Lãng - Ukraine và câu chuyện Việt Nam

Ngày 05/09/2014 Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko buộc phải ký
với lãnh tụ phe ly khai Donetsk một thỏa thuận ngừng bắn 12
điểm. Thoả thuận này, được thành hình sau cuộc điện đàm
giữa Putin và ông Poroshenko trước đó một ngày. Tình thế
đến giờ đã quá rõ, người nắm thế cờ thực sự ở Ukraine
không phải Obama, không phải Nato, càng không phải vị chính
trị gia lên nắm quyền sau cuộc bạo động ở Maidan, mà chỉ
có duy nhất một, chính là Putin.

Tình thế ở Ukraine thay đổi chóng mặt chỉ trong một năm.
Nếu mục tiêu của ông Putin trước đây, chỉ thuần tuý là
muốn duy trì một chính phủ không quá ngả về phương tây ở
Ukraine, và duy trì được hạm đội biển đen ở Crimea càng lâu
càng tốt, ngày nay, tham vọng của Putin lớn hơn thế rất
nhiều. Không những đã sát nhập Crimea vào Nga, Putin đang nhắm
tới việc chia cắt lãnh thổ Ukraine bằng việc ủng hộ và duy
trì lãnh thổ li khai ở phía đông đất nước này. Với việc
quân li khai hiện đã đứng vững chân tại Donetsk, Luhank và
một loạt lãnh thổ nằm sát biên giới Nga, có thể nói câu
chuyện đã được an bài.

Có thể nói, giới hoạch định chiến lược tại Nato và Mỹ
là thủ phạm trực tiếp gây nên hậu quả hôm nay tại Ukraine.
Cố nhiên, bức tranh bi đát về nền độc lập bị xâu xé lần
này còn nằm ở chính sai lầm tích tụ trong nhiều năm của
chính giới Ukraine. Kể từ khi giành được độc lập năm 1991,
Ukraine không làm được gì nhiều để giảm bớt sự lệ thuộc
kinh tế vào liên bang Nga. Không những không thể sống thiếu
dòng khí đốt được cung cấp từ Nga, mà nếu thiếu nó, quá
nửa dân số Ukraine chết rét trong mùa đông, một loạt lĩnh
vực kinh tế chủ chốt của Ukraine cũng phụ thuộc chặt chẽ
vào Nga. Tình trạng tham nhũng nặng nề trong nhiều thập niên
càng khiến bức tranh của đất nước này thêm phần bi đát.
Có thể nói, Ukraine chưa sẵn sàng về mọi phương diện để
thoát được khỏi liên bang Nga. Giữa lúc đó, guồng máy của
các chiến lược gia Nato và Mỹ khởi động với tham vọng sâu
xa, đẩy biên giới Nato tiến sát lãnh thổ Nga, nhằm vô hiệu
hoá và xoá xổ Nga với tư cách một siêu cường có khả năng
đe dọa an ninh toàn khối. Đây là một mục tiêu tham lam, ảo
tưởng, tiếp nối chuỗi sai lầm về mặt chiến lược kéo dài
hai thập niên của giới tinh hoa kỹ trị phương tây.

Có thể nói, Mỹ và phương tây đã hoàn toàn sai lầm trong
phương cách ứng xử với nước Nga. Trên thực tế, Putin là
một gã thông minh và không phải không biết điều. Trong suốt
những năm tháng cầm quyền của mình, Putin nhiều lần nhân
nhượng, tìm cách gắn kết chặt chẽ hơn đất nước mình
với phần văn minh của phương Tây. Dù muốn dù không, Nga là
một đất nước thuộc châu Âu, có dân số ngày một chết
dần do suất sinh thấp, và lãnh thổ với diện tích đứng
đầu thế giới. Putin và nước Nga không có động cơ cũng như
tham vọng đe dọa các nước khác về lãnh thổ. Tuy nhiên, chính
Nato và Mỹ, bằng việc liên tục vi phạm thỏa nước năm 1997,
theo đó Nato cam kết không mở rộng biên giới về các nước
đông Âu, khiến Ngã cảm thấy bị chơi xỏ và ngày một bị
đe dọa. Châu Âu đáng ra có Nga là một thành viên, gắn kết
và hoà bình, thì chính bởi những tính toán sai lầm của các
nhà hoạch định chiến lược, từng bước dồn Putin đến con
đường hiếu chiến và cực đoan.

Cách đây 20 năm, giới kỹ trị phương Tây sai lầm trong đánh
giá thế cuộc toàn cầu, dẫn tới việc Mỹ dồn nỗ lực trong
nhiều năm chèn ép thế giới hồi giáo, tiến hành ba cuộc
chiến tranh lớn tiêu tốn vài nghìn tỷ đô la,đẩy nước Mỹ
lún sâu vào vòng xoáy nợ lần. Trong lúc đó, mối đe dọa lớn
nhất của trật tự thế giới cũ là Trung Quốc tận dụng đủ
mọi thời cơ và ung dung vươn lên thành chủ nợ lớn nhất
của Mỹ và châu Âu. Nước Mỹ suy yếu và bừng tỉnh, tìm
cách xoay trục sang á châu. Nhưng một lần nữa, giới tinh hoa
kỹ trị của họ phạm sai lầm, khi thổi phồng hứa hẹn quá
nhiều cho đám chính trị gia tham nhũng Ukraine, khiến đất
nước này có nguy cơ biến thành một chiến trường mới và
tột độ nguy hiểm với Nato. Chiến tranh sẽ không xảy ra,
nước Nga quá mạnh về quân sự để tự vệ ở thời điểm
này. Nhưng quan hệ Nga, Mỹ, Nato và châu Âu bị sứt mẻ hơn bao
giờ hết. Nỗ lực hơn hai thập niên để xây dựng quan hệ
hoà nhập giữa Nga và châu Âu giờ đây đứng trước nguy cơ
đổ vỡ hoàn toàn. Nước Nga bị cô lập buộc phải tiến xa
hơn về phía đông, nhượng bộ nhiều đòi hỏi của đối thủ
nguy hiểm nhất cho trật tựu thế giới cũ, chính là Trung
Quốc. Có thể nói, căng thẳng ngày hôm nay ở Ukraine không
những làm ảnh hưởng trực tiếp đến độc lập và toàn vẹn
lãnh thổ của đất nước này, làm tổn hại nước Nga và hầu
hết thế giới phương Tây. Putin có thể đạt một số thắng
lợi về chiến thuật trước phương tây, bao gồm sát nhập
được Crimea, duy trì ảnh hưởng tại Ukrane, nhưng thất bại
về chiến lược khi làm đổ vỡ mối quan hệ với phần văn
minh của thế giới. Và cả Nga, Mỹ cũng như châu âu đều
thất bại về chiến lược trước Trung Quốc.

Đến giờ cần nhìn nhận lại để trả lời câu hỏi, tại sao
Ukraine thất bại trong nỗ lực thoát Nga? Và diễn biến mới
về trật tự thế giới có ảnh hưởng như thế nào đến
Việt Nam? Đây là điều duy nhất anh Lãng quan tâm, chứ còn
bọn Nga Mỹ thọi nhau ở tận đâu đâu anh Lãng quan tâm làm
đéo.

Có ba lý do trực tiếp dẫn đến bi kịch hôm nay của Ukraine,
nhiều điểm trong số đó sẽ khiến chúng ta phải giật mình
khi đối chiếu lại quan hệ Việt Nam - Trung Quốc.

Ngay ở thời điểm Liên Xô tan rã năm 1991, một chiến lược
gia có tầm nhìn vượt thời đại của Nga đã phát biểu:
lượng dân Nga sống rải rác ở các quốc gia thuộc Liên Xô
cũ, sẽ là một phần tài sản quí báu của sức mạnh Nga. Sức
mạnh này sẽ được tính toán đến trong sự trỗi dậy của
nước Nga, hoặc khi mọi đối thủ đe dọa đến quyền lợi
sinh tồn của nó. Tầm nhìn này đã được thực tế chứng minh
sau 20 năm. Những gì diễn ra ở Gruzia, Apkhazia, Moldova và giờ
đây là Ukraine đã chứng tỏ điều này. Nga dễ dàng sát nhập
Crimea, dựng ra lãnh thổ li khai ở Đông Ukraine vì đơn giản có
quá nhiều người Nga ở những lãnh thổ này. Putin dễ dàng
dựng ra lực lượng li khai với đa số người Nga. Và với biên
giới nằm sát ngay các lãnh thổ này, Putin hà hơi cho các lực
lượng này với tham vọng ngày một gia tăng theo lợi thế
chiến trường, và khi cần, dễ dàng cử quân đội tham chiến
âm thầm để xoay chuyển tuyệt đối chiến cuộc. Nhìn vào
thực tế này, người Việt phải giật mình thon thót vì sự
hiện diện ngày càng đông của người Trung Quốc tại Việt
Nam. Với tình trạng lao động phổ thông Trung Quốc vào Việt
Nam ngay một nhiều theo thời gian, viễn cảnh hình thành những
khu phố Trung Quốc đã là một thực trạng ngày một nguy hiểm.
Nếu tình hình không được kiểm soát, thì việc Trung Quốc áp
dụng chiêu bài tương tự ở Việt Nam là một hiểm họa không
mấy xa xôi.

Lý do thứ hai cho bi kịch hôm nay của Ukraine, chính là tinh
trạng phụ thuộc quá nặng nề của nền kinh tế Ukraine vào
liên bang Nga. Trong nhiều năm, do lệ thuộc căn cứ ở Crimea,
nước Nga bán khí đốt cho Ukraine với mức giá như thời Liên
Xô cũ. Chính giới Ukraine luôn tìm cách thoát khỏi Nga, nhưng
lại không làm được gì nhiều để chấm dứt sự lệ thuộc
này. Thiếu khí đốt Nga, một nửa Ukraine chết rét trong mùa
đông. Nhiều ngành kinh tế chủ chốt của Ukraine lệ thuộc
chặt chẽ vào Nga. Với tình hình đó, đám chính giới Ukraine
hô hào gia nhập Nato, có thể nói là một điều cực kỳ ngu
xuẩn. Ukraine xây dựng tham vọng thoát Nga từ trên nóc, chứ
không giống Ba Lan, xây dựng được một nền kinh tế tự chủ
trước khi tái hoà nhập châu Âu. Đáng ra Ukraine cần tìm kiếm
nguồn cung khí đốt từ Na Uy hay các phần còn lại của thế
giới trong một kế hoạch năm năm trước khi hô hào ngu xuẩn
về giấc mộng gia nhập Nato. Đến đây, lại một lần nữa
người Việt Nam phải thấy giật mình. Dù rằng Việt Nam không
đến nỗi lệ thuộc chết sống về mặt kinh tế với Trung
Quốc, nhưng với tình trạng nhập siêu ngày một gia tăng theo
cấp số nhân hàng năm trong buôn bán với Trung Hoa, trong bối
cảnh hàng hoá Trung Quốc tràn ngập và bóp chết nền công
nghiệp phụ trợ của Việt Nam, thì mối nguy có tính sinh tồn
của người Việt ngày một lớn. Có thể nói, chủ chương của
Đảng Cộng Sản Việt Nam, khi tiếp tục nhấn mạnh và tìm
cách thắt chặt quan hệ kinh tế bất bình đẳng với Trung
Quốc, đang dần đẩy Việt Nam tới tình trạng tương tự
Ukraine trước Nga. Quá trình này, trước sau cũng đẩy tương lai
Việt Nam xuống đáy vực thẳm.

Lý do thứ ba dẫn tới tình trạng hôm nay ở Ukraine, nằm chính
ở tình trạng tham nhũng nặng nề trong suốt hai thập niên của
bộ máy chính quyền. Giới chức Ukraine tham nhũng không chừa
bất cứ thứ gì, điều hoàn toàn giống như ở Việt Nam hiện
nay. Điều đó dẫn tới việc người dân Ukraine khao khát sự
thay đổi. Sống trong lòng châu Âu, họ khao khát các giá trị
mà người dân phương tây đang được hưởng. Do thiếu sự
định hướng của những nhà tư tưởng có tầm nhìn xa, khao
khát của người dân Ukraine rơi vào vòng xoáy của những giấc
mơ thiếu thực tiễn. Cuộc cách mạng tại Maidan thể hiện
niềm khao khát với các giá trị văn minh, nhưng đám đông
thiếu định hướng không chọn cho họ được những đại
diện có phẩm chất xứng đáng trong một tình huống ngặt
nghèo. Với đám chính khách nghiệp dư lên nắm quyền sau bạo
động, Ukraine liên tiếp gặp sai lầm và thúc đẩy cho tham
vọng của Putin. Người Ukraine đã mất Crimea và đang đứng
trước nguy cơ của sự chia cắt kéo dài. Bức tranh này cũng
đang hiện hữu tại Việt Nam, khi đám đông dân chúng ngày một
chán ngán với chính thể tham nhũng và một đảng cai trị độc
tài hủ bại. Người Việt Nam cần có tầm nhìn xa, với lối
suy nghĩ cấp tiến nhưng phải có giá trị thực tiễn.

Nếu có điều gì khiến tình trạng Ukraine thêm bi đát, thì
chính là năng lực quá kém cỏi của lực lượng quân đội
nước này. Bạc nhược, kém kỷ luật và tinh thần rệu rã,
quân đội Ukraine hầu như không có khả năng tham chiến về
mặt quy ước. Ở Crimea, quân đội Ukraine từ chối chiến
đấu, ở Donetsk và Luhan, Chiến cục Ukraine nhanh chóng đảo
chiều khi Putin cử vài nghìn lính ngụy trang tình nguyện giao
tranh trực tiếp với Ukraine. Chính sự bạc nhược của quân
đội Ukraine khiến Putin quyết đoán hơn với các đòi hỏi ngày
một tham vọng hơn về chính trị và lãnh thổ. Đối chiếu
với tình hình Việt Nam, chúng ta có một đạo quân có nhiều
danh tiếng trong chiến tranh. Anh Lãng không mấy nghi ngờ tinh
thần của những người lính trực tiếp ở chiến trường. Hãy
nhìn vào những gì lực lượng cảnh sát biển và kiểm ngư
Việt Nam đã làm trong hơn 70 ngày lăn xả chặn mũi hạm tàu
Khựa. Tuy nhiên, lực lượng lãnh đạo nó hiện nay, gồm một
số tướng tá béo ụt đang nắm quyền, trong bối cảnh hầu
hết các vị tướng dạn dày kinh nghiệm đã chết hoặc nghỉ
hưu, trong tình trạng tham nhũng lan tràn đã trở thành đặc
trưng của chế độ, có nhiều lý do để nghi ngờ năng lực
tác chiến của quân đội Việt Nam. Dù vậy, anh Lãng vẫn cho
rằng, lực lượng đáng tin cậy nhất mà người Việt Nam có
thể trông cậy, chính là lực lượng quân đội với truyền
thống bất khuất, được phôi thai bởi một dân tộc không
thiếu niềm tự hào. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng khi các chiến
dịch được lãnh đạo bởi một số những thằng ngu, thì tổn
thất của người Việt lớn vô cùng và mọi chiến thắng phải
đổi bằng nhiều triệu sinh mạng.

Thế giới ngày nay đang ngày một bất ổn. Đại chiến thế
giới lần thứ ba không còn là một nguy cơ mà đang là một
bóng ma lẩn khuất trước mắt nhân loại. Nước Mỹ và phương
tây vẫn trên đà trượt dài về quyền lực. Hơn thế, đang
phạm sai lầm về mặt chiến lược trong việc lựa chọn đối
thủ. Điều đó khiến châu Âu đang sai lầm trong cách cư xử
ở Đông Âu và với nước Nga, khiến họ tạo một kẻ thù nguy
hiểm thay vì có Nga như một phần của châu Âu. Và điều quan
trọng hơn, tình trạng ấy đẩy cả Mỹ, Nga và Tây Âu vào
một sai lầm chiến lược: Nga buộc phải bắt tay và lệ thuộc
sâu hơn vào Trung Quốc, các nguồn lực của Mỹ và phương Tây
bị phân tán, trong khi Trung Quốc ngày càng có nhiều lợi thế
và chộp được những cơ hội béo bở hơn cho tham vọng xâm
lược và thôn tính lãnh thổ của nó. Chính Trung Quốc, chứ
không phải Nga hay thế giới hồi giáo cực đoan, là hiểm họa
lớn nhất cho một cuộc thế chiến có thể nhấn chìm nhân
loại với tham vọng ngày một hung hăng với sức mạnh gia tăng
của nó.

Nhìn kỹ vào thời cuộc, có thể giúp chúng ta tìm được lời
giải cho mọi vấn đề. Tuy nhiên, đáng tiếc chính thể hủ
bại của Việt Nam đang ngày một tước dần hy vọng thoát
Khựa và hùng cường của người Việt. Chúng ta chưa mất tất,
nhưng nguy cơ không còn xa xôi.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/node/28863), một số đường liên kết và
hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận
để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn
tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt
tường lửa tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc
ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!