Diễn Ngôn - Bảy nguyên tắc bảo vệ xã hội dân sự

Bên cạnh một nhà nước pháp quyền, một nền kinh tế thị
trường, để một quốc gia phát triển cần thêm một xã hội
dân sự độc lập. Để xã hội dân sự phát triển cần có
khung pháp lý rõ ràng để người dân thực thi quyền lập hội,
quyền tự do biểu đạt cũng như hội họp hòa bình. Trên thế
giới có nhiều kinh nghiệm khác nhau trong việc thúc đẩy xã
hội dân sự phát triển. Diễn Ngôn xin giới thiệu bảy nguyên
tắc đúc kết được trình bày trong báo cáo "bảo vệ xã
hội dân sự" do Trung tâm quốc tế về luật phi lợi nhuận
(ICNL) và các đối tác xuất bản.

<center><img
src="http://dienngon.vn/Content/Blog/Articles/1370/7-nguyen-tac-bao-ve-xa-hoi-dan-su.jpg"
/></center>
<center><em>Ảnh: Freehug 2014 vì quyền của LGBT do các nhóm thanh
niên Hà Nội tự tổ chức (nguồn: internet</em></center>

<center>Nguyên tắc 1: quyền gia nhập vào xã hội dân sự</center>

Luật quốc tế bảo vệ quyền của các cá nhân thành lập, tham
gia vào các tổ chức xã hội dân sự. Điều này có nghĩa, các
cá nhân có quyền thành lập công đoàn, hội, và các hình thức
tổ chức khác của xã hội dân sự. Các tổ chức xã hội dân
sự có quyền hoạt động trong các lĩnh vực rộng khắp,
thường được coi là "hợp pháp", bao gồm cả quyền thúc
đẩy và bảo vệ quyền con người. Luật quốc tế không giới
hạn ai được quyền thành lập tổ chức xã hội dân sự, vì
đó là một quyền cơ bản của con người.

Con người có quyền thành lập tổ chức xã hội dân sự, nhưng
không có nghĩa con người phải thành lập tổ chức hợp pháp
mới thực thi được quyền tự do lập hội. Quyền tự do lập
hội là quyền tự nhiên, có trước và không phụ thuộc vào
các quyết định hành chính của nhà nước. Ngược lại, luật
quốc tế quy định quá trình đăng ký thành lập tổ chức xã
hội dân sự phải rõ ràng, đơn giản, nhanh chóng, phi chính
trị, và không đòi hỏi chi phí lớn. Đặc biệt hệ thống
đăng ký phải theo tiêu chí khách quan, và không cho phép các nhà
chức trách quyết định hoặc diễn giải theo ý chủ quan của
mình.

<h2>Nguyên tắc 2: Quyền hoạt động không bị can thiệp bởi
nhà nước</h2>

Khi thành lập các tổ chức xã hội dân sự phải có quyền
hoạt động tự chủ và tự do, không chịu sự can thiệp của
nhà nước. Sự can thiệp của nhà nước chỉ được phép khi
được quy định rõ ràng trong luật, và vì lợi ích công cộng
về sức khỏe, an ninh, đạo đức, hoặc bảo vệ quyền tự do
của người khác. Luật liên quan đến hoạt động của tổ
chức xã hội dân sự cần được thực thi một cách công
bằng, phi chính trị, khách quan, minh bạch và nhất quán. Việc
giải thể tổ chức xã hội dân sự phải do quyết định tự
nguyện của tổ chức, hoặc do quyết định của cơ quan chức
năng (tòa án) khi tổ chức vi phạm pháp luật.

<h2>Nguyên tắc 3: Quyền tự do biểu đạt</h2>

Đại diện của xã hội dân sự, các cá nhân và tổ chức của
họ có quyền tự do biểu đạt. Quyền tự do biểu đạt
được bảo vệ ngay cho các ý tưởng có tính xúc phạm, gây
sốc, hoặc khó chịu vì đa nguyên và tự do ý tưởng rất quan
trọng trong bất cứ xã hội dân chủ nào. Vì vậy, các tổ
chức xã hội dân sự và các cá nhận được bảo vệ khi phê
phán chính sách và luật pháp của nhà nước, hoặc lên tiếng
bảo vệ quyền con người và tự do cơ bản của công dân.

Việc hạn chế tự do biểu đạt chỉ được quy định bởi
luật, khi cần thiết cho việc bảo vệ quyền tự do và nhân
phẩm của người khác; hoặc bảo vệ an ninh quốc gia, sức
khỏe cộng đồng và đạo đức xã hội.

<h2>Nguyên tắc 4: Quyền hợp tác</h2>

Các tổ chức xã hộ dân sự và các cá nhân có quyền trao
đổi và hợp tác với các tổ chức xã hội dân sự khác, với
doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và tổ chức chính phủ trong
và ngoài nước. Các tổ chức xã hội dân sự có quyền tiếp
nhận và truyền bá thông tin không giới hạn qua các phương
tiện truyền thông, internet, và công nghệ thông tin. Các cá nhân
và các tổ chức có quyền thành lập và tham gia các mạng
lưới, liên minh để cùng hướng tới mục đích chung.

<h2>Nguyên tắc 5: Quyền hội họp hòa bình</h2>

Các tổ chức xã hội dân sự và cá nhân có quyền hội họp
tự do và hòa bình. Cũng như quyền tự do lập hội, quyền hội
họp là tự nhiên, tồn tại không phụ thuộc vào quyết định
hành chính của nhà nước. Khi việc thông báo trước là cần
thiết thì yêu cầu chỉ là đăng ký, chứ không phải là xin
phép, hoặc bất cứ hình thức nào mà dẫn tới việc từ chối
một cách tự tiện.

Luật cần cho phép việc hội họp bất chợt trong những
trường hợp việc thông báo trước là bất khả kháng. Luật
cũng cần cho phép tổ chức biểu tình phản đối biểu tình,
và trách nhiệm bảo vệ biểu tình hòa bình này thuộc nhà
nước. Việc can thiệp vào quyền hội họp hòa bình phải
được quy định bởi luật, và chỉ trong trường hợp ảnh
hưởng đến an ninh quốc gia, an toàn công cộng, sức khỏe
cộng đồng, đạo đức xã hội, hoặc bảo vệ quyền tự do
của người khác.

<h2>Nguyên tắc 6: Quyền được tìm kiếm và bảo đảm nguồn
lực</h2>

Các tổ chức xã hội dân sự có quyền được tìm kiếm, tiếp
nhận và bảo đảm nguồn lực từ các nguồn hợp pháp, bao
gồm đóng góp của các cá nhân, doanh nghiệp, xã hội, tổ
chức quốc tế, tổ chức liên chính phủ, cũng như chính quyền
các cấp.

<h2>Nguyên tắc 7: Trách nhiệm bảo vệ của nhà nước</h2>

Nhà nước có trách nhiệm bảo vệ quyền con người và tự do
của cá nhân và tổ chức xã hội dân sự. Trách nhiệm của
nhà nước bao gồm cả việc hạn chế can thiệp vào hoạt
động tự do của các tổ chức xã hội dân sự, lẫn việc tôn
trọng và bảo vệ quyền của họ. Trách nhiệm của nhà nước
bao gồm cả việc tạo ra môi trường pháp lý thuận lợi cho
một xã hội dân sự tự do, xây dựng các thể chế phù hợp
để các quyền này được thực thi.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140805/dien-ngon-bay-nguyen-tac-bao-ve-xa-hoi-dan-su),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!