<div class="boxleft300"><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiai3IRHAD0GhMobwMhMkXXYfii5W0om1NsOczA2ZpW3CYYZfYlqADTzro3sLcVyVQsvteAxsF8vwh60FpkMxLHzezeciglLE0hd7mEkg8FRPuU7Rg9Gn9-8HvbrNauWdIuAffF37qx4gqX/s1600/9BB7E9C0-1C6D-4A0E-8F98-CB74278C5FD0_w268_r1.jpg"
/><div class="textholder"></div></div>Báo chí Tây phương, trong mấy
tháng gần đây, rục rịch bàn về chuyện một cuộc chiến
tranh lạnh mới đang dần dần xuất hiện. Người ta gọi đó
là cuộc Chiến tranh lạnh lần thứ hai.
Gọi vậy vì trước đã có cuộc Chiến tranh lạnh lần thứ
nhất chủ yếu giữa hai phe tư bản – do Mỹ lãnh đạo – và
cộng sản – do Liên Xô cầm đầu.
Cuộc Chiến tranh lạnh ấy bắt đầu ngay sau khi Đệ nhị Thế
chiến vừa kết thúc (1945) và kéo dài đến ngày chủ nghĩa
cộng sản hoàn toàn sụp đổ ở Liên Xô và Đông Âu vào năm
1991. Lý do có tên Chiến tranh lạnh vì, trừ vài điểm nóng nơi
xung đột vũ trang bùng nổ dữ dội như ở Triều Tiên trong ba
năm 1950-53 và Việt Nam trong hai mươi năm, từ 1954 đến 1975, hai
phe chỉ gầm gừ nhau, đe doạ nhau, chửi bới nhau, đua nhau chế
tạo các loại vũ khí tối tân, kể cả các loại vũ khí nguyên
tử, nhưng lại tránh né các cuộc xung đột vũ trang, đặc
biệt giữa những quốc gia cầm đầu mỗi phe.
Sau khi chủ nghĩa cộng sản cáo chung tại Liên Xô và Đông Âu,
người ta ngỡ nhân loại bước vào một kỷ nguyên mới, ở
đó, mọi người được chung sống hoà bình và tập trung mọi
nỗ lực vào việc phát triển khoa học kỹ thuật và kinh tế
để mọi người dân đều được ấm no. Nhưng không. Cuộc
chiến giữa Tây phương và các nhóm Hồi giáo cực đoan nổ ra
với các vụ khủng bố tàn khốc nhắm vào Mỹ và các quốc gia
Tây phương dẫn đến hai cuộc chiến tranh ở Iraq và Afghanistan.
Trong cả hai cuộc chiến tranh, Mỹ và Tây phương đánh bại dễ
dàng các chính phủ ủng hộ Hồi giáo nhưng lại không dẹp tan
được các nhóm Hồi giáo cực đoan lúc nào cũng lăm lăm mở
các cuộc tấn công khủng bố nhắm vào thường dân ở Tây
phương, đặc biệt ở Mỹ. Tuy vậy, các cuộc khủng bố của
các nhóm Hồi giáo cực đoan vẫn không đủ lớn để gây thành
chiến tranh trên phạm vi toàn cầu. Hơn nữa, nó còn làm cho các
quốc gia đoàn kết với nhau hơn. Trong hai cuộc chiến tranh tại
Iraq và Afghanistan, Mỹ nhận được rất nhiều sự hậu thuẫn
của ngay cả các quốc gia thuộc khối cộng sản trước đây.
Hiện nay, tình hình đã đổi khác. Trước hết là quan hệ
giữa Nga và Tây phương. Trước, khi cuộc tấn công của các
nhóm Hồi giáo cực đoan nhắm vào Mỹ ngày 11 tháng 9 năm 2001
mới xảy ra, Nga là một trong những quốc gia đầu tiên lên
tiếng chia buồn và hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến tranh chống
khủng bố. Người ta ngỡ quan hệ giữa hai quốc gia cựu thù
biến thành một thứ tình bạn gần gũi và đầy tin cậy với
nhau. Thế nhưng, càng ngày người ta càng thấy Nga, đặc biệt
dưới quyền của Vladimir Putin, có những tham vọng riêng nhằm
thách thức lại vị thế siêu cường quốc số 1 thế giới
của Mỹ. Tham vọng ấy trở thành rõ rệt nhất là vào đầu
năm nay, khi Nga thò tay gây rối ở Ukraine.
Ukraine là một nước nhỏ nhưng lại có ý nghĩa địa chính
trị rất lớn: Nó là quốc gia bản lề giữa Nga và khối NATO.
Với Nga, chiếm Ukraine hoặc ít nhất làm cho chính phủ Ukraine
nếu không theo hẳn Nga thì ít nhất cũng trung lập, là một
cách tốt nhất để bảo vệ biên giới của họ. Với Tây
phương, nếu Ukraine ngả theo Tây phương hoặc nhập hẳn vào
khối NATO thì biên giới của NATO sẽ được mở rộng đến
tận sát bên nách của Nga. Hơn nữa, ý nghĩa chính trị của
các xung đột ở Ukraine cũng rất lớn. Nếu Nga chiếm hoặc quy
phục được Ukraine, họ sẽ giơ nanh vuốt đến tận các quốc
gia nhỏ khác ở Đông Âu. Với NATO, ngược lại, nếu để
Ukraine bị mất vào tay Nga một cách dễ dàng, họ sẽ mất uy
tín với các quốc gia cựu cộng sản khác trong khu vực. Đó là
những lý do chính khiến không có bên nào nhượng bộ bên nào
cả. Hai bên vẫn tránh cảnh trực tiếp đối đầu nhau nhưng
Mỹ và Tây phương vẫn tăng cường các áp lực kinh tế trên
nước Nga, và Nga, ngược lại, vẫn không những không hề tỏ
ý nhượng bộ mà còn bắn tiếng đe doạ cả Tây phương về
một hiểm hoạ chiến tranh hạt nhân.
Tuy nhiên, cuộc Chiến tranh lạnh lần thứ hai này không chỉ
giới hạn trong quan hệ giữa Nga và Tây phương mà còn có một
mặt trận thứ hai nữa: xung đột giữa Mỹ và Trung Quốc. Sau
mấy chục năm ẩn nhẫn để tập trung vào việc phát triển
kinh tế, nay Trung Quốc bắt đầu giơ nanh múa vuốt với thế
giới. Họ gây gổ với Nhật Bản và Nam Triều Tiên trên Biển
Hoa Đông và gầm gừ với Việt Nam, Philippines, Malaysia và Brunei
trên Biển Đông. Họ cũng ủng hộ một số chính phủ ở tận
châu Phi xa lắc để chống lại Mỹ. Tất cả các nhà bình
luận chính trị đều ghi nhận là Trung Quốc đang muốn chứng
tỏ với thế giới là họ cũng là một trong những siêu cường
quốc trên thế giới, hoặc ít nhất, trong khu vực châu Á Thái
Bình Dương.
Dĩ nhiên Mỹ và Tây phương không dễ dàng để yên cho Trung
Quốc tung hoành trong khu vực. Đó là lý do chính khiến chính
phủ Barack Obama quyết định chiến dịch quay về với châu Á,
chuyển 60% lực lượng trên biển của họ về mặt trận Á
châu và Thái Bình Dương. Trong khi nguy cơ bùng nổ chiến tranh
ở khu vực vẫn còn xa vời, một cuộc Chiến tranh lạnh giữa
Mỹ và Trung Quốc có thể là một điều không thể tránh khỏi.
Như vậy, cuộc Chiến tranh lạnh hiện nay hoặc sắp tới sẽ
là cuộc chạy đua giữa Mỹ và NATO với Nga ở vùng Đông Âu
và giữa Mỹ và các đồng minh của Mỹ ở châu Á Thái Bình
Dương với Trung Quốc. Khả năng Trung Quốc và Nga bắt tay nhau
để chống lại Mỹ không phải là không có. Trong trường hợp
đó, chúng ta quay lại với tương quan lực lượng thời Chiến
tranh lạnh thứ nhất: lúc khối cộng sản, đứng đầu là Liên
Xô và Trung Quốc, gầm ghè với Mỹ.
Tương quan lực lượng giống, nhưng quan hệ lại khác hẳn.
Thời trước, các quốc gia cộng sản hầu như hoàn toàn cô
lập với thế giới bên ngoài về mọi phương diện, từ kinh
tế đến văn hoá và xã hội. Bây giờ thì khác. Trước hết,
về phương diện kinh tế, quan hệ giữa các nước trở thành
chằng chịt và vô cùng phức tạp. Số đầu tư của Mỹ ở Nga
và Trung Quốc cũng như số đầu tư của Nga và Trung Quốc ở
Mỹ và ở Tây phương nói chung rất lớn. Bởi vậy, người ta
rất khó để thực sự ra lệnh cấm vận hay cô lập nhau.
Bởi vậy, cuộc Chiến tranh lạnh lần này, nếu xảy ra, chắc
chắn sẽ có những diện mạo khác hẳn lần trước. Nó cũng
đòi hỏi giới lãnh đạo các quốc gia liên quan phải có những
tính toán chiến lược mới mẻ nếu muốn giành được phần
thắng. Nhưng chuyện thắng hay bại là một chuyện khá xa vời,
có khi đến vài chục năm nữa mới biết rõ. Như ở cuộc
Chiến tranh lạnh lần thứ nhất. Hơn bốn mươi lăm năm
(1945-1991) mới ngã ngũ.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140912/nguyen-hung-quoc-chien-tranh-lanh-lan-thu-hai),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét