Trung tâm Hội nghị quốc gia Mỹ Đình, tối nay, 29/8, GS Ngô
Bảo Châu bước lên bục danh dự và nói: "<em>Tôi hiểu nhiệm
vụ của nhà khoa học không chỉ là chuyên môn mà còn là đem
đến cơ hội cho những người trẻ - không kể xuất xứ, lai
lịch - cơ hội để phát triển tiềm năng trong khoa học và
rộng hơn là trong cuộc sống. Đó là điều tôi muốn nói với
các nhà khoa học, nhà quản lý và tất cả những người làm
cha mẹ</em>".
<div class="boxright300"><img
src="http://images.vietnamnet.vn/dataimages/201008/original/images2026841_Xep2.jpg"
/><div class="textholder">Xếp hàng trước cửa an ninh với hy vọng
vào hội trường. Ảnh: Tú Uyên</div></div>
Mặc dù giấy mời ghi thời gian đón khách từ 19h30 nhưng từ
17h, Trung tâm hội nghị quốc gia Mỹ Đình đã đông nghẹt học
sinh, sinh viên các Trường ĐHQG Hà Nội, ĐH Bách khoa, Trường
Tiểu học Thực nghiệm, Trường THCS Trưng Vương.
Đến 19h, ngay ngoài cổng số 2 của trung tâm đã phải đóng
cửa. Chúng tôi thấy Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ Trần
Văn Thanh ở Bộ Công thương đang đứng ngoài. Một chiếc xe
biển 80B cũng phải đợi khoảng 20 phút, sau khi lực lượng an
ninh giải tán đám đông đứng ở tràn ở ngoài đường Phạm
Hùng.
Vào tới sảnh, trước cửa kiểm tra an ninh, hơn 20 phóng viên
đeo thẻ tác nghiệp của ban tổ chức, trong đó có cả một
phóng viên khoa học bay từ TP.HCM ra, cũng loay hoay tìm chỗ vào.
Ngay gần đó, hai dãy dài bóng áo đồng phục học sinh khối
phổ thông chuyên của ĐH Khoa học Tự nhiên cũng đang kiên
nhẫn chờ qua cửa soát giấy mời. Tuy nhiên, mọi nỗ lực lọt
qua cửa kiểm soát vòng 2 đều vô ích khi các nhân viên an ninh
ra thông báo: "Hội trường đã kín chỗ". Tay cầm tờ giấy
mời trên tay, nhà giáo nhân dân Hoàng Văn Thật dẫn theo đứa
cháu đích tôn, không giấu nổi sự bực mình vì không thể nào
vào được bên trong.
Hội trường lớn trong lễ tôn vinh GS Ngô Bảo Châu tối nay
không còn một chỗ trống.
Sau phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng (về trân
trọng nhân tài), Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận (về
chiến lược cho toán học) cùng hai bạn trẻ (bày tỏ ngưỡng
mộ, đam mê) là những chia sẻ chân thành của GS Ngô Bảo Châu.
Mỗi ví dụ của anh (về tuổi thơ khó khăn thời hậu chiến,
về những ngày đầu nghiên cứu ở Pháp, Mỹ...) là một thông
điệp, về sự tương thân trong cộng đồng, về không gian tự
do tuyệt đối và môi trường khoa học chân chính. Hội trường
gần 4.000 người lặng đi vì xúc động.
GS Ngô Bảo Châu bày tỏ niềm cảm động khi chia sẻ giải
thưởng với đồng bào cả nước. "Bắt gặp sự hân hoan trong
mắt các bạn trẻ, thì niềm tự hào trong tôi nhân lên nhiều
lần", GS Ngô Bảo Châu tâm sự.
Theo GS, lần đầu tiên giải thưởng trao cho một nhà toán học
từ nước đang phát triển có thể sẽ tạo tiền để thay
đổi về chất cho Toán học Việt Nam nói riêng và nghiên cứu
khoa học nói chung.
Nhắc lại những yếu tố "thành người" như hôm nay, không
phải để ôn nghèo kể khổ mà với anh, là để nhắc nhớ
đến quá trình làm nên một con người như hôm nay. Đó là
việc cha mẹ nhịn ăn nhịn mặc nuôi dạy con trong khó khăn
thời hậu chiến. Là việc lớp người như anh, tuy thiệt thòi
cái ăn, cái mặc so với bạn bè thế giới, nhưng không thua kém
trong việc học hành, giáo dục do được dìu dắt bởi những
người thầy, người cô, các nhà khoa học trẻ nhiệt huyết.
<div class="boxleft300"><img
src="http://images.vietnamnet.vn/dataimages/201008/original/images2026905_TTuongCPNTD.jpg"
/><div class="textholder">Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Ảnh: Bích
Ngọc</div></div>
GS Ngô Bảo Châu kể lại, sinh ra trong gia đình hiếu học, nên
có lẽ niềm nên ham mê khoa học và coi đó là giá trị tuyệt
đối của trí thức đã ngấm vào mình.
"Trong hầu hết các gia đình Viêt Nam, học tập vẫn là ưu tiên
nhưng đam mê khoa học thì vẫn là chuyện hiếm hoi. Điều kiện
thuận lợi đặc biệt nữa là tuổi học trò của tôi đã
được cộng đồng toán học Việt Nam nuôi dưỡng. Từ thầy
Tôn Thân ở Trưng Vương đến thầy cô khối Chuyên Toán A0,
Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội đến các nhà nghiên cứu trẻ
đã dạy tôi hoàn toàn vô tư, trong hoàn cảnh khó khăn thời
kỳ đó, tôi không thể kể hết tên. Như thầy Phạm Hùng khối
chuyên toán, tôi đã học thầy trong căn phòng nghi ngút khói
thuốc bắc vì thầy ốm nhưng thù lao thầy nhận chỉ là cân
đường hay vỉ thuốc bổ".
GS Châu nói, trong cộng đồng Toán học Việt Nam, việc người
đi trước nắm tay người đi sau là lẽ tự nhiên.
"Gần đây, tôi hiểu tinh thần yêu thương đoàn kết trong cộng
đồng toán học Việt Nam là hiếm hoi và đáng quý. Toán học
Việt Nam của chúng ta cũng như nền khoa học, nếu không có tinh
thần yêu thương, đoàn kết cũng như tinh thần nghiêm khắc
không bao che cho yếu kém học thuật thì sẽ không thể tiến
bộ".
<center><a
href="http://vietnamnet.vn/giaoduc/201008/Thu-tuong-Can-co-nhieu-Ngo-Bao-Chau-932514/">Nghe
GS Ngô Bảo Châu nói</a></center>
Điểm lại những nhân tố "trong nước" giúp mình thành công, GS
Ngô Bảo Châu tiếp tục bày tỏ lòng tri ân với giới khoa học
Pháp, Mỹ, những người thầy, những môi trường khoa học chân
chính mà theo anh là "may mắn đặc biệt" vì nhờ Chính phủ
Pháp cấp học bổng nên anh đã được sang Pháp học.
"Là sinh viên nước ngoài nhưng tôi chưa bao giờ bị kém ưu
tiên so với sinh viên Pháp. Ngược lại chính giáo sư trưởng
khoa đã khuyên tôi làm việc với GS G.Laumon. Ông đã giúp tôi
từ 1 cậu sinh viên thích học toán trở thành nhà nghiên cứu
khoa học chuyên nghiệp. Ông là người tuyệt vời. Trong nhóm
học trò của ông, có hai người đoạt giải thưởng Fields. Cô
học trò trẻ tuổi nhất của ông đã thành GS Đại học Harvard
khi chưa đến 30 tuổi. Trưởng thành trong nhóm của Laumon còn
có nhiều nhà khoa học trẻ xuất sắc khác".
GS nói: "Tôi hiểu được sức mạnh của một nhóm các nhà khoa
học có tên tuổi kinh nghiệm và những nghiên cứu sinh tràn
trề say mê khoa học. Đây là vinh dự, xứng đáng cho cộng
đồng khoa học Pháp và cộng đồng khoa học Việt Nam".
Tiếp theo thời gian ở Pháp, là giai đoạn may mắn được làm
việc ở Viện Nghiên cứu cơ bản Princeton (Mỹ), nơi Einstein
đã làm việc hơn 40 năm.
GS Ngô Bảo Châu miêu tả, ngoài GS cơ hữu ở viện mà hầu
hết là nhà vật lý, toán hàng đầu của Mỹ thì có nhiều nhà
khoa học trẻ khắp nơi đến làm việc 1 - 2 năm. Ngoài sự hỗ
trợ tài chính của Chính phủ Mỹ và các cá nhân, với cách
tổ chức hiệu quả của viện, sau 50 năm, viện đã thành lá
cờ đầu của khoa học lý thuyết ở Mỹ.
Theo anh, nếu không có thời gian làm việc ở đó chắc bổ đề
cơ bản không thể hoàn thành thời điểm này. "Với sự tiếp
xúc với các nhà khoa học ở đó, tôi cũng đã hình dung ra
việc tiếp theo phải làm sau khi bổ đề hoàn thành".
"Từ trải nghiệm ở Pháp và Mỹ tôi đã hiểu ra rằng, môi
trường khoa học lành mạnh là tiền để cho sự phát triển
của các nhà nghiên cứu khoa học trẻ. Môi trường khoa học
lành mạnh chính là nơi mà học thuật và đạo đức trong học
thuật luôn được xếp vị trí đầu tiên cùng với sự bình
đẳng của các nhà khoa học, không phân biệt già trẻ, cùng
với sự tự do tuyệt đối trong nghiên cứu khoa học", GS nói.
Anh cũng không quên nhắc đến nhà khoa học Henry Rogemorter,
người đã cho mình ở nhờ tại nhà những ngày ở Paris.
Ông là người bạn lớn của Việt Nam, tham gia phong trào đấu
tranh chống nền cai trị thuộc địa ở Đông Dương, sau đó
sang Việt Nam nhiều lần, trở thành bạn của cố Thủ tướng
Phạm Văn Đồng và Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đồng sáng
lập Ủy ban hợp tác khoa học kỹ thuật Pháp - Việt.
"Tôi hiểu nhiệm vụ của nhà khoa học không chỉ là chuyên môn
mà còn là đem đến cơ hội cho những người trẻ - không kể
xuất xứ, lai lịch - cơ hội để phát triển tiềm năng trong
khoa học và rộng hơn là trong cuộc sống. Đó là điều tôi
muốn nói với các nhà khoa học quản lý và tất cả những
người làm cha mẹ. Hiện thực khoa học, giáo dục nước nhà
chưa được như mong đợi nhưng với ý thức mỗi người, sự
cố gắng của Chính phủ qua các quyết sách đúng đắn, dũng
cảm sẽ là tiền đề cho những chuyển biến tích cực", GS Ngô
Bảo Châu nói.
Trong phát biểu trước đó, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng một
mặt cảm ơn ngành Toán học Việt Nam, mặt khác, cũng bày tỏ
sự cảm ơn tới các nhà khoa học Pháp, Hoa Kỳ đã tạo cơ
hội cho "hạt giống" Ngô Bảo Châu lớn mạnh như ngày nay.
Thủ tướng biểu lộ sự vui mừng rằng, Ngô Bảo Châu, người
con ưu tú đầu tiên của dân tộc và tổ quốc đã vinh dự
đưa Việt Nam thành quốc gia thứ hai ở châu Á có người nhận
được giải thưởng cao quý Fields. "Vinh quang này là công lao,
nỗ lực, niềm tự hào của GS, gia đình, các cơ sở giáo dục,
cơ sở nghiên cứu, thầy cô ở Việt Nam, Pháp, Hoa Kỳ, là
niềm tự hào của giáo dục Việt Nam".
<div class="boxright300"><img
src="http://images.vietnamnet.vn/dataimages/201008/original/images2026843_hoinghi.jpg"
/><div class="textholder">Hội trường không còn chỗ trống. Khoảng
1 giờ đồng hồ sau, lác đác vài gia đình trẻ dắt con nhỏ
đi về trước. Ảnh: Tú Uyên </div></div>
Theo Thủ tướng, khi thế giới đang chuyển sang toàn cầu hóa
và kinh tế tri thức thì đòi hỏi cao nhất là phát triển
nguồn nhân lực. Đó chính là lý do để Đảng xác định cải
tạo nguồn nhân lực là khâu đột phá chiến lược, để không
bị tụt hậu trong cạnh tranh với thế giới. "Chúng ta cần có
nhiều Ngô Bảo Châu, có xã hội học tập và mọi người có
cơ hội tiếp thu tri thức và cơ chế trọng dụng nhân tài".
Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Phạm Vũ Luận cũng hoan hỉ,
"Xin giữ mãi niềm vui Ngô Bảo Châu hôm nay, giữ cho nhiệt
tình cách mạng càng nồng đượm hơn, mạnh mẽ hơn, nghị lực
và lòng dấn thân nghiên cứu khoa học càng mãnh liệt và bền
bì hơn để đất nước có nhiều Ngô Bảo Châu trong tương lai.
Để khoa học, giáo dục có thêm thành tựu mới, xứng đáng
sự quan tâm của nhà nước và nhân dân. Chúc GS với uy tín và
từ đỉnh cao có thể tiếp tục đóng góp cho nhân loại cũng
như đóng góp cho sự nghiệp khoa học nước nhà".
Ông Luận cho hay, trước hết sẽ triển khai chương trình trọng
điểm quốc gia về phát triển Toán học.
<h2>"Mong được đứng trên vai giáo sư"</h2>
Nhận được nhiều tràng pháo tay liên tiếp từ hội trường
là những cảm xúc phấn khích của bạn Hà Khương Duy, Huy
chương vàng Toán năm 2009, SV ĐH Khoa học Tự nhiên.
Khương Duy xúc động, "với thành công của GS, em nghe đâu đây
tiếng thở pháo của các nhà Toán học trẻ. Ơn Chúa, con
đường GS đang đi không phải là con đường cụt".
Ví von khiến cả Hội trường vỗ tay. Ngay hàng ghế đầu, Thủ
tướng Nguyễn Tấn Dũng và GS Ngô Bảo Châu đều nhoẻn miệng
cười.
Theo Duy, đây là cú hích mạnh mẽ cho lớp trẻ tự tin bước ra
thế giới chiếm lĩnh những đỉnh cao khoa học.
"Gần đây em được đọc một bài phỏng vấn, trong đó GS kể
về việc GS vật lộn với bổ đề cơ bản, bằng sự say mê,
GS đã chinh phục được... Thành công của GS cho chúng em bài
học là vượt qua được chông gai để cống hiến đời mình
cho những mục tiêu cao quý", Khương Duy nói.
Gương mặt trẻ của ĐH Khoa học Tự nhiên thổ lộ không màu
mè: "Chúng em mong muốn được đứng trên vai GS. Biết là để
leo lên thì đầy chông gai, nhưng chúng em biết có những người
đã từng đi từ ngôi trường chúng em, đi từ đất nước
chúng em như GS, nên sẽ tự tin hơn".
Câu nói cuối cùng của Khương Duy "Trên thế giới không xa,
thế giới sẽ nhắc đến một cái tên GS Ngô Bảo Châu mới"
lại tiếp tục nhận được tán thưởng từ hội trường. Và
đặc biệt là những nụ cười không ngớt trên gương mặt GS
Ngô Bảo Châu.
Một gương mặt khác, đại diện cho trường THCS Trưng Vương,
với giọng nói truyền cảm đã "đọc" trôi chảy một bài phát
biểu cảm tưởng về "giữ vững niềm tin", "tấm gương sáng"
và "luôn hướng về Tổ quốc".
<em>Lê Nhung - Văn Chung</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6268), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét