Huy Đức - Đại Học Tự Trị

<div class="boxleft300"><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjM5ttS718NOi7Ppbo_Fvd-KmUMQ2WzaDEyK1zQEC5OibObYJsPWN-5VmL4Xlf_LU0jBbH_jlEvU3vkvCyxUH6VZJzOqVhlTii-Vz1UcVEkWOTfV0VNvQ3h36HntBI3qfEdSjB7rtbo0wm_/s1600/130105175407_huy_duc_304x171_bbc_nocredit.jpg"
/><div class="textholder"></div></div>Cựu Phó chủ nhiệm ủy ban Văn
hóa Giáo dục Quốc hội, GS Nguyễn Minh Thuyết, nói: "Khái niệm
Autonomy university dịch đúng là đại học tự trị nhưng 'ta'
sợ 'tự trị' nên dịch trại ra là tự chủ. Ông Thuyết cũng
như các diễn giả khác, kể cả cựu Vụ trưởng vụ Đại
học Lâm Quang Thiệp, cũng cho rằng "không tự trị thì không
thành đại học".

<a name="more"></a>
Tiến sỹ Bùi Trân Phượng, đại học Hoa Sen, cũng cùng quan
điểm này tuy cách nói của bà là: "Dân chủ làm nên đại
học". Theo bà, đây là con đường để sinh viên Việt Nam
được học trong một môi trường bình đẳng với sinh viên
thế giới.

Buổi sáng, khi phát biểu trong phiên khai mạc, Thứ trưởng
Giáo dục Bùi Văn Ga cho rằng, để đại học có thể tự chủ
các hiệu trưởng cũng phải giành lấy quyền tự chủ đã
được ghi trong Luật. Tuy nhiên, cả GS Nguyễn Minh Thuyết và TS
Vũ Thị Phương Anh đều viện dẫn chính Luật Giáo dục đại
học Việt Nam để cho thấy các hiệu trưởng vô phương tự
chủ vì chính sách vừa mở ra một, đã ngay lập tức, trói
lại hai ba.

Sau phát biểu của GS Bùi Văn Ga, Bộ trưởng Khoa học Công
nghệ Nguyễn Quân đã chân thành đến bất ngờ khi nói rằng:
"Đại học không thể tự chủ được đâu khi vẫn còn bộ
chủ quản (với trường công), khi Bộ Giáo dục vẫn buộc các
trường phải thi tuyển chung, phải chung mẫu vẫn bằng, chung
mô hình, vẫn giành quyền phong hàm giáo sư... và khi, việc phân
loại các trường đại học vẫn do Thủ tướng.

Có vài ý kiến muốn, chỉ cho những trường có đủ năng lực
tự chủ trước trong khi những ý kiến khác - trong đó có GS
Nguyễn Minh Thuyết - cho rằng, mọi trường đều có quyền ngang
nhau và hãy để thị trường thử thách và phân loại.

Trước đó, GS Trần Ngọc Anh đã bảo vệ quan điểm kinh tế
thị trường tự do của mình bằng cách dẫn lời Adam Smith: Anh
hàng thịt bán miếng thịt rẻ cho mình không phải vì lòng tốt
mà vì lòng ích kỷ mà hạ giá để cạnh tranh với các hàng
thịt khác. Theo GS Trần Ngọc Anh (trong một tham luận chung với
GS Đỗ Quốc Anh <a data-hovercard="/ajax/hovercard/user.php?id=15208"
href="https://www.facebook.com/quocanh.do">Quoc-Anh Do</a>) thì chỉ có
môi trường cạnh tranh mới tạo ra các sản phẩm giáo dục
đại học chất lượng tốt.

Cũng đừng sợ các trường đại học mọc ra như nấm. Theo TS
Giáp Văn Dương, hàng năm mới có khoảng 26% sinh viên tốt
nghiệp phổ thông được tuyển vào đại học.

Nhiều ý kiến đề cao tính cao cả của việc đào tạo con
người nên không tán thành lắm với GS Lâm Quang Thiệp khi ông
cho rằng đại học có thể hoạt động theo mô hình doanh
nghiệp.

Nhưng không thể phủ nhận, đại học cũng phải được vận
hành như một "business". Không hiệu quả thì không thể cống
hiến cho ai. Có những đại học được mở ra vì lợi nhuận
nhưng cũng có đại học hoàn toàn phi lợi nhuận (được miễn
thuế nhưng các cổ đông không chia lãi). Về mức độ phục
vụ công chúng chưa chắc đại học có lợi nhuận đã đóng
góp ít hơn đại học phi lợi nhuận.

Hội thảo diễn ra trong hai ngày, 31-7 và 1-8, - do nhóm Đối
thoại Giáo dục và Tổng lãnh sự quán Mỹ tại Sài Gòn tổ
chức - tập hợp hàng trăm trí thức tinh hoa người Việt ở
trong nước và đang công tác tại nhiều trường đại học hàng
đầu trên thế giới.

Cho dù tự bỏ tiền túi bay từ Úc, Mỹ, Pháp... về, mỗi
"giáo sư, tiến sỹ" cũng chỉ có 15 phút để tham luận. Trước
các "cây đa, cây đề" như Ngô Bảo Châu (<a
data-hovercard="/ajax/hovercard/user.php?id=100004876026929"
href="https://www.facebook.com/joe.hoche.7">Chau Ngo</a>), Giáp Văn Dương
(<a data-hovercard="/ajax/hovercard/user.php?id=1026202512"
href="https://www.facebook.com/giapschool">Giap Van Duong</a>), Vũ Thị
Phương Anh (<a data-hovercard="/ajax/hovercard/user.php?id=1647237662"
href="https://www.facebook.com/vtpanh">Vu Thi Phuong Anh</a>)... cả
người của nhóm Đối thoại Giáo dục, Nguyễn Phương Văn (<a
data-hovercard="/ajax/hovercard/user.php?id=1049471547"
href="https://www.facebook.com/5xu.npv">Anh Xu Beo</a>) và người của
Tổng lãnh sự quán Hoa Kỳ, Quách Thị Mỹ Ngọc, đều rất
quân phiệt về mặt thời gian.

Trước Hội thảo, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã tiếp GS
Ngô Bảo Châu và các cộng sự của ông. Bộ trưởng Nguyễn
Quân dự nghe buổi sáng, thứ trưởng Bùi Văn Ga ngồi nghe tới
hết ngày. Thông tin ngồn ngộn, có nhiều ý tưởng vô cùng
hữu ích. Phát biểu của các vị cho thấy, từ lâu Chính phủ
và Hội đồng Quốc gia Giáo dục đã biết những điều đang
được thảo luận trong Hội thảo này.

Nhưng làm sao Chính phủ có thể "cải cách thể chế" khi vẫn
để quyền cấp giấy phép trong tay những người vẽ ra giấy
phép (chưa tách hành pháp chính trị với hành chính công vụ).
(Không kể các lý do chính trị) Làm sao Bộ Giáo dục có thể
trao quyền tự trị cho đại học một khi họ đang hưởng lợi
nhờ có quyền thò tay vào công việc thường vụ của các nhà
trường đại học.


***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140805/huy-duc-dai-hoc-tu-tri), một số
đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!