Những khó khăn cho Bắc Việt sau cái chết của Ủy viên Bộ chính trị Nguyễn Chí Thanh (2)

<h2>Ghế trống trong bộ chính trị</h2>

9. Cái chết của Thanh không những gây khó khăn liên quan đến
vị trí hàng đầu tại miền Nam Việt Nam, mà cũng đặt vấn
đề về việc thay thế ông trong bộ chính trị. Đây là lần
đầu tiên kể từ 1960 hay trước nữa, có chỗ trong trong cơ
quan đầu não của đảng. Sự nghiệp của Thanh trong 10 năm qua
liên hệ rất chặt chẽ với Lê Duẩn – nhân vật thứ nhì
trong đảng [sau Hồ Chí Minh] và lãnh tụ khối cực đoan trong
hàng lãnh đạo Bắc Việt. Nguyễn Chí Thanh được thăng cấp
đại tướng vào cuối thập niên 1950 ngay sau khi Lê Duẩn
được lên hàng thứ nhì trong bộ chính trị. Thanh bị dời
khỏi chức vụ Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội năm
1961 – dường như sau khi bất đồng ý kiến với Bộ trưởng
Quốc phòng Giáp. [Khi đó tướng Thanh bị điều sang làm
Trưởng Ban Nông nghiệp Trung ương.] Giáp lập luận là cần xây
dựng một lực lượng quân sự chuyên nghiệp nhưng Thanh muốn
dùng quân đội làm một lực lượng chính trị và kinh tế để
cải tạo xã hội, nhất là trong nông nghiệp. Vấn đề được
giải quyết theo hướng của Giáp, ít ra là trong việc Thanh bị
cất khỏi Tổng cục Chính trị Quân đội. Hai năm sau, Thanh tái
xuất hiện trong luồng chính của đảng, trong vai trò mũi nhọn
cho một trong những chính sách của Lê Duẩn: Sự xê dịch ra
khỏi lập trường cũ của Bắc Việt đứng trung lập trong
cuộc tranh chấp Trung – Xô và thay vào đó nghiêng hẳn về
phía ủng hộ Bắc Kinh. Mặc dù cuối cùng thì gần như tất
cả bộ chính trị đều công khai đồng ý, có thể với sự dè
dặt, với đường lối này, Nguyễn Chí Thanh là người đầu
tiên và bộc trực nhất khi dùng những lời lẽ khiếm nhã của
Trung Quốc để phê phán Liên Xô "xét lại."

10. Những sự bất đồng ngăn cách trong nhiều năm qua giữa
Giáp và Nguyễn Chí Thanh được tin là cũng phản ảnh sự bất
đồng căn bản bên trong bộ chính trị Bắc Việt. Cái chết
của Thanh có thể nhấn mạnh những bất đồng này hơn. Nếu
giới lãnh đạo muốn thay thế ông này ngay bây giờ, phía
tướng Giáp và những người suy nghĩ giống ông sẽ muốn đề
cử một người có đường lối ôn hòa và thực tế giống
họ. Thủ tướng Phạm Văn Đồng là người phát ngôn chính
của nhóm này và trong hai năm qua có vẻ đã gom về mình được
nhiều hậu thuẫn thay vì Lê Duẩn. Ngược lại, Lê Duẩn nắm
chức vụ quan trọng bí thư thứ nhất của đảng và ông sẽ
muốn thay Thanh bằng một người cứng rắn khác ông có thể tin
tưởng được.

11. Nếu Thanh không được thay thế ngay, ghế trống của ông có
thể ảnh hưởng tới cán cân trong bộ chính trị hiện đang
tương đối quân bình. Khi Thanh còn sống, bộ chính trị 11
người chắc hẳn chia đều giữa hai phía với năm người cứng
rắn, năm người ôn hòa và Hồ Chí Minh đứng trên làm trọng
tài. Mặc dù không phải trong vấn đề nào bộ chính trị cũng
phân chia như vậy, nhưng chắc rằng sự phân chia đó là tiêu
biểu trong những quyết định quan trọng của giới lãnh đạo
trong vận mệnh quốc gia.

12. Bộ chính trị cũng có thể được tăng cường thêm một
hoặc nhiều ủy viên. Ủy viên dự khuyết Văn Tiến Dũng là
nhân vật chính có thể được nâng lên hàng chính thức trong
bộ chính trị. Tuy nhiên, tướng Dũng được xem là người của
tướng Giáp, và việc ông là một quân nhân chuyên nghiệp có
thể sẽ bất lợi cho ông. Đảng không muốn đè nặng bộ
chính trị với quá nhiều nhân vật trong quân đội.

13. Nhiều ủy viên trung ương khác cũng có thể là ứng viên
bộ chính trị qua các công tác nổi bật. Tố Hữu có thể
được chọn vì hiện đang nằm trong ban bí thư. Ông sẽ có
thể thỏa mãn đòi hỏi của Lê Duẩn tìm một người cứng
rắn. Xuân Thủy, trưởng ban đối ngoại trung ương đảng, tuy
đã phải rời bỏ chức vụ bộ trưởng ngoại giao vì lý do
sức khỏe, đang trở lại hoạt động mạnh trong ngành ngoại
giao và có thể được đưa và bộ chính trị. Trong quá khứ
ông đã theo đường lối cứng rắn trong quan hệ với Liên Xô,
nhưng khi làm bộ trưởng ngoại giao ông thân cận với Phạm
Văn Đồng, và điều này cho thấy ông có thể là một ứng
viên thỏa hiệp của cả hai bên.

<h2>Dự đoán</h2>

<div class="boxleft200"><img
src="http://danluan.org/files/u1/nguyen-chi-thanh-w-le-duan.jpeg" width="174"
height="240" alt="nguyen-chi-thanh-w-le-duan.jpeg" /><div
class="textholder">Nguyễn Chí Thanh (trái) với Lê Duẩn</div></div>
14. Một giải pháp cho việc thay thế Thanh là chia phần nhiệm
vụ của ông cho các nhân vật cứng rắn và ôn hòa. Giải pháp
này có thể được Hồ Chí Minh ủng hộ; ông muốn duy trì thế
cân bằng giữa hai cánh trong đảng. Giải pháp này cũng hấp
dẫn với phía ôn hòa vì thế lực của phe cứng rắn cũng bị
giảm bớt phần nào. Tuy nhiên, hiện có nhiều câu hỏi đặt ra
về tình trạng sức khỏe của Hồ Chí Minh và khả năng ông
điều hành các vấn đề quan trọng. Hồ chỉ xuất hiện
trước công chúng hai lần từ sau 15 tháng 3, một lần cuối
tháng 4 trong kỳ bầu cử địa phương và một lần ngày 7 tháng
7 cho đám tang Nguyễn Chí Thanh. Nhiều người đến Hà Nội gần
đây được báo là Hồ đang bệnh và không thể tiếp khách.

15. Bệnh tình của Hồ có thể chỉ là tạm thời. Tuy nhiên,
nếu ông bị bất lực và không đủ sức điều đình giữa hai
thành phần trong giới lãnh đạo đảng, rất có thể sẽ có
một cuộc tranh giành quyền lực. Hai nhân vật chính tranh quyền
sẽ là Phạm Văn Đồng và Lê Duẩn. Trong hai năm qua có nhiều
dấu hiệu cho thấy hai người này có quan điểm khác nhau về
chiến thuật trong cuộc chiến, mặc dù cả hai đều có cùng
mục tiêu là nắm miền nam Việt Nam. Phạm Văn Đồng tự tin
hơn Lê Duẩn vào việc dùng đàm phán như một thứ chiến
thuật trong khi Lê Duẩn chú trọng hơn về khía cạnh thuần túy
quân sự. Người nào, một hay nhiều, được chọn thay thế
Nguyễn Chí Thanh có thể sẽ cho thấy vài dấu hiệu về cán
cân quyền lực giữa hai người này và những người ủng hộ
họ.

<em>[Chú thích thêm của dịch giả: Trên đây là phân tích của
CIA vào tháng 7, 1967. Sau đó, vào tháng 10, Phạm Hùng được cử
vào làm bí thư Trung ương Cục miền Nam. Ghế của Nguyễn Chí
Thanh trong bộ chính trị được bỏ trống; năm 1969 Hồ Chí Minh
qua đời và tới 1972 hai ủy viên mới được cử vào là Văn
Tiến Dũng và Trần Quốc Hoàn.]</em>

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6165), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét