Ngô Minh - Mạ tôi và chủ nghĩa xã hội.

</h3> <h4 >Cuộc đời mạ tôi trầm luân vất vả. Nước mắt
Mạ nhiều hơn nụ cười. Mạ tôi không biết chữ. Anh em tôi
dạy mãi mạ mới biết ký chữ ký của mình. Nhưng mạ tôi đã
cung cấp cho bà con làng tôi bao nhiêu niềm vui, hơn cả chủ
nghĩa xã hội. Mạ buôn bán thì giỏi lắm. Năm 1956, ba tôi bị
CCRĐ quy là địa chủ và bị giết. Mạ tôi khóc hết nước
mắt. Bà bị bất ngờ vì mạ tôi từng nuôi cả trung đội bộ
đội hàng tháng trong nhà, mua súng cối, súng trung liên cho dân
quân xã Hưng Đạo đánh Pháp, từng bỏ lựu đạn dưới gánh
cá, gánh vào chợ Chè ở Hồng Thủy giả đi bán cá, để dân
quân diệt đồn Hòa, lại bị "cách mạng" phản bội, chồng
bị giết. Địa chủ mà chỉ có 2 chiếc thuyền và mấy vàng
lưới trũ, mấy vàng câu và gian nhà rường 3 gian hai chái. Giá
trị không bằng cái xe máy tay ga bây giờ. Sau đó, thuyền
lưới nhà tôi bị tịch thu đưa cho bần cố nông, nhưng họ
không biết quản lý, không có vốn để sữa chữa, đại tu,
không tiền để mua lưới mới rồi thuyền trở thành củi
mục, lưới thành tả rách từ bao giờ không ai biết nữa. Mạ
tôi tiếc đứt ruột.Sau khi gia đình được "sửa sai", mạ
định mở một cái quán hàng nhỏ, nhưng chính quyền không cho.
Họ bảo: " Buôn bán tư nhân chống lại chủ nghĩa xã hội mà
cách mạng đang xây dựng". Thế là mạ tôi đành làm người
ăn mày. Hàng ngày mạ vác cái rổ con đi dọc bãi biển xin cá.
Ngư dân có tập tập là cá làm về không được ăn nột mình,
phải san sẻ cho những người ăn xin, vì đây là lộc biển.
Nhờ thế mà mạ con tôi có cái ăn qua ngày, không chết đói.
Nhưng đi ăn xin như thế thấy nhục quá, nên mạ tôi chuyển
sang nghề chạy chợ. Chạy chợ là suốt ngày đôi quang gánh
trên vai, không mở tửa hàng tư nhân, nên chính quyền không
cấm. Hồi đó ở miền Bắc nói chung và quê tôi chỉ có cửa
hàng Mậu dịch và Hợp tác xã mua bán, nhưng họ làm ăn èo
uột lắm. Có cái gì trên đưa về thì bán như vải, giấy học
trò, xà phòng.v.v.. Hết thì lại ngồi chờ.

Còn mạ tôi thì tất bất suốt ngày. Mạ buôn chè xanh, thơm
(dứa), quả mận quân, mít xanh, mít chín… từ Chợ Huyện, quê
ngoại Vĩnh Linh, gánh về làng biển đổi cá cho bà con trong
làng. Cá ngừ, cá thu thì cắt miếng kho, các loại cá cơm, cá
duội, cá nục…thì phơi làm cá khô hoặc làm mắm nêm, nước
mắm…rồi gánh đi chợ Tréo, chợ Mai, chợ Hôm Trạm, Chợ Chè
khắp huyện Lệ Thủy năm sáu chục cây số lội bộ để bán.
Từ làng tôi đi chợ Tréo gần 20 cây số, phải trèo động cát
tới 6 cây số, gánh nặng phải đi 5 tiếng đồng hồ mới kịp
giờ họp chợ. Nên mạ phải dậy từ hai sáng, đến tối mịt
mới về. Về nhà lại bán muối, dầu hỏa thắp sáng, nến
cúng… cho bà con trong làng. Vì thế mà cả làng tôi không biết
Chủ nghãi xã hội là gì. Chỉ biết thiếu cái gì là đến
cửa hàng mạ tôi.

Mỗi dịp Tết mạ tôi gánh đến cho người làm ruộng miền
nông những chai nước mắm ngon, gọi là nước mắm chắt,
nước mắm nhĩ, tức là loại nước mắm cốt từ trong chượp
chắt ra, nhĩ ra tự nhiên. Rồi những con mắm mục, mắn trích
thính thơm phức, những khúc cá ngừ, cá thu kho ngon lựng; Tết
mạ gánh về cho bà con làng biển Thượng Luật nghèo là bó chè
xanh, quả thơm, quả mít chín, gạo nếp, rồi bao nhiêu thứ
kẹo bánh cho trẻ con như: kẹo bi, kẹo bột đậu bọc giấy
bóng xanh đỏ tím vàng, kẹo cứt gà (tên kẹo như thế vì kẹo
nấu bằng đường thủ công tẩm bột nâu, đen đen trăng trắng
như viên cứt gà khô trên cát); rồi các thứ bánh để thờ
trên bàn thờ ngày Tết như bánh in bọc giấy bóng xanh đỏ,
bánh ít, rồi lá dong, lá chuối để bán cho các nhà gói bánh
chưng bánh tét. Cả làng không biết CNXH là gì, chỉ biết
thiếu cái gì thì đến "nhà mụ Vượng" (tên mạ tôi là
Đào Thị Tam, nhưng ở quê tôi gọi tên phụ nữ có chồng theo
tên con đầu, chị đầu của tôi tên là Ngô Thị Vượng)</h4>
<h4 >Sáng mùng một Tết, Mạ tôi làm các loại bánh rồi gánh ra
chỗ vui chơi bán cho thanh thiếu niên. Chứ của hàng Nhà nước
đóng cửa, vì họ là CNXH, kinh doanh là xấu xa. Mạ làm bánh
nổ bằng thóc nếp rang cho nổ bung, sảy vỏ rồi cho vào nấu
với nước đường, thêm tí vani, tí bột đao, ép khuôn cắt
thành từng vuông nhỏ, hoặc vắt tròn như quả mận. Ăn ngọt
mà giòn rụm. Mạ còn nấu bánh đúc bằng gạo mùa mới gặt.
Nấu cho nhuyễn, thêm gia vị tiêu hành rồi đổ ra cái mâm thau,
đợi bánh nguôi, cắt thành từng miếng hình thoi, xếp vào
thúng lót lá chuối, gánh đi bán. Bánh đúc chấm nước lèo ăn
no vẫn thòm thèm..</h4> <h4 >Làng tôi xây dựng HTX suốt mấy
chục năm, từ năm 1958 đến 1986 mới thôi. Trong sách học trò
dạy: CNXH sung sướng, tự do hơn vạn lần tư bản chủ nghĩa.
Nhưng tôi thấy làng tôi nhà nào cũng nghèo. Con cái không có
đủ cơm ăn, áo mặc, không có cuốn sách để đọc. Nhà thì
cột dương, cột tre lợp tranh lụp xụp như nhà chị Dậu của
Ngô Tất Tố. Còn mạ tôi "buôn thứng bán mẹt" lại có
tiền để nuôi 4 đứa cơn ăn học, làm đến 3 cái nhà rường
(sau cái nhà rường bị Đội CCRĐ tịch thu chia quả thực, rồi
hai lần nhà tôi bị cháy, nên mạ phải làm nhà khác). Anh tôi
được mẹ mua cho xe đạp Papôrich 1000 đồng để đi học. Tôi
thi đậu đại học, mạ tôi cũng cho cuốn sổ tiết kiệm 1000
đồng, nang ra Hà Nội để tiêu trong 4 năm. Một ngàn đồng
những năm 60 ở miền Bắc có thể mua được cái nhà rường 3
gian hai chái sang trọng.

Nên đối với tôi Chủ nghĩa xã hội là MẠ

Vì thế mà sau này đi chiến trường, sau 100 ngày hành quân
đến Lộc Ninh, tôi thấy ở đây họ tự do mở cửa hàng buôn
bán tư nhân, tôi thích lắm. Tôi viết trong thư gửi về cho
mạ: Dân Lộc Ninh toàn người di cư vào Nam hồi năm 1954. Họ
tốt lắm. Họ rất niềm nở với quân giải phóng. Họ trồng
cao su, trồng điều. Mạ biết không, quả điều rất giống
quả đào tiên đỏ mà mạ đi chợ hay mua về cho con ăn, nhưng
ở đít của nó lồi ra một cái nhân to bằng ngón tay cái. Cái
nhân đó người ta gọi là hạt điều, nướng ăn ngon bùi thơm
hơn hạt đậu phộng. Lộc Ninh là vùng giải phóng, nơi đặt
Cơ quan của Chính phủ Cách mạng Lâm Thời. Bọn con được
phát tiền Sài Gòn, nên đứa mô thích chi thì ra quán mua. Ở
đấy quán xá tư nhân nhiều lắm, không phải như ngoài mình
chỉ có Mậu dịch Quốc doanh và Hợp tác xã mua bán, có tiền
muôn mua gì cũng khó. Con cứ ao ước khi mô ngoài miền Bắc
buôn bán tư nhân được mở tự do như ở đây. Chắc đến
ngày đó, nếu còn khoẻ mạ cũng mở một cửa hàng, để khỏi
chạy chợ độ đường xa ngái. Mấy ngày ở đây con được ăn
một thứ rất ngon mà mạ và các anh chưa từng biết, Đó là
mì tôm. Mì hai tôm, mì ba tôm, đóng trong các gói giấyxi măng
tráng bóng. Nó giống như mì sợi được hấp chín với nước
tôm thơm ngon lắm. Ăn sống cũng được không thì chỉ cần
đổ nước sôi vào là nở ra đầy bát. Một gói chỉ mấy
đồng tiền Sài Gòn.… (Trích bản thảo sách " 100 ngày vượt
Trường Sơn")

Tôi học Đại học Thương Mại mà không biết CNXH là gì.
Không chỉ tôi, chắc chắn cả các giáo sư, tiến sĩ Mác- Lê
Nin cũng không biết CNXH là cái gì. Tôi có ông giáo dạy Mác-Lê
từ ngày tôi là sinh viên, bây giờ đã 80 tuổi, gặp nhau, tôi
hỏi thầy CNXH là gì. Thầy lắc đầu cười: " Là cái bánh
vẽ ha ha…!".

Với tôi, không cần CNXH, chỉ cần có Mạ thôi.


***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140912/ngo-minh-ma-toi-va-chu-nghia-xa-hoi),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!