theo mô hình ấy – vốn phù hợp với thời chiến. Nghĩa
là cứ phát huy cái có sẵn, đẩy mạnh quyết tâm thực hiện
những công việc đang làm, trên tinh thần "thắng Mỹ thì cái
gì cũng làm được". Làm luôn cái việc tự trói mình. Mười
năm xơ cứng là vậy. Đến khi không thể chịu nổi, đứng
trước sự mất còn của chế độ mới tự cởi trói bung ra,
tìm đường ĐỔI MỚI!
Đổi mới thật sự là trở lại gần như cũ (làm mới cái
cũ), như nhà cũ sửa sang, sơn phết cho sáng sủa hơn. Nếu sơn
sửa kiểu này thấy không được (hoặc bị chê) thì làm mới
kiểu khác, hoặc thậm chí trở lại như chưa đổi mới cũng
dễ dàng, không bị cho là "phá cách", "mất lập trường". Nhưng
phải công nhận rằng nhờ có đổi mới mà kinh tế đời sống
có phát triển, chính trị xã hội có cởi mở.
Song nhịp độ tiến bộ vẫn không theo kịp đổi thay như dông
bão của thời cuộc trên phạm vi toàn cầu về chánh trị, kinh
tế, khoa học công nghệ, quan hệ giửa các cường quốc, các
dân tộc, giửa các nền văn minh và thái độ ứng xử với
thiên nhiên – biến đổi khí hậu v.v. Chính vì chậm mà bị
tụt hậu trên nhiều phương diện, thậm chí có những vấn
đề lại trầm trọng hơn như hiệu quả đầu tư ngày một
kém, dân chủ còn gò bó và hình thức, đạo đức xã hội và
cả tư cách đảng viên cán bộ có bộ phận không nhỏ cứ
ngày một sa sút, tham nhũng, lãng phí, nhất là lãng phí không
đo đếm được ngày một lan rộng…
Đã đến lúc phải ĐỔI THAY để tiếp tục sự nghiệp ĐỔI
MỚI. Vậy ĐỔI THAY cái gì? Tất nhiên là toàn diện, có kế
thừa thành quả đổi mới, trong đó nền tảng là thiết kế
lại thể chế chánh trị, nhất thể hoá Đảng và Nhà nước,
người đứng đầu tổ chức Đảng đồng thời là người
đứng đầu Nhà nước và chánh quyền các cấp, lãnh đạo các
ban của Đảng cũng đồng thời lảnh đạo các cơ quan chuyên
môn của chánh quyền (cho gọn lại và sát thực tế hơn của
cơ quan tham mưu của Đảng). Vậy mới chính danh là đảng cầm
quyền (thay cho khái niệm lãnh đạo) và người của Đảng
chịu trách nhiệm cá nhân trước cử tri mới là chính diện.
Tiếp theo là bước cải cách hệ thống nhà nước theo thiết
chế cộng hoà dân chủ như nguyên chủ tịch Quốc hội Nguyễn
Văn An trả lời phỏng vấn trên Tuần Việt NamNet mới đây,
mỗi tiếng nói của lập pháp, hành pháp và tư pháp có tính
độc lập theo Hiến pháp và luật pháp thì mới thật sự chánh
ngôn. Chỉ có như vậy mới thật sự khắc phục được tình
trạng chồng chéo, thiếu trách nhiệm, nhiều kẽ hở, sót
người sót việc mà ta hay nói là còn "bất cập", là do "cơ
chế". Do cơ chế nhưng không phải ai cũng muốn sửa, bởi
người ta hưởng lợi từ cơ chế ấy nhiều mà khó buộc phải
chịu trách nhiệm! Vậy nên phải ĐỔI THAY, không chỉ ĐỔI
để cho MỚI!
Phải thừa nhận rằng quá trình lập pháp và dân chủ xã hội
có nhiều tiến bộ sau ĐỔI MỚI, như luật tổ chức HĐND và
UBND những năm 1976 và trước cuối năm 1989 qui định HĐND tỉnh
chỉ có thư ký, chủ tịch UBDN huyện, xã đồng thời là chủ
tịch HĐND. HĐND không có trụ sở riêng. ĐỔI MỚI có khắc
phục hình thức này, có tổ chức chất vấn tại các kỳ họp,
có truyền hình trực tiếp, nhưng suy cho cùng thì cũng chỉ mới
thay đổi hình thức, quyền làm chủ của công dân và của cử
tri cũng chưa có tiến bộ gì rõ rệt.
Biết bao lời hứa, sau hợp (kể cả ở Quốc hội) rồi có
mấy việc được khắc phục, lần sau lại hỏi, lại trả lời
như lần trước, có nhiều việc như dần lân như vấn đề giá
lúa và nông thuỷ sản, vấn đề ô nhiểm, úng ngập, kẹt xe,
thủ tục hành chánh phiền hà, tham nhũng, tệ nạn xã hội v.v.
Nhiều vị trong UBND hoặc Chủ tịch HĐND bị chất vấn bí quá
nói việc này "do" hoặc "chờ xin ý kiến cấp uỷ", ngay như
tại cơ quan QH mà cũng có tình hình tương tự hoặc nói với
cơ quan dân cử mà như nói với hội nghị đảng viên "việc
này Đảng đã quyết rồi"… cũng đủ nói lên sự bức xúc
phải THAY ĐỔI!.
Ta đang tiến hành chuẩn bị bỏ HĐND cấp quận, huyện và
phường cũng là dấu hiệu chín mùi, cấp thiết về sự THAY
ĐỔI ở cơ quan dân cử địa phương: Bớt hình thức mà tăng
chất lượng dân chủ. Và tại kỳ hợp thứ 7 QH khoá XII cũng
là tín hiệu phát đi theo hướng đó.
<h2>Lấy dân làm trung tâm, mọi thay đổi sẽ không lạc
hướng</h2>
Vậy ĐỔI THAY phải bắt đầu từ đâu? Cũng như Đại Hội VI
– ĐỔI MỚI của Đảng là phải từ THAY ĐỔI tư duy, trên cơ
sở quan điểm, lập trường của Đại Hội VI là lấy dân làm
gốc. ĐỔI THAY trong khung cảnh thế giới đã thay đổi từ
những thập niên cuối thế kỷ XX.
Thay đổi từ trong hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa, các
nước thế giới thứ ba và ngay trong hệ thống các nước tư
bản phát triển kể cả nước Mỹ. Những quan hệ truyền
thống gửa các nước với nhau từng là phe, là khối, là đồng
minh, đồng chí, bạn thù… đều đã đổi thay về chất. Cách
mạng khoa học kỹ thuật tiến như vũ bão, theo cấp số nhân.
Cách mạng công nghiệp đang có những bước tiến xa mà thế
giới chưa tìm ra mô hình để không lặp lại khủng hoảng kinh
tế mà nhân loại nghèo khổ hiện đang là nạn nhân của nó.
Việt Nam cũng đã đổi thay qua 25 năm đổi mới nên mới tồn
tại và phát triển như ngày hôm nay, nhưng phần nhiều là phát
triển theo chiều rộng, "quảng canh" nên thành quả là những con
số cộng. Ngay như mức tăng trưởng kinh tê như hiện nay và có
thể đến 9%/năm thì năm 2020 làm sao thoát khỏi "cái bẫy phát
triển trung bình" để đạt mục tiêu cơ bản trở thành một
nước công nghiệp hoá? Vậy là phải THAY ĐỔI tư duy.
Đổi mới tư duy đã một phần tư thế kỷ rồi, cũ rồi, nay
không còn phù hợp. Vậy THAY ĐỔI thế nào để không lạc
hướng? Phải lấy dân làm trung tâm. Khái niệm dân là gốc ra
đời trong xã hội nông nghiệp, người ta có thể dựa hoặc
không dựa vào gốc cũng không sao, mà thường thì người lúc
mạnh có khi không dựa. Mười năm sau giải phóng vì ta không
dựa vào nông dân, không nghe dân để dừng lại cải tạo công
– nông – thương nghiệp nên nằm trên vựa lúa lớn nhất
nước mà đói, mọi hoạt động của xã hội dân sự gần như
ngưng đọng lại. Dựa vào dân để tồn tại, lo cho dân là
để "bền gốc bén rễ" (rồi cũng để dựa).
Vậy khái niệm "dựa" vốn không còn phù hợp với thời đại
công nghiệp và xã hội dân chủ. Lấy dân làm trung tâm thì
mọi suy nghĩ và hành động của cơ quan quyền lực và dịch
vụ chánh phủ đều phải hướng về trung tâm quyền lực mà
phục vụ. Mất trung tâm thì mất quyền lực, như trục trái
đất mất sức hút thì vật chất trên bề mặt của nó sẽ bay
lơ lửng vậy. Dân là gốc hay dân là trung tâm đều phù hợp
với triết lý Hồ Chí Minh "Đại đoàn kết toàn dân tộc". Là
triết lý "bất biến", có khả năng "ứng vạn biến" trong mọi
tình thế đã qua, đặc biệt là trong tình hình thế giới đầy
phức tạp và luôn biến động hiện nay. Dân là chủ mà ta chưa
có luật hỏi ý kiến nhân dân (trưng cầu dân ý).
Ngày xưa chưa có chánh quyền, thông qua các tổ chức, nhất là
các đoàn thể để hỏi dân từng việc cụ thể, nay cách làm
đó, kể cả của các cơ quan "thăm dò dư luận xã hội" đều
không chính xác và nhất là không có tính pháp lý. Tư duy phải
gắn với hành động mới ra thành quả. Nhiều tư duy mới nhưng
hành động bị chặn lại là do hành lang pháp lý không còn phù
hợp, trở thành rào cản. Vậy phải sửa luật. Sửa luật lại
động đến Hiến pháp. Vì vậy Quốc hội chủ trương sửa
Hiến pháp là chính xác.
<h2>"Đã đến lúc phải có luật cho Đảng cầm quyền"</h2>
Ngay như Hiến pháp xác định Đảng lãnh đạo thì cũng phải
có luật cho Đảng cầm quyền, nghĩa là lãnh đạo theo luật cho
chính danh. Không nên kéo dài tình trạng người đứng đầu các
cấp uỷ lãnh đạo chánh quyền mà khi phải chịu trách nhiệm
trước dân lại là người đại diện cho tập thể cấp uỷ,
không phải một cá nhân cụ thể, sai hoài không sửa được là
do không chính danh là vậy.
THAY ĐỔI theo tinh thần như trình bày ngắn gọn trên, chánh
thể dân chủ cộng hoà, dựa trên lý tưởng hiện thực: Dân
tộc độc lập, xã hội dân chủ tự do, gia đình ấm no hạnh
phúc. Đó là một chế độ chánh trị do Đảng cộng sản cầm
quyền là chánh danh, người đứng đầu các cơ quan quyền lực
là chánh diện và mọi chỉ thị hay phát ngôn của người ở
các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp là chánh ngôn. Đây
thật sự là tiền đề, là động lực cho đất nước tiếp
tục phát triển, không còn có cơ hội để tự trói mình một
lần nửa, không còn chỗ "núp lùm" của người thiếu năng
lực, đạo đức; sự nghiệp đổi mới tiếp tục tiến lên,
rút ngắn khoảng cách với phần còn lại của các nước khu
vực và thế giới./.
N. M. N.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6715), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét