Khi tranh chấp lãnh thổ giữa Trung Quốc và các lân quốc còn
tiếp tục trong các vùng biển Hoa Đông và Hoa Nam, thì Hoa Kỳ
cần có một chiến lược khu vực rõ ràng hơn. Đồng thời, Hoa
Kỳ phải duy trì quyền lợi và kết ước liên minh của mình
và tránh đối đầu phản tác dụng hay ngay cả xung đột.
Làm được như thế có khó khăn, đặc biệt nhất là vì nếu
phải công nhận yêu sách của ai về các hải đảo còn đang
tranh chấp trong khu vực là vấn đề không sáng tỏ, và Hoa Kỳ
không có ý định cố áp đặt một giải pháp nào. Cùng thời
gian này, Hoa Kỳ phải hiện đại hoá lực lượng vũ trang ngõ
hầu đáp ứng những thách thức mới - đặc biệt nhất là sự
trổi dậy của Trung Quốc. Khi Trung Quốc triển khai những loại
vũ khí chính xác hiện đại để tạo ra một khả năng mới
được gọi là chống thâm nhập và loại trừ khỏi khu vực
(anti-access/area-denial, A2-AD), Hoa Kỳ phải nghiên cứu làm thế
nào để các căn cứ và lực lượng hải quân của mình trong
khu vực đáp ứng được vấn đề khả dĩ tổn thương đang gia
tăng.
Không có một đối sách dễ dàng nào trước những thách thức
này. Điều thiết yếu là có một phương cách mang nhiều sắc
thái mà chúng tôi đã triển khai trong sách mới của chúng tôi
là <em>Strategic Reassurance and Resolve</em> (Trấn An Về Chiến
Lược và Kiên Quyết).
<div class="boxright220"><img
src="http://press.princeton.edu/images/k10213.gif" /></div>
Khảo hướng của chúng tôi là sự thích nghi về sách lược
trường kỳ của Hoa Kỳ "dù kết ước nhưng có rào cản".
Thông qua sách lược này, Hoa Kỳ và Đồng Minh dùng những
phương tiện kinh tế, ngoại giao và đôi khi bằng quân sự để
tạo khích lệ cho Trung Quốc trổi dậy trong an bình, trong khi duy
trì những khả năng quân sự hùng mạnh trong trường hợp mà
cam kết tỏ ra không thành tựu.
Vấn đề là ngăn chận nguy hiểm thường được giải thích là
nhằm duy trì ưu thế quân sự của Hoa Kỳ. Nhưng triển khai và
tiếp nhận những vũ khí hiện đại, kể cả những tên lửa
chính xác chống chiến hạm, của Trung Quốc không làm thuyết
phục đựơc là Hoa Kỳ có thể duy trì tình trạng bất khả
tổn thương lực lượng vũ trang của mình trong khu vực như từ
hơn thập niên qua, kể cả khả năng hành quân cận duyên hải
của Trung Quốc mà không bị trả đủa. Đứng trước việc
khả năng tổn thương của Trung Quốc do can thiệp của ngoại
bang từ trong lịch sử, những nỗ lực đơn phương của Hoa Kỳ
để duy trì ưu thế tấn công chỉ tạo thêm cuộc chạy đua vũ
trang làm gia tăng bất ổn.
Một vài nhà chiến lựơc Hoa Kỳ cổ vũ một giải pháp thiên
về kỹ thuật cho trình trạng tiến thoái khó xử này. Phương
cách của họ, một khái niệm còn gọi là "Không-Hải
Chiến", bao gồm một sự phối hợp giữa phương tiện phòng
thủ và tấn công để giải quyết những thách thức mới do
việc mở rộng các loại vũ khí chính xác mang lại.
Theo quan điểm chính thức, Lầu Năm Góc không chỉ đạo khái
niệm "Không Hải Chiến" nhằm chống lại một quốc gia nào
đặc biệt. Thí dụ, việc sở hữu của Iran về các loại vũ
khí chính xác - và mối quan hệ ngày càng thù nghịch hơn với
Hoa Kỳ - sẽ biện minh cho Hoa Kỳ về những sáng kiến mới
trong việc giải quyết vấn đề an ninh khi các khả năng tổn
thương đang gia tăng.
Nhưng chuyện đã rõ là Trung Quốc có các nguồn lực để
triển khai chiến lược khả tín A2/AD, gây quan ngại nhất cho
những nhà kế hoạch quân sự của Hoa Kỳ. Một vài thành phần
này cổ vũ cho khái niệm "Không-Hải Chiến" đề nghị
những trận đánh phủ đầu có tính chiến thuật trên những
bệ phóng tên lửa, những lá chắn phòng ngự, các trung tâm
chỉ huy và có thể tại các căn cứ không quân và các cảng
của tàu ngầm. Hơn thế, một vài cuộc tấn công này có thể
được thực hiện với những vũ khí viễn liên, đặt trên
lãnh thổ của Hoa Kỳ, mà thực ra là trên biển hoặc trên lãnh
thổ của Đồng Minh, vì những loại vũ khí này ít bị tổn
thương đối với những trận tấn công phủ đầu.
Điều không may là lý luận cơ bản cho khái niệm "Không-Hải
Chiến" gây ra những nguy hiểm trầm trọng của việc ước
lượng sai lầm, mà khởi đầu là với tên của khái niệm này.
Hiển nhiên, Không-Hải Chiến là một khái niệm về một trận
đánh. Dù Hoa Kỳ cần rõ rệt những kế hoạch chiến tranh,
nhưng Hoa Kỳ cũng đồng thời phải cảnh giác trong việc gởi
thông điệp cho Trung Quốc và các đối tác địa phương là
những khái niệm quân sự mới và nóng bỏng nhất của mình
dựa trên sự đe doạ chủ yếu là khả năng đánh thắng cuộc
chiến một cách nhanh chóng và kiên quyết bằng cách leo thang quy
mô ngay từ đầu trong xung đột.
Không-Hải Chiến gợi lại khái niệm Không- Địa Chiến của
Liên Minh Phòng Thủ Bắc Đại Tây Dương (NATO) được chấp
nhận từ cuối thập niên 70 và đầu 80 nhằm đối đầu với
mối đe doạ châu Âu của Liên Xô đang tăng lên. Trung Quốc
không phải là Liên Xô, và mối quan hệ của Hoa Kỳ với Trung
Quốc cần tránh những âm hưởng vang động của thời Chiến
Tranh Lạnh.
"Hành quân hỗn hợp Không và Hải quân" sẽ là một tên
gọi phù hợp hơn cho một phương cách hữu hiệu hơn. Một học
thuyết như thế có thể bao gồm những kế hoạch bí mật về
chiến tranh, nhưng gồm có một phạm vi rộng lớn hơn của
những hoạt động hàng hải trong thế kỷ XXI, mà một vài
hoạt động này quy tụ cả Trung Quốc (thí dụ như các cuộc
tuần tra hiện nay để chống hải tặc tại vùng vịnh Aden và
thực tập quân sự tại Thái Bình Dương).
Hơn nữa, những kế hoạch chiến tranh cần tránh lệ thuộc vào
việc leo thang quá sớm, đặc biệt nhằm chống lại những vũ
khí chiến lược trong lục điạ Trung Quốc hay một nơi nào
khác. Nếu một cuộc đụng độ nhỏ xãy ra trong vùng đảo còn
tranh chấp hay trên hải lộ, Hoa Kỳ cần có một chiến lược
tạo nên một giải pháp thuận lợi mà không gây chiến toàn
diện. Thực ra, trong bối cảnh toàn diện hơn của mối quan hệ
Trung Quốc và Hoa Kỳ, ngay cả "chiến thắng" trong cuộc giao
tranh như thế có thể đắt giá, bởi vì nó có thể gây ra một
cuộc huy động quân sự của Trung Quốc để đảm bảo kết
quả khác nhau của bất cứ một đụng độ nhỏ nào đi theo
sau.
Thay vì thế, Hoa Kỳ và các Đối tác của mình cần có những
đáp ứng với tầm mức rộng lớn hơn, cho phép họ chấp nhận
những biện pháp hữu hiệu và phù hợp với từng tình trạng
huy động liên hệ - những biện pháp này cho thấy là Hoa Kỳ
muốn áp đặt cho đối phương phải gánh chịu những chiến
phí nặng nề mà không gây ra leo thang phản tác dụng.
Tương tự như vậy, chương trình hiện đại hoá quân sự của
Hoa Kỳ cần có sự cân đối. Phản ứng trước đe doạ từ
các công xưởng vũ khí hiện đại của Trung Quốc đang gia tăng
cho thấy có một vài loại vũ khí mà Hoa Kỳ không cần mở
rộng các bệ phóng vũ khí viễn liên. Thực ra, nếu làm như
vậy, chuyện không tránh được là tạo thêm khích lệ cho các
nhà kế hoạch chiến tranh của Hoa Kỳ đặt trọng tâm về
giải pháp đánh ngăn chận trong các kế hoạch đối phó bất
ngờ hơn là duy trì sự hiện diện thường xuyên của quân
đội Hoa Kỳ trong khu vực gần biên giới Trung Quốc, nơi mà
quân đội có thể đóng góp quan trọng cho việc duy trì ngăn
chận. Và hành vi này tạo thu hút cực mạnh cho các nhà kế
hoạch chiến tranh của Trung Quốc triển khai sâu rộng hơn về
khả năng A2/AD.
Kết ước liên tục của Hoa Kỳ trong khu vực đòi hỏi nhớ
lại bài học thời Chiến Tranh Lạnh: Không có một giải pháp
kỹ thuật nào sẽ mang đến một tình trạng bất khả tổn
thương toàn diện. Nếu Hoa Kỳ cần phải đối đầu những
hành động của Trung Quốc đe doạ những quyền lợi quan trọng
của mình, thì những biện pháp kinh tế, chính trị cũng như duy
trì sự hiện diện quân sự sẽ hữu hiệu hơn là chỉ thuần
dựa vào việc leo thang tấn công. Thực ra, dựa vào khả năng
tấn công lục địa Trung Quốc để bảo vệ tự do hải hành
và kết ước với liên minh tại Đông Á có thể đẩy những
nhà lãnh đạo Trung Quốc tới việc thử thách ý muốn của Hoa
Kỳ là dám chấp nhận nguy hiểm cho Los Angeles mà bảo vệ cho
các đảo Điếu Ngư không.
Một chiến lược quân bình hơn để gia tăng ổn định khu vực
đòi hỏi một sự kết hợp có cân nhắc cẩn trọng giữa
quyết tâm và trấn an, và việc bố trí quân sự phản ảnh sự
kết hợp này. Phương cách này giúp cho Hoa Kỳ cơ hội tốt
nhất để thúc đẩy cho các nhà lãnh đạo Trung Quốc chấp
nhận một đường lối hợp tác hơn trong các vấn đề tranh
chấp lãnh thổ thuộc khu vực.
<em><strong>James B. Steinberg</strong>, Phụ tá Ngoại Trưởng Hoa Kỳ
(2009-2011), hiện là Trưởng Khoa Maxwell School of Citizenship and
Public Affairs và là Giáo sư Khoa học Xã Hội, Quan hệ Quốc Tế
và Khoa Luật, Đại Học Syracuse. Michael O'Hanlon là chuyên gia
cao cấp tại Brookings Institution. </em>
<strong>Nguyên tác:</strong> Reassurance and Resolve in East Asia,
https://www.project-syndicate.org/commentary/james-steinberg-and-michael-o-hanlon-call-for-a-us-regional-strategy-that-does-not-rely-solely-on-offensive-escalation
Tựa đề bản dịch là của người dịch
<strong>Bài liên quan:</strong> James B. Steinberg & Michael O'Hanlon –
Làm sao cho mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc tránh bùng
nổ
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140803/hoa-ky-nen-tran-an-dong-minh-va-kien-quyet-voi-trung-quoc-hon-la-leo-thang-tan-cong),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét