nhà tư tưởng số một thiên niên kỷ, kết quả là Marx đứng
đầu, còn Einstein, nhà khoa học lớn đứng thứ hai. Ngay sau đó
với cùng một mệnh đề, hãng truyền thông BBC bỏ phiếu trên
internet toàn cầu, kết quả vẫn là Marx đứng thứ nhất, và
Einstein đứng thứ hai.
Ngày 14-7-2005, kênh 4 đài phát thanh BBC với chủ đề Nhà triết
học vĩ đại nhất cổ kim đã điều tra hơn 30.000 thính giả.
Kết quả là Karl Marx, người đặt nền móng lý luận của chủ
nghĩa cộng sản đạt tỷ lệ phiếu 27,93%, David Hume, nhà triết
học Scotland đứng thứ hai chỉ đạt 12,6% số phiếu, đứng xa
sau Marx.
Điều đó chứng tỏ trên thế giới ngày nay, có rất nhiều
người kiên trì cho rằng, thời đại chúng ta vẫn rất cần lý
luận của Marx cũng như khoa học tự nhiên cần lý luận của
Einstein. Chỉ cần không mang bất cứ thiên kiến nào người ta
đều có thể rút ra kết luận rằng, Marx là một vĩ nhân lịch
sử đã có cống hiến bất hủ cho xã hội và tinh thần của
loài người. Chủ nghĩa Marx - Lenin, lấy tên Marx và Lenin, vẫn
là cơ sở lý luận của tư tưởng chỉ đạo cho chính đảng
giai cấp công nhân.
Năm 1848, khi Chủ nghĩa Cộng sản còn bị coi như một "bóng
ma" lởn vởn trên bầu trời châu Âu thì Marx và Engels đã
lần đầu tiên khởi thảo cương lĩnh lý luận và thực tiễn
của chủ nghĩa Marx. Đó là Tuyên ngôn Đảng Cộng sản. Trong
Tuyên ngôn, từ đầu chí cuối, xuyên suốt một tư tưởng cơ
bản: phương thức sản xuất, phương thức trao đổi chủ yếu
của mỗi thời đại và cả cơ cấu xã hội được sản sinh
tất yếu, từ đó làm nên nền tảng chính trị, tinh thần và
lịch sử của thời đại đó. Vì vậy, toàn bộ lịch sử xã
hội loài người từ khi có giai cấp là lịch sử đấu tranh
giai cấp, mà đấu tranh này, hiện đã đi đến giai đoạn giai
cấp vô sản bị bóc lột, bị áp bức. Nếu không đồng thời
làm cho toàn xã hội vĩnh viễn thoát khỏi bóc lột, áp bức
thì không thể giải phóng mình ra khỏi sự khống chế của giai
cấp tư sản bóc lột mình, áp bức mình. Marx và Engels, hai nhà
tư tưởng vĩ đại, lần đầu tiên chỉ ra điều kiện thật
sự để giai cấp công nhân cùng toàn thể loài người được
giải phóng và tuyên bố chân lý: Sự diệt vong của giai cấp
tư sản và thắng lợi của giai cấp vô sản đều là điều
không thể tránh khỏi.
Đảng Bolshevik do Lenin đứng đầu kiên định tuân theo nguyên
lý cơ bản của Marx và Engels, kết hợp với tình hình mới ở
trong nước và quốc tế lúc bấy giờ, đã sáng tạo, làm phong
phú và phát triển chủ nghĩa Marx một cách mạnh mẽ. Lenin đã
phân tích một cách khoa học cơ sở kinh tế, mâu thuẫn và
khủng hoảng sâu sắc của chủ nghĩa đế quốc, vạch ra quy
luật kinh tế chính trị của chủ nghĩa đế quốc phát triển
không đều, nêu ra luận thuyết mới: cách mạng XHCN có thể
trước hết giành được thắng lợi ở một nước hoặc một
số nước. Người còn trình bày cặn kẽ quan niệm về địa
vị đặc thù của dân tộc và thuộc địa ở thời đại đế
quốc chủ nghĩa, chỉ rõ phương hướng của phong trào giải
phóng dân tộc. Người đã kịp thời tổng kết kinh nghiệm
đấu tranh giai cấp trước và sau Cách mạng Tháng Mười; kế
thừa, bảo vệ, phát huy mạnh mẽ lý luận về chuyên chính vô
sản và học thuyết nhà nước của chủ nghĩa Marx. Lenin đã
trình bày sâu sắc các vấn đề trọng đại như tính tất yếu
và hình thức của chuyên chính vô sản, thực chất và nhiệm
vụ của chuyên chính vô sản, lực lượng lãnh đạo của giai
cấp vô sản và cơ sở của liên minh công - nông, phải phát
triển triệt để dân chủ và tăng cường giám sát của nhân
dân, v.v. Người chỉ rõ, muốn tiến hành cách mạng vô sản,
thực hiện và củng cố chuyên chính vô sản, vấn đề quan
trọng hàng đầu là giai cấp vô sản phải xây dựng chính
đảng cách mạng thật sự của mình, tức Đảng Cộng sản.
Chính đảng này là đảng được vũ trang bởi lý luận Marxist.
Lenin còn khẳng định, do các nước tư bản khác vẫn còn tồn
tại, cuộc đấu tranh giữa CNXH và CNTB sẽ còn lâu dài, sẽ bao
quát suốt cả thời đại lịch sử, các nước XHCN đều phải
sẵn sàng cảnh giác với mối nguy hiểm tiến công của chủ
nghĩa đế quốc và dốc sức để ngăn chặn nguy hiểm đó.
Dưới sự lãnh đạo của Lenin, đảng Bolshevik và giai cấp công
nhân Nga lần đầu tiên trong lịch sử loài người đã tiến
hành thắng lợi cuộc cách mạng vô sản và xây dựng chính
quyền nhà nước chuyên chính vô sản; lần đầu tiên thông qua
thực tiễn cách mạng, đã biến lý luận của Chủ nghĩa xã
hội khoa học trở thành hiện thực. Lenin cho rằng, trong suốt
thời kỳ lịch sử đi lên CNXH, phải kiên trì chuyên chính vô
sản; đồng thời, chính đảng của giai cấp vô sản căn cứ
vào thực tiễn và tình hình thay đổi mà điều chỉnh đúng
mức nhiệm vụ và chiến lược phát triển của mình.
Từ ngày đầu thắng lợi Cách mạng Tháng Mười, Lenin đã
tỉnh táo thấy rằng, nhiệm vụ trung tâm của giai cấp vô sản
Nga đã chuyển từ giành được nước Nga sang quản lý nước
Nga. Đây là sự tìm tòi bước đầu của đảng Bolshevik sau
Cách mạng Tháng Mười không lâu về sự quá độ đi lên CNXH
xuất phát từ tình hình nước mình. Thế nhưng, kế hoạch này
vừa bắt đầu đi vào thực thi thì thế lực thù địch trong
và ngoài nước Nga Xô Viết đã gây ra cuộc nội chiến.
Trong chiến tranh, vì thiếu lương thực nên cư dân ở các thành
phố đói ăn nghiêm trọng, bọn gian thương ra sức nâng giá
lương thực, đầu cơ trục lợi, ra sức kiếm tiền, đe dọa
chính quyền cách mạng vừa mới ra đời; rồi nữa là tình
trạng vật tư cực kỳ thiếu thốn... Và đảng Bolshevik áp
dụng đúng lúc một loạt chính sách chính trị, kinh tế mà về
sau được gọi là Chủ nghĩa Cộng sản thời chiến. Chẳng
hạn như, bắt buộc trưng thu lương thực của nông dân, thậm
chí kể cả tất cả lương thực cần thiết cho cuộc sống
để cung cấp cho quân đội và nuôi sống công nhân, mở rộng
chế độ sở hữu nhà nước ở thành thị, thậm chí định
xóa bỏ tiền tệ ở trong lĩnh vực lưu thông, thực hành chế
độ phân phối bằng hiện vật… Chính sách cộng sản thời
chiến đã phát huy tác dụng to lớn đối với quá trình đập
tan sự can thiệp vũ trang của nước ngoài, bảo vệ thắng lợi
thành quả của Cách mạng Tháng Mười.
Tuy nhiên, những chính sách này cũng bộc lộ mặt trái nghiêm
trọng, nó làm cho không ít nông dân và công nhân bất mãn,
thậm chí xảy ra binh biến một số nơi. Chính quyền Xô Viết
mới ra đời lại một lần nữa đứng trước khủng hoảng
nghiêm trọng. Tháng 3-1921, Đảng CS Nga Bolshevik triệu tập Đại
hội đại biểu lần thứ 10. Trong báo cáo chính trị, Lenin đã
tổng kết sai lầm và bài học trong lãnh đạo nhà nước từ
chiến tranh bước sang xây dựng hòa bình. Người thừa nhận:
"Cuộc sống hiện thực cho thấy trước đây chúng ta đã sai,
bây giờ chúng ta đang vận dụng Chính sách kinh tế mới để
sửa chữa rất nhiều sai lầm. Chúng ta đang học tập thế nào
để xây dựng chủ nghĩa xã hội trong một nước tiểu nông mà
không phạm phải những sai lầm này". Năm 1921, Đảng CS Nga
bắt đầu thực hiện Chính sách kinh tế mới lấy thuế hiện
vật thay cho chế độ trưng thu lương thực thừa, cho phép
nhiều thành phần kinh tế cùng tồn tại, thực hành chế độ
tô nhượng, chế độ cho thuê, v.v. làm nội dung chủ yếu. Kinh
tế Liên Xô nhanh chóng được phục hồi và phát triển rõ
rệt.
Rõ ràng đây là sự tìm tòi thành công của Đảng CS Nga xuất
phát từ thực tế xây dựng CNXH ở nước Nga lúc bấy giờ,
cũng là cống hiến quan trọng của Lenin đối với lý luận
Marxist. Sự chuyển biến từ chính sách cộng sản thời chiến
đến chính sách kinh tế mới hẳn không phải là sự chuyển
đổi chính sách về ý nghĩa nói chung mà là sự chuyển biến
tư duy chiến lược của Lenin, tìm tòi con đường XHCN. Trên
thực tế, khi thực hành Chính sách kinh tế mới, Lenin đã kết
hợp vấn đề xây dựng CNXH với vấn đề làm thế nào lợi
dụng vai trò thị trường để tìm tòi. Sau khi Lenin qua đời,
Stalin kế nhiệm người lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà
nước Liên Xô, ông đã vận dụng và phát triển sáng tạo Chủ
nghĩa Marx - Lenin.
Tuy nhiên, cùng lúc đó Trosky lại cho rằng, không thể xây dựng
CNXH ở nước Nga lạc hậu, chỉ có phương Tây làm cách mạng,
mới có thể cứu vãn cách mạng nước Nga, nên tập trung toàn
lực để thúc đẩy, đốt lên cách mạng phương Tây. Stalin
chỉ rõ, bản chất thực sự của lý luận này là khinh thường
nhân dân Nga, không tin tưởng sức mạnh và khả năng của giai
cấp vô sản Nga. Ông nói, giai cấp vô sản Nga giành được
thắng lợi nhưng không dẫm chân tại chỗ, không thể ngồi
chờ vào thắng lợi và giúp đỡ từ giai cấp vô sản phương
Tây mà không làm gì. Stalin nói như đinh đóng cột rằng: Chúng
ta lạc hậu hơn các nước tiên tiến 50 năm đến 100 năm, chúng
ta phải chạy hết khoảng cách này trong 10 năm, hoặc chúng ta
làm được điều này, hoặc chúng ta bị người ta đánh ngã.
Về phương châm phát triển công nghiệp, Stalin cho rằng cần
phải làm cho Liên Xô từ một nước nhập khẩu máy móc và
thiết bị trở thành nước sản xuất máy móc và thiết bị.
Muốn không trở thành nước phụ thuộc về kinh tế của thế
giới tư bản thì phải thực hành công nghiệp hóa XHCN, kiên
trì nguyên tắc ưu tiên phát triển công nghiệp nặng. Về mặt
chế độ kinh tế cơ bản XHCN, Stalin đề ra chế độ công hữu
tư liệu sản xuất, kinh tế kế hoạch, hợp tác xã nông
nghiệp… để cấu thành cơ sở của nền kinh tế quốc dân
XHCN ở Liên Xô, đề ra quy luật kinh tế cơ bản XHCN là dùng
biện pháp làm cho sản xuất XHCN không ngừng tăng lên và không
ngừng hoàn thiện trên cơ sở kỹ thuật cao để bảo đảm
đáp ứng cao nhất nhu cầu vật chất và văn hóa của toàn xã
hội không ngừng tăng lên.
Nhờ kết hợp chặt chẽ những lý luận và phương châm chỉ
đạo này với thực tế phát triển biến đổi ở trong và
ngoài nước lúc bấy giờ, Đảng CS Liên Xô và Stalin đã dẫn
dắt Đảng và nhân dân nhanh chóng thực hiện công nghiệp hóa
XHCN và tập thể hóa nông nghiệp, làm cho chế độ XHCN cơ bản
được xác lập ở Liên Xô và đã giành được thắng lợi
trong chiến tranh chống phát-xít, đặt nền móng cho việc thực
hiện kinh tế cất cánh về sau. Đồng thời với việc giành
được từng thắng lợi liên tiếp, do nhiều nguyên nhân hạn
chế của thời đại và do thổi phồng vai trò cá nhân đến
mức không thích đáng…, phương pháp tư tưởng của Stalin trên
một số vấn đề đã rơi vào chủ nghĩa siêu hình và chủ
nghĩa chủ quan, do đó đã có lúc xa rời tình hình thực tế, xa
rời quần chúng, làm cho một số tư tưởng và hành vi đi
chệch với quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Marx - Lenin.
Chẳng hạn như về lý luận giai đoạn phát triển của CNXH,
Stalin từng phủ nhận xã hội XHCN còn tồn tại mâu thuẫn và
đấu tranh giai cấp nên đã đưa ra quá sớm rằng: CNXH đã
giành được thắng lợi hoàn toàn. Về mặt lý luận quan hệ
hàng hóa, một mặt lần đầu tiên thừa nhận tồn tại sản
xuất hàng hóa dưới chế độ XHCN, nhưng mặt khác ông lại
nêu ra, từng bước thu hẹp phạm vi hoạt động của lưu thông
hàng hóa và mở rộng phạm vi hoạt động của trao đổi sản
phẩm bất chấp tình hình phát triển lực lượng sản xuất xã
hội lúc bấy giờ thực hành chế độ công hữu đơn lẻ và
phương thức phân phối đơn lẻ. Ông coi thường phát triển
công nghiệp nhẹ, đặc biệt là nông nghiệp.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6169), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét