<center><img
src="http://nhacsituankhanh.files.wordpress.com/2014/08/0_luc_van_tien_danh_cuop.jpg?w=625"
/></center>
Ngay khi tin tức cho hay ngày 15/8, Bộ Thông tin và Truyền Thông
(Bộ TT-TT) ra quyết định thu hồi giấy phép làm báo và phạt
tiền tờ báo điện tử Tri Thức Trẻ vì phát hành bài viết
xúc phạm phụ nữ, tiếng vỗ tay đã vang lên khắp nơi, từ
báo chí Nhà nước cho đến các trang mạng xã hội. Bộ TT-TT
bất ngờ trở thành một Lục Vân Tiên giữa đời thường,
thấy chuyện bất bình mà ra tay. Thế nhưng câu chuyện hào
hiệp này cũng cần được mổ xẻ thêm một chút, cho rõ Lục
Vân Tiên ấy, thế nào.
Câu hỏi đầu tiên được đặt ra, là việc nghiêm khắc đóng
cửa tờ báo này – nghe qua thì có vẻ rất kỷ cương, nhưng
nếu nhìn sâu một chút, bạn có bao giờ tự hỏi vì một
người viết bài, một tổng biên tập tạo nên sai lầm đó,
tại sao lại bắt cả cơ quan phải nghỉ việc. Trong đó, chắc
chắc rằng anh bảo vệ, chị kế toán, những phóng viên khác,
biên tập khác… đã không gây nên lỗi lầm gì?
Thay vì làm hành động kỷ luật ban biên tập chính hay cách
chức tổng biên tập, thì Bộ TT-TT lại hành động một cách
hàm hồ là huỷ diệt cả một tờ báo. Huỷ diệt dễ dàng
luôn cả một cơ quan báo chí, vô hình trung trở thành một
kiểu phô diễn quyền lực của một Nhà nước độc tài
truyền thông, và hy sinh cả những người không liên quan để
tạo thế trình diễn sự mị dân. Loại trừng phạt kiểu vì
một người bệnh, bắt cả đám đông chung quanh phải uống
thuốc thay, là một kiểu làm xưa cũ và chỉ cho thấy sự lụn
bại của cách thức kiểm soát truyền thông hiện nay.
Theo quy cách truyền thống của báo chí, người nào làm sai
phải chịu trách nhiệm rõ trước người đọc. Tờ báo đó
sẽ phải tiếp tục đăng tải thông tin về việc chịu trách
nhiệm, đăng tải thư xin lỗi về sai lầm của mình. Giờ thì
mọi thứ không khác gì cho chìm xuồng. Vai trò trách nhiệm
phản hồi trước độc giả của một cơ quan báo chí độc
lập cũng bị tước bỏ, không khác gì đứa trẻ trong gia đình
bị phạt, cắt bữa bú chiều vì tội quấy.
Các tờ báo khác phải đăng tải hậu sự của tờ báo Tri
Thức Trẻ, dù muốn dù không, cũng bị đặt dưới góc nhìn là
bầy kên kên vui vẻ quanh cái chết của đồng nghiệp. Mà khốn
nỗi, thật sự không ai biết các thủ phạm chính sẽ về đâu,
hay nay mai lại được im lặng bổ nhiệm vào vị trí mới, cho
một tờ báo mới?
Một câu hỏi khác, là nếu không tỉnh táo, cứ vỗ tay hoan hô
"cái đúng" của Bộ TT-TT qua sự kiện này, sự vui mừng
hời hợt này có phải là cú hích, giúp cho khuynh hướng xiết
chặt tự do báo chí từ Nhà nước Việt Nam hay không?
Báo chí – cũng do Nhà nước dựng nên – theo một hành lang
được xiết chặt đến nghẹt thở, và rồi kẻ xấu xuất
hiện ngay trong hành lang ấy, lại được Bộ TT-TT đóng vai là
một Lục Vân Tiên giải cứu. Khán giả vỗ tay cám ơn nhưng
bị cảm giác đúng-sai đánh lừa một thực tế quan trọng: Báo
chí và Bộ TT-TT trong xã hội Việt Nam có mối quan hệ sâu
đậm như cha con.
Trong bối cảnh nhiễu nhương của xã hội Việt Nam lúc này,
đặc biệt trước loạt đại hội Đảng bộ cấp cơ sở vào
tháng 4/2015, hầu như các viên chức lãnh đạo, cơ quan nhà
nước… đều đau đáu tìm cách giới thiệu thành tích, hành
động như những "người tốt". Việc hồ đồ hành động
mang màu sắc Lục Vân Tiên của Bộ TT-TT, lại cho thấy thêm
một cách hành xử hiện rõ vai trò độc tài kiểm soát báo
chí, và cũng cho thấy cách hành xử của các vị lãnh đạo
truyền thông trong chuyện này hoàn toàn không có chút thông minh
nào.
Câu chuyện xúc phạm phụ nữ nhằm chỉ để câu view của báo
Tri Thức Trẻ, chỉ là chuyện vặt của nền báo chí Việt Nam.
Nó cho thấy thói quen được đặt ra lâu nay, từ trên xuống,
trong giới báo chí, là miễn đừng nói chuyện chính trị, thì
tào lao hay vô giáo dục cỡ nào cũng được phép. Việc vạch
rõ lằn ranh này khiến cho chuyện kinh dị, chuyện khiêu dâm,
chuyện thách thức đạo đức… xuất hiện ngày càng nhiều
trong làng báo, nhưng chuyện viết về biển Đông hay chỉ trích
Trung Quốc là các báo phải xếp hàng, ngồi chồm hổm chờ
được bật đèn xanh.
Xét cho cùng, bài viết về phụ nữ của tờ Tri Thức Trẻ chỉ
là cú sẩy chân tháng Bảy cô hồn, vì so với nhiều đồng
nghiệp của mình lâu nay, thì bài viết ấy vẫn chưa là gì.
Lục Vân Tiên của cụ Đồ Chiểu là một người tự do và
chân thành. Hai tư chất đó khó mà soi thấy được trong nền
báo chí xã hội chủ nghĩa. Ai sẽ vén màn để nhìn thấy
được Lục Vân Tiên đang được Bộ TT-TT đánh tráo, trình
diễn trên một sân khấu tự biên tự diễn của mình? Rồi ai
sẽ cứu linh hồn Lục Vân Tiên?
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140817/tuan-khanh-ai-se-cuu-luc-van-tien),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét