Cuộc biểu tình đòi tự do bầu cử của Sinh viên Hong Kong
được một số đông người ở Việt nam chăm chú theo dõi và
cổ vũ. Mọi người yêu mến và cổ vũ Dân chủ ở Việt nam
đều hướng về Hong kong, với khẩu hiệu <i>"Today's Hong Kong,
Tomorrow's Vietnam" - "Hôm nay của Hồng Kông, ngày mai của Việt
Nam"</i>. Phải thừa nhận, đây cũng chính là ước vọng của
không ít người.
Không chỉ truyền thông (kể cả truyền thông nhà nước), mà
trên các mạng xã hội cũng ngập tràn các tin tức, hình ảnh
diễn biến biểu tình ở Hong kong được người ta chia sẻ,
cập nhật. Có lẽ cũng bởi nguyên nhân và cũng là động lực
của cuộc xuống đường ở Hong kong rất giống như ở Việt
nam trong hàng chục năm nay. Đó là một thứ bầu cử dân chủ
giả hiệu, theo công thức "Đảng cử, Dân bầu" mà thực chất
là một sự cưỡng đoạt quyền tự do bầu cử, ứng cử của
người dân đã được Hiến pháp bảo hộ. Vì đối với một
bộ phận người Việt nam, một cuộc xuống đường để phản
kháng chính trị nhằm tạo áp lực cần thiết buộc chính
quyền hiện tại ở Việt nam phải thay đổi thể chế chính
trị độc đảng toàn trị như hiện nay là một điều cấp
bách và cần thiết.
<center><img
src="http://giaothongvantai.com.vn/dataimages/201409/original/images1056155_M_t_trong_nh_ng_con_ph__ch_nh_t_i_trung_t_m_t_i_ch_nh_c_a_Hong_Kong_b__kh_a_ch_t_b_i_d_ng_ng__i_bi_u_t_nh.jpg"
width="500"></center>
<b>Vài nét về cuộc biểu tình ở Hong kong</b>
Bắc Kinh từ trước đến nay vẫn chủ trương ngăn chặn phổ
thông đầu phiếu trong bầu cử, đồng thời muốn duy trì tính
chất các cuộc bầu cử trên lãnh thổ Trung quốc ở tình
trạng <i>"Chúng tôi chọn, các anh bầu"</i> như họ đã từng
làm trong suốt mấy chục năm cầm quyền ở Trung quốc. Ban lãnh
đạo Trung Quốc biết rằng việc bầu cử tự do dân chủ kiểu
phương Tây nếu tiếp tục để diễn ra tại Hong Kong là điều
hết sức nguy hiểm. Nếu không nhanh chóng được loại bỏ thì
nó sẽ trở thành tấm gương cho những người ủng hộ dân
chủ tại Trung Quốc sẽ noi theo.
Cho dù, tại thời điểm trước khi tiếp nhận Hong Kong, chính
quyền Trung quốc đã từng hứa hẹn sẽ từng bước chuyển
đổi sang một chính quyền dân cử. Điều đó đã được lãnh
đạo Trung quốc khẳng định vào năm 1993, nghĩa là trước
thời điểm Trung quốc tiếp nhận chủ quyền Hong Kong bốn năm,
theo đó Đảng CS Trung Quốc đã khẳng định rằng <i>"Việc
Hong Kong xây dựng nền dân chủ thế nào trong tương lai hoàn
toàn nằm trong quyền tự quyết của Hong Kong. Chính quyền trung
ương sẽ không can thiệp."</i> Không chỉ thế, phía Trung quốc
cũng đã cam kết sẽ tổ chức một cuộc bầu cử dân chủ vào
năm 2017, bằng hình thức phổ thông đầu phiếu để người
Hong Kong có thể tự lựa chọn nhà lãnh đạo cho riêng mình.
Tuy vậy Trung quốc cũng đã nuốt lời, đến ngày 24.3.2013 ông
Kiều Hiểu Dương, Chủ tịch Đại hội đại biểu Nhân dân
toàn quốc (Quốc hội) Trung quốc tuyên bố rằng các ứng cử
viên Trưởng Đặc khu Hành chính phải có lòng yêu nước đối
với cả Trung Quốc đại lục và Hồng Kông, không đối đầu
với chính quyền trung ương và không chấp nhận các ứng cử
viên theo trường phái ủng hộ dân chủ đối lập. Và đến
cuối tháng 8.2014 vừa qua, Quốc hội Trung Quốc đã thông qua
một nghị quyết đưa ra những quy định để áp dụng cho cuộc
bầu cử chức vụ Trưởng Đặc khu Hành chính Hong Kong sẽ
được tổ chức vào năm 2017. Theo đó chính quyền Trung Quốc
sẽ tiến hành sàng lọc ứng cử viên cho vị trí Trưởng Đặc
khu Hành chính Hong Kong và sẽ ấn định danh sách cuối cùng từ
hai đến ba ứng cử viên để cho cử tri lựa chọn. Nghĩa là
cử tri vẫn có quyền bỏ phiếu để lựa chọn người đảm
nhiệm chức vụ Trưởng Đặc khu Hành chính Hong Kong, nhưng họ
chỉ có thể bỏ phiếu cho một trong vài chọn lựa đã đưọc
sàng lọc sẵn bởi chính quyền Trung Quốc. Mà thực chất là
bầu cử theo lối bầu cử giả hiệu mà dân chúng Hồng Kong
gọi một cách mỉa mai là <i>"Chúng tôi cử, các anh bầu"</i>.
Đây là sự thách thức của chính quyền Bắc kinh và tầng lớp
sinh viên học sinh ở Hong Kong, đồng thời cũng là nguyên nhân
dẫn đến cuộc biểu tình của Sinh viên Hong Kong với mục
đích đòi chính quyền Bắc kinh phải tôn trọng quyền bầu cử
tự do của dân chúng.
<b>Câu chuyện ở Đoàn Luật sư TP. HCM </b>
Việc Đại hội Đoàn luật sư TP. Hồ Chí Minh diễn ra chậm
trễ hạn theo dự kiến hơn nửa năm trời và là Đoàn luật sư
cuối cùng trên cả nước tiến hành đại hội là một vấn
đề bất thường khiến cho chính quyền phải đau đầu. Một
trong những nguyên nhân chính khiến cho Liên đoàn Luật sư Việt
Nam chưa thể tiến hành đại hội lần thứ II, vì phải chờ
kết quả đại hội Đoàn luật sư TP. Hồ Chí Minh.
Tất cả xuất phát từ lý do mà theo Đoàn luật sư TP. Hồ Chí
Minh cho rằng: Công văn số 74/LĐLSVN ngày 10.4.2014 do ông Lê Thúc
Anh - Chủ tịch Liên đoàn luật sư Việt Nam ký, về việc bổ
xung tiêu chuẩn đối với chức danh Chủ nhiệm Đoàn luật sư
TP. Hồ Chí Minh đã không bảo vệ được một nguyên tắc cao
nhất của Đoàn Luật sư. Đó là sự kết hợp giữa quản lý
Nhà nước với chế độ tự quản của Đoàn Luật sư. Điều
đã được quy định trong Luật Luật sư, đồng thời đã vi
phạm nguyên tắc thượng tôn Pháp luật (Rule of Law) đó là sự
độc lập của Đoàn Luật sư.
Trong thông báo 135E/ĐLS về việc "Làm rõ thêm về sự áp
đặt không dân chủ, can thiệp trái pháp luật đối với Đại
hội Đại biểu Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm
kỳ VI (2013-2018)", ký ngày 01.8.2014, ông Nguyễn Đăng Trừng -
Chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM đã khẳng định: <i>"Đội
ngũ luật sư trên cả nước, trong đó có luật sư của Đoàn
Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh đều hiểu rất rõ rằng Đảng
Cộng sản Việt Nam "là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và
Xã hội" (Điều 4, khoản 1, Hiến pháp). Nhưng lãnh đạo không
phải là đứng ra làm thay công việc của một tổ chức xã
hội nghề nghiệp như của Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí
Minh, không phải áp đặt không dân chủ, can thiệp trái pháp
luật đối với Đại hội nhiệm kỳ của Đoàn Luật sư Thành
phố Hồ Chí Minh. Tất cả các luật sư trên cả nước cũng
hiểu rất rõ rằng: "các tổ chức Đảng và Đảng viên
Đảng Cộng sản Việt Nam hoạt động trong khuôn khổ Hiến
pháp và Pháp luật" (Điều 4, khoản 3, Hiến pháp)"</i>.
Và kết quả mang lại là, Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM đã
kết luận ông Nguyễn Đăng Trừng đã vi phạm qui chế làm
việc của Đảng đoàn Đoàn Luật sư TP, vi phạm nguyên tắc
tổ chức và sinh hoạt của tổ chức Đảng do điều lệ Đảng
qui định, vi phạm điều lệ Đoàn Luật sư TP và qui chế làm
việc của Ban Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP, gây mất đoàn kết
trong nội bộ Đảng đoàn. Và đã thi hành kỷ luật khai trừ ra
khỏi đảng đối với ông Nguyễn Đăng Trừng. Nên nhớ LS
Nguyễn Đăng Trừng là đại biểu Quốc hội khóa XII.
Dù rằng toàn bộ kế họach thành lập Liên đòan Luật sư
Việt Nam thuộc khuôn khổ dự án "Hỗ trợ cải cách tư pháp
và pháp luật tại Việt Nam" do Đan Mạch và Thụy Điển hỗ
trợ cho Bộ Tư pháp Việt Nam. Nhưng cũng không thể cứu vãn
dược tình thế.
Và sau cùng, ngày 12.10.2014 thì Đại hội đoàn luật sư TP.HCM
cũng vẫn "thành công tốt đẹp" sau một ngày làm việc vội vã
tại Hội trường Thành ủy TP. HCM. Điều đáng nói là đại
hội được tiến hành chỉ có 547/799 luật sư tham dự đại
hội đại diện cho hơn 4.000 luật sư ở TP. HCM, đạt tỷ lệ
68,45% và không có sự tham dự của đương kim Chủ nhiệm LS.
Nguyễn Đăng Trừng.
Được biết, trước khi khai mạc và ngay trong ngày đại hội,
LS. Nguyễn Đăng Trừng đã bị công an mời làm việc để làm
rõ một số vấn đề liên quan đến cá nhân ông. Sự vắng
mặt của luật sư Nguyễn Đăng Trừng làm cho đại hội diễn
ra khá căng thẳng, ngột ngạt…
<b>Những bài học nào?</b>
Nếu so sánh cuộc cách mạng Dù ở Hong kong với câu chuyện
vừa xảy ra ở Đòan Luật sư TP. HCM về quy mô thì người ta
sẽ cho rằng là sự khập khiễng, nhưng nếu hiểu Đòan Luật
sư TP. HCM - một xã hội Việt nam thu nhỏ sẽ thấy phần nào
sự tương đồng. Đó là sự can thiệp của nhà nước đối
với quyền tự do bầu cử của người dân trong xã hội cộng
sản, ở đó tất cả mọi sinh hoạt liên quan đến chính trị
của người dân đều phải có sự sắp đặt sẵn, trên quan
điểm có lợi cho chính quyền hơn là vì quyền lợi của
người dân.
Đã có nhiều bài viết và nhiều ý kiến phân tích các nguyên
nhân vì sao Việt nam chưa thể có một cuộc cách mạng Dù như
ở Hong kong. Nhìn chung các ý kiến đều cho rằng ý thức chính
trị của người dân nói riêng và giới Sinh viên học sinh Hong
kong cao hơn hẳn khi so với Việt nam. Với lý do giải thích cho
rằng họ được tiếp xúc với một nền Dân chủ thực sự khi
Hong kong còn là thuộc địa của Anh quốc. Và họ cho rằng, ở
Việt nam cần có một thời gian dài nữa để phát triển nhận
thức chính trị cho người dân, và chỉ khi nào "dân trí" của
người Việt nam đạt đến mức như dân Hong kong hiện nay thì
mới có thể hy vọng có một cuộc xuống đường đông người.
Vậy sự bất lực của Đoàn Luật sư TP. HCM trước việc chính
quyền can thiệp thô bạo vào tính độc lập của Đoàn Luật
sư TP. HCM cũng do "dân trí" của hơn 4.000 luật sư thuộc Đoàn
Luật sư TP. HCM thấp hay sao? Và nguyên nhân do đâu? Điều đó
cho thấy lập luận đổ lỗi cho vấn đề dân trí ở Việt nam
thấp dẫn đến không có các cuộc xuống đường như Hong Kong
là một sự biện hộ thiếu thuyết phục
Một trong những ấn tượng mà cuộc biểu tình của sinh viên,
học sinh Hồng Kông là hình ảnh của nhân vật lãnh đạo sinh
viên Hồng Kông Joshua Wong chỉ mới 17 tuổi. Cũng như vai trò
đấu tranh rất quyết liệt, triệt để đến cùng của LS.
Nguyễn Đăng Trừng, khi còn ở cương vị Chủ nhiệm Đoàn
Luật sư TP. HCM để đòi quyền độc lập của Đoàn Luật sư
và không cho phép nhà nước can thiệp để thao túng một hội
nghề nghiệp của mình. Tuy vậy hành động phản kháng của LS.
Nguyễn Đăng Trừng cũng đã bị quyền lực nhà nước dập
tắt. Trong khi ấy, cuộc biểu tình ở Hong kong đã bước sang
tuần thứ 4 và đến lúc này vẫn có dấu hiệu vẫn đứng
vững. Điều đó cho thấy vai trò của một lãnh tụ nếu thiếu
tính tổ chức, sự liên kết giữa các tổ chức và thành viên
thì cũng sẽ thất bại.
Một câu hỏi được đặt ra là: Các tổ chức XHDS ở Việt nam
đã đứng ở đâu trong lúc xảy ra câu chuyện ở Đoàn Luật
sư TP. HCM và tại sao họ không có bất cứ hành động gì để
bày tỏ sự ủng hộ trong cuộc đấu tranh đơn độc của LS.
Nguyễn Đăng Trừng?
Cuộc biểu tình ở Hong kong được tổ chức dưới sự lãnh
đạo của 3 tổ chức XHDS: Chiếm lĩnh Trung Hoàn (Occupy Central),
Học dân tư triều (Scholarism) và Liên đoàn sinh viên Hồng Kông
(Hong Kong Federation of Students, HKFS). Với các lãnh tụ như Linh
Mục Châu Diệu Minh, nhà hoạt động nhân quyền, Đới Diệu
Đình, phó Giáo sư luật, Trần Kiện Dân, cựu Giáo sư Xã hội
học. Và nổi bật bằng hai lãnh đạo của sinh viên và học
sinh: Hoàng Chi Phong (Joshua Wong), lãnh đạo nhóm Học dân tư
triều (Scholarism) và Chu Vĩnh Khang (Alex Chow), sinh viên Xã hội
học, Tổng thư ký Liên đoàn Sinh viên Hồng Kông. Điều đáng
nói cuộc biểu tình này đã được chuẩn bị một cách kỹ
càng, có bài bản trước đây khá lâu, cho dù chưa thật sự
hoàn hảo như người ta muốn. Đó là chưa kể họ còn được
sự ủng hộ về tài chính của giới tài phiệt ủng hộ cho
Dân chủ ở Hong kong.
Còn nhìn lại Việt nam thì trong thời gian gần đây, sự xuất
hiện của 22 tổ chức XHDS ở Việt nam cũng đã được đánh
giá là sự phát triển của công cuộc đấu tranh cho Dân chủ
ở Việt nam. Tuy vậy đó chỉ được coi là thành công vè mặt
bề nổi, nhưng còn thiếu chiều sâu, việc một cá nhân có
mặt trong hầu hết các tổ chức XHDS còn là phổ biến cho
thấy điều đó. Trên thực tế, đến lúc này ở Việt nam còn
quá ít các tổ chức XHDS độc lập hoạt động có hiệu quả
và đặc biệt là thiếu sự liên kết hỗ trợ lẫn nhau. Nhiều
tổ chức và cá nhân trong các tổ chức XHDS chưa hiểu rằng
các tổ chức XHDS phải giữ vai trò kết nối các cá nhân trong
xã hội lại với nhau, thông qua các tổ chức XHDS sẽ tạo ra
sự kết nối toàn xã hội để có thể hành động theo một
mục tiêu chung đã được thống nhất. Chỉ khi nào tạo ra sự
lớn mạnh và hoạt động có hiệu quả của các tổ chức XHDS,
thì mới có thể có được một cuộc cách mạng đường phố.
Tuy nhiên cần thấy rằng, với đặc thù của phong trào đấu
tranh cho Dân chủ ở Việt nam là trong điều kiện phong trào
hoạt động của các tổ chức XHDS còn yếu và mỏng như hiện
nay thì sự đàn áp, vô hiệu hóa thậm chí là triệt tiêu các
nhân tố thủ lĩnh của chính quyền là điều không thể tránh
khỏi. Do vậy sự liên kết và tương tác giữa các tổ chức
XHDS để gây dựng một thủ lĩnh Dân chủ là điều hết sức
quan trọng và các tổ chức XHDS sẽ đóng vai trò là bệ đỡ
cho sự xuất hiện một thủ lĩnh của phong trào Dân chủ. Song
quan trọng hơn cả, bên cạnh việc thiếu một thủ lĩnh thực
thụ có đầy đủ bản lĩnh và uy tín để đảm nhận trọng
trách như hiện nay, thì việc phải làm gì và bắt đầu từ
đâu để thống nhất hành động vẫn là một câu hỏi còn bị
bỏ ngỏ. Và có lẽ đây là lời giải thích về lý do vì sao
truyền thông của nhà nước Việt nam vẫn khá "cởi mở" với
những tin tức về biểu tình ở Hong kong, hầu như chính quyền
không mảy may ngần ngại về nguy cơ này xảy ra ở Việt nam?
<b>Kết</b>
Không chỉ đối với giới trẻ, mà đa số những người ủng
hộ cho công cuộc đấu tranh cho Dân chủ ở Việt nam đều có
một ý kiến thống nhất và cho rằng nguyên nhân chính là do
phong trào Dân chủ không thu hút được sự ủng hộ của quần
chúng vì chưa nó đủ tầm, và thiếu một cương lĩnh cụ thể.
Vấn đề thủ lĩnh cũng là vấn đề quan trọng không thể bỏ
qua, mà cho đến lúc này hoàn toàn chưa xuất hiện. Sự thất
bại của các hoạt động chính trị đông người của các tổ
chức XHDS ở Việt nam trong những ngày gần đây nhất, như:
Biểu tình phản đối bắn pháp hoa hay Trao Kiến nghị Yêu cầu
Quốc hội Bạch hóa vấn đề Hội nghị Thành Đô, đã cho
thấy các hoạt động này chủ yếu mang tính hình thức, a dua
nhằm gây tiếng vang và thiếu sáng tạo. Đặc biệt là vấn
đề nắm bắt các sự kiện để liên kết hỗ trợ và thúc
đẩy, như bài học ở Đoàn Luật sư TP. HCM nêu trên là một
ví dụ điển hình.
Tất cả những cái đó cho thấy, công cuộc đấu tranh cho Dân
chủ ở Việt nam hiện nay còn thiếu qua nhiều yếu tố cần
thiết. Đây chính là một thách thức, đồng thời là một câu
hỏi đòi hỏi những người tranh đấu ở Việt nam phải tìm
câu trả lời.
Ngày 16 tháng 10 năm 2014
© Kami
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20141016/kami-bai-hoc-nao-cho-phong-trao-dan-chu-vn-tu-bieu-tinh-o-hong-kong),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét