<strong>Ðồ cổ Tống-Thanh của Trung Quốc</strong>
Khi Tập Cận Bình mở chiến dịch bài trừ tham nhũng, từ ruồi
con đến cọp lớn đều bị diệt, ta có thể nêu câu hỏi:
phải chăng, nếu không diệt tham nhũng thì lãnh tụ mới lên
từ gần hai năm nay không thể đưa công cuộc phát triển kinh
tế của Trung Quốc qua một hướng tốt đẹp hơn? Nếu hiểu
rõ thực tế ngàn năm của xứ này, điều cần thiết cho
người Việt Nam vì đang bị Trung Quốc uy hiếp, ta có thể nhìn
ra một quy luật khác.
Tham nhũng là một thuộc tính của hệ thống chính trị Trung
Quốc và đưa đến sự thịnh suy hay lẽ hợp tan của quốc gia
này.
***
Trước hết, xin nhắc lại vài chi tiết về thời sự đã bị
lãng quên.
Thuộc thế hệ lãnh đạo thứ tư, tổng lý Quốc Vụ Viện là
Thủ Tướng Ôn Gia Bảo được coi là nhân vật ôn hòa có tinh
thần cải cách. Là người thân tín của Tổng Bí Thư Triệu
Tử Dương, trước khi ông này bị cách chức sau vụ khủng
hoảng Thiên An Môn năm 1989 và quản thúc tại gia cho đến
chết, Ôn Gia Bảo có cái vẻ thân dân. Cùng Chủ Tịch Hồ Cẩm
Ðào, ông tạo ra hình ảnh thực tiễn của một thế hệ lãnh
đạo mới sau Chủ Tịch Giang Trạch Dân và "Cánh Thượng
Hải" cùng "Thái Tử Ðảng" nổi tiếng tham ô.
Vậy mà trước khi đảng Cộng Sản Trung Hoa tổ chức Ðại
hội 18 để đưa thế hệ thứ năm lên lãnh đạo, tờ New York
Times trong số ra ngày 25 tháng 10, 2012, có một bài điều tra
gần năm ngàn chữ về tài sản của gia đình Ôn Gia Bảo, từ
bà mẹ 90 tuổi đến các con cháu, lên tới hai tỷ bẩy (2.7)
Mỹ kim. Dĩ nhiên là tờ báo bị chặn và bài viết bị bóc
trên trang mạng.
Khi ấy, ta nhớ đến lời phát biểu của Chủ Tịch Hồ Cẩm
Ðào: "Không giải quyết nạn tham nhũng, Trung Quốc sẽ sụp
đổ. Nhưng nếu ta giải quyết quá mạnh tay, đảng sẽ tan
rã." Bây giờ, thuộc thế hệ lãnh đạo thứ năm, Tập Cận
Bình ra tay giải quyết nạn tham nhũng. Và có vẻ như không lo
ngại sự tan rã của đảng.
Có thật không?
Trước bài viết của tờ NYT, cuối tháng 6 năm 2012, hệ thống
thông tin kinh doanh Bloomberg (và tờ Bloomberg Business Week) có một
bài viết về tài sản kinh doanh của gia đình và thân tộc của
người sẽ lên lãnh đạo Trung Quốc là Tập Cận Bình: gần 400
triệu Mỹ kim. Trang mạng của Bloomberg dĩ nhiên cũng bị chặn.
Và tờ NYT còn cho biết gia đình họ Tập đã kín đáo "giải
tư," bán ra, một số tài sản trước khi ông ta lên nhậm
chức để khỏi bị tai tiếng.
Nếu tò mò tìm hiểu thêm, ta còn được biết là phóng viên
điều tra của Bloomberg được cho nghỉ, để khỏi gây vấn
đề kinh doanh với nhà nước Trung Quốc.
Tức là bên ngoài, từ giới ngoại giao, tình báo, đầu tư và
công ty lượng giá trái phiếu cùng rủi ro tín dụng và chính
trị, đều biết tới thuộc tính tham nhũng của hệ thống Trung
Quốc. Vì quyền lợi, họ luồn lách qua hệ thống đó chứ
chẳng mơ hồ gì về chuyện cọp lớn hay ruồi nhỏ.
***
Chuyện ấy đả thông câu hỏi ở trên: Tập Cận Bình có thực
tâm giải trừ tham nhũng để phát triển không? Và đưa chúng ta
về văn hóa và lịch sử Trung Hoa.
Ngày xưa, hoàng đế nhận "thiên mệnh" nào đó của đấng
tối cao để cai trị bá tánh qua hệ thống quan lại của triều
đình từ trung ương tới các địa phương. Ngày nay, tổng bí
thư đảng cũng nhận lãnh một sứ mệnh của đảng, do nhân
dân trao phó, để cai trị quốc dân qua hệ thống quan lại từ
trung ương tới địa phương, được gọi là đảng viên và cán
bộ.
Hệ thống thư lại ấy có quyền trưng thu ở dưới để dâng
một phần lên trên cùng tờ biểu màu hồng về tinh hình sinh
hoạt của thần dân. Họ giữ lại một phần cho mình, để ban
phát cho vây cánh ở dưới, và mọi người đều ngợi ca sự
thái hòa nhờ các đức của hoàng đế hay tấm lòng của
đảng...
Chúng ta trở lại chuyện hiện đại là chu kỳ kinh tế, hay
"kinh tế cũng là chính trị," nội dung của cột báo này.
Khi hệ thống quan lại của đảng hay triều đình mà trưng thu
quá nhiều và bỏ túi quá chặt thì bá tánh ở dưới bất mãn,
hoàng đế hay trung ương ở trên phải ngó xuống. Giải trừ
tham nhũng trở thành cuộc đấu trí và đấu lực giữa trung
ương và các lãnh chúa địa phương, với tương quan lực
lượng có thay đổi theo thời gian.
Nếu trung ương đủ giàu mạnh mà thắng thì sẽ có cải cách
hay biến pháp với một số đại thần bị từ hình hay đảng
viên cao cấp bị kỷ luật. Nhưng nếu hệ thống tham ô của
các quan lại cấu kết với nhau quá chặt thì hoàng đế bó tay
ở trung ương. Khủng hoảng có thể bùng nổ, với sự xuất
hiện của các thế lực mới, để lập ra triều đại mới.
Người ta gọi đó là "cách mạng," hay cái lẽ hợp tan của
một quốc gia quá rộng lớn có quá nhiều dị biệt...
Lịch sử Trung Quốc từ thồi Tần Hán đến nay đã có cả
ngàn trường hợp như vậy.
Với kiến thức hiện đại hơn của thế kỷ 21, ta thấy tham
nhũng là một vấn đề kinh tế vì liên quan đến tiền tài,
lại có khía cạnh luật pháp vì liên hệ đến chính pháp, mà
có nguyên nhân và bản chất chính trị. Nó là một biểu hiện
kinh tế của bất công chính trị khi thiểu số có đặc quyền
lại lợi dụng quyền đó để tìm đặc lợi. Tham nhũng có
thể xảy ra trong mọi xã hội, nhưng rất khó giới hạn và
diệt trừ trong các xã hội mà người dân không có quyền.
Sau khi Tập Cận Bình lên lãnh đạo, đã có gần hai vạn đảng
viên mọi cấp bị điều tra, nhiều con cọp lớn như các
tướng Từ Tài Hậu hay Quách Bá Hùng của Bộ Chính Trị cũ,
thuộc khóa 16 và 17, đã vào cũi. Trong chiều hướng ấy, việc
một lãnh tụ như Chu Vĩnh Khang bị điều tra là điều đáng
chú ý vì chưa từng xảy ra trong đảng.
Họ Chu thuộc Thường Vụ Bộ Chính Trị khóa 18, sau khi cầm
đầu hệ thống an ninh (Bộ Công An), tình báo (Bộ Quốc An),
luật pháp và tòa án (Ban Chính Pháp Trung Ương), làm Bí thư
tỉnh Tứ Xuyên và lãnh đạo khu vực dầu khí, v.v... Nhưng có
hai chi tiết còn đáng chú ý hơn:
Chu Vĩnh Khang từng đỡ đầu cho Bí Thư Bạc Hy Lai để thách
thức quyền lực của Tập Cận Bình, người có cái gáy dầy
tới gần 400 triệu Mỹ kim.
Tiếng là một mục tiêu giai đoạn để cải cách và chuyển
hướng kinh tế, chiến dịch diệt trừ tham nhũng chỉ thể
hiện một vụ tranh đoạt quyền bính để bảo vệ quyền lợi
của vây cánh trước sức nặng và sức cản của các thế lực
đã cấu kết từ thời Ðặng Tiểu Bình, Giang Trạch Dân. Nói
rõ hơn, khi Hoàng đế gọi là Nhân Dân không được có tiếng
nói trên cái ngai mơ hồ của cách mạng, triều đình từ trung
ương tới địa phương đang mở ra cuộc chiến vì quyền lợi.
Ngẫm chuyện xưa:
Ðược Hoàng Ðế Càn Long sủng ái, Hòa Thân có thể mở chiến
dịch diệt trừ quan lại tham ô để triệt hạ các vây cánh
khác chung quanh ngai vàng. Sau đại hội đảng năm 1796, khi Càn
Long lui về làm thái thượng hoàng, Hoàng Ðế Gia Khánh vẫn
chưa dám điều tra Hòa Thân. Chỉ sau sau khi Càn Long tạ thế
năm 1799, chiến dịch đánh cọp Hòa Thân mới mở màn, và kết
thúc bằng một bảng tổng kết tài sản: bằng 15 năm tích lũy
của công khố nhà Ðại Thanh! Cho nên, tham nhũng tại Trung Quốc
cũng xưa như chuyện đồ cổ của Trung Hoa.
Chúng ta chỉ nhớ đến hai chi tiết liên quan đến Việt Nam.
Ngoài sự chống đối của phe thủ cựu, việc cải cách gọi
là biến pháp của Vương An Thạch đời Tống đã thất bại
bên trong cũng vì nạn tham ô của phe tân pháp, và tan vỡ bên
ngoài vì chiến công của Lý Thường Kiệt vào năm 1075. Gần
với chúng ta hơn, chính thủ lãnh tham nhũng là Hòa Thân, và
Tổng Ðốc Lưỡng Quảng là Phúc Khang An, đã ăn hối lộ của
Quang Trung Hoàng Ðế mà tác động vào chánh sách đối ngoại
của Càn Long theo cái hướng có lợi cho Việt Nam.
Ngày nay, lãnh đạo Việt Nam đang nằm trong cái túi của các
Hòa Thân đỏ lè. Khi Trung Quốc khủng hoảng - lại chuyện hợp
tan cố hữu - may ra Việt Nam sẽ khá!
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140819/nguyen-xuan-nghia-tham-nhung-va-khung-hoang),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét