Đại dịch PGS - TS - BS

<center><img src="http://www.danluan.org/files/u5219/biemhoakyvancuc1.jpg"
width="600" height="667" alt="biemhoakyvancuc1.jpg" /></center>
<em><center>Ảnh minh họa. Nguồn: Internet</center></em>
Entry này có một tựa đề hơi bí hiểm. Nhưng những ai làm
trong nghề y đều biết đó là viết tắt của Phó giáo sư –
Tiến sĩ – Bác sĩ. Chỉ có ở nước Nam. Chỉ có ở nước Nam
dưới thời XHCN. Nó là biểu hiện của căn bệnh mới phát sinh
trong ngành y. Đó là bệnh hám danh. Bệnh hám danh đang làm tan
nát hệ thống y khoa và đang biến hóa thành một đại dịch
nguy hiểm cho người bệnh.

Có mấy ai còn nhớ đến thầy Phạm Biểu Tâm, thầy Trần
Ngọc Ninh? Thầy Phạm Biểu Tâm có sống lại bây giờ không
thể là hiệu trưởng trường y. Thầy Trần Ngọc Ninh có ở
Việt Nam giờ này cũng không bao giờ thành khoa trưởng, chứ
nói gì đến chức danh giáo sư. Cả hai thầy đều không có
bằng tiến sĩ. Cái bằng tiến sĩ ngày nay ở đất nước này
là một cái bùa hộ mệnh. Nó cũng là cái vé xe cho những
chuyến xe đò thăng quan tiến chức. Nó là cái boarding pass cho
những phi vụ làm trưởng khoa, làm hiệu trưởng trường y. Đó
là luật chơi mới do những người cách mạng đặt ra. Người
cách mạng không nhất thiết phải là người trong y giới, cũng
chẳng cần làm khoa học. Nhưng họ có giá trị hơn nhà khoa
học. Bài giảng của người cách mạng <a sl-processed="1"
href="http://bsngoc.wordpress.com/2011/01/29/tri-th%E1%BB%A9c-c%E1%BB%A7a-giao-s%C6%B0-th%E1%BA%A5p-h%C6%A1n-bi-th%C6%B0-t%E1%BB%89nh-%E1%BB%A7y/">có
giá hơn bài giảng của giáo sư tiến sĩ</a>. Ở đất nước
này, chính trị thống lĩnh tất cả. Làm cách mạng là làm
chính trị. Bởi vậy, người cách mạng chẳng cần phải có
tấm bằng bác sĩ để đặt ra luật chơi mới cho ngành y. Họ
đang hủy hoại nền y học.

Tuần rồi đi dự một hội thảo chuyên đề và gặp một anh
bạn đồng môn trên bàn cà phê. "Ủa, ông chưa tiến sĩ hả?
Sao không làm một cái"? Anh bạn tôi hỏi. Tôi ngạc nhiên về
chuyện <em>làm một cái</em>. Tiến sĩ là một cái gì như đồ
chơi. Tôi lắc đầu. Mình đã già. Mình không có khả năng làm
nghiên cứu. Cũng chẳng có thầy đỡ đầu. Anh bạn tôi cười
lớn nói: Ông mà già gì, đâu cần khả năng làm nghiên cứu,
cũng không cần thầy hướng dẫn, chỉ cần bỏ tiền ra mua
thôi. Tôi cám ơn tấm lòng của bạn cũ và vẫn thấy mình vui
với việc giúp người mà không có những râu ria trước tên
mình. Bạn cũ tôi bây giờ là một PGS-TS-BS.

TS-BS bây giờ nhan nhản trong các bệnh viện. Thử dạo một
vòng các phòng trong bệnh viện ngoài Hà Nội, sẽ thấy trước
cửa phòng ai cũng có danh xưng TS-BS in ngay chính giữa cửa
phòng. Bảng hiệu đó cho chúng ta biết người đang ngự trị
hoặc chiếm lĩnh căn phòng là một bác sĩ và có bằng tiến
sĩ. Bằng tiến sĩ là học vị cao nhất trong thế giới khoa
bảng. Tôi không có con số thống kê để nói, nhưng tôi cảm
thấy số bác sĩ có danh hiệu TS-BS nhiều hơn bác sĩ trong các
bệnh viện Hà Nội. Sài Gòn đang đuổi theo Hà Nội, sắp đến
đích nay mai. Với đà này, một ngày không xa bệnh nhân sẽ
không còn gặp bác sĩ nữa, họ chỉ gặp TS-BS.

PGS-TS-BS xuất hiện ngày càng dày đặt trong các hội thảo.
Nhìn lên bàn chủ tọa chúng ta thấy gì? Có hoa tươi. Có chai
nước lọc. Có laptop. Có microphone. Và, có tấm bảng nền
trắng chữ đen in những từ viết tắt như PGS-TS-BS. Hoa tươi
để làm màu mè. Chai nước lọc vì trí thức không quen uống
nước máy sợ nhiễm khuẩn. Laptop để nói rằng ta đây có
trình độ IT. Microphone để truyền bá lời vàng ý ngọc. Danh
hiệu PGS-TS-BS để khoe thành tựu miệt mài làm khoa học. Một
bức tranh đầy hoa sắc, màu mè. Có phần phần cứng (IT,
microphone) lẫn phần mềm (hoa, trí lực, bằng cấp).

Danh và thực lúc nào cũng là hai khía cạnh nhức nhối trong y
giới. Bao nhiêu tiến sĩ của nước ta là do thực tài, bao nhiêu
là giả, dỏm. Không ai biết được, nhưng xã hội biết. Xã
hội đã từ lâu phong danh tước "tiến sĩ giấy" cho những
kẻ bất tài, hám danh, mua quan bán tước. Cụm từ "Tiến sĩ
giấy" ngày càng xuất hiện nhiều trên báo chí, trong những
câu chuyện thường ngày. Tức là xã hội biết rằng ngày nay
chúng ta có nhiều tiến sĩ dỏm hơn là tiến sĩ thực.

<strong>Dỏm có nghĩa là những bằng cấp được mua bán, tiền
trao cháo múc</strong>. Anh bạn tôi vừa đề cập trên đây không
ngần ngại nói rằng để có cái bằng tiến sĩ, anh phải chi ra
nhiều tiền. Hỏi bao nhiêu, anh chỉ cười. Nhưng xã hội biết.
Những cái giá 5.000 USD, 10.000 USD, 20.000 USD đã được đề cập
đến. 100 triệu đồng. 200 trăm triệu đồng. 400 triệu đồng.
Có khi 500 triệu. Có nhiều lò sản xuất văn bằng tiến sĩ và
mỗi lò có biểu giá riêng. Quân y nổi tiếng là một trong
những lò đào tạo đắt tiền. Các trường y thì rẻ hơn nhưng
không rẻ bao nhiêu. Nhiều đồng nghiệp tôi mua bằng như thế.
Đó là những con số chóng mặt cho bệnh nhân nghèo. Ai trả
tiền? Xin thưa không phải bác sĩ, mà là bệnh nhân. Họ sẽ ăn
tiền các hãng dược. Hãng dược nâng giá thuốc. Bệnh nhân là
người cuối cùng trong vòng tròn này. Bệnh nhân lãnh đủ. Vì
thế, mua bán bằng cấp là một trong những yếu tố làm cho giá
thuốc cao đến mức "cắt cổ" như ở nước ta.

Những kẻ hám danh và bất tài xem chuyện mua bằng tiến sĩ là
một đầu tư. Họ có thể chi ra vài trăm triệu hôm nay, nhưng
nay mai thì sẽ được chức quyền. Trường khoa. Giám đốc
bệnh viện. Hiệu trưởng. Tất cả đều mua, đều chạy. Một
khi đã ngồi vào vị trí quyền lực, họ ra sức vơ vét tiền
của người dân để trả lại chi phí mua bằng, mua chức vụ.
Người dân cũng chính là đối tượng sau cùng trong đường dây
này. Đừng trách tại sao dân mình nghèo vẫn hoàn nghèo. Cái cơ
chế này làm cho họ nghèo. Đã nghèo thì thường chịu phận
hèn. Cái cơ chế này làm cho người dân vừa nghèo và vừa hèn.

<strong>Dỏm có nghĩa là làm nghiên cứu ma, giả tạo số
liệu</strong>. Báo chí đã nêu nhiều vấn đề đạo văn. Nhưng
báo chí không hề biết những chuyện động trời hơn đạo
văn. Đó là chuyện giả tạo số liệu. Những tiến sĩ dỏm
chẳng bao giờ làm nghiên cứu cho tốn công. Họ chỉ ngồi đâu
đó giả tạo ra số liệu. Có người làm nghiên cứu nghiêm
túc, nhưng khi kết quả không đúng ý, họ sửa số liệu.
Chẳng ai hay biết. Thầy cô hướng dẫn chỉ là những người
mù vì bất tài, hoặc giả mù vì họ đã ăn tiền. Giả tạo
số liệu xong, họ mướn một người nào đó làm phân tích
thống kê. Giá phân tích cũng không rẻ chút nào, từ 500 USD
đến 2000 USD. Có cậu nọ nay làm chức cao trong trường y từng
làm phân tích mướn như thế. Chẳng cần biết đúng sai vì
chính người làm mướn cũng mù mờ mà cũng chẳng quan tâm.
Phân tích xong, họ mướn người viết luận án. Giá viết cũng
từ 500 USD đến 2000 USD. Người viết chỉ cần có bằng cử
nhân cũng viết được. "Viết" ở đây có nghĩa là cắt và
dán. Hỏi google, dịch, cắt, dán. Vâng, luận án là
dịch-cắt-dán. Thế là xong luận án. Thầy dỏm thì làm sao
biết được đó là luận án thật hay dỏm. Có thể nói rằng
đại đa số những nghiên cứu khoa học ở nước ta hiện nay
đều làm theo quy trình như thế. Không có đạo đức khoa học.
Không có tinh thần khoa học. Đừng nói đến văn hóa khoa học.
Đọc những lời tâm huyết có khi mang tính hô hào của Gs Tuấn
về nghiên cứu khoa học mà tôi thấy tội nghiệp cho ông. Ông
đâu biết rằng ở trong nước người ta đâu có quan tâm đến
nghiên cứu, những lời ông nói ra chỉ là nước đổ đầu
vịt mà thôi, chẳng ai nghe đâu.

<strong>Dỏm có nghĩa là làm nghiên cứu chất lượng còn thấp
hơn luận văn cử nhân </strong>của các thầy trước 1975. Nếu
có dịp đọc những luận án tiến sĩ của các bác sĩ, người
có kiến thức không biết nên cười hay nên khóc. Cười vì
những đề tài nghiên cứu như là đề tài của sinh viên học
làm nghiên cứu. Khóc vì trình độ thấp đến mức thê thảm.
Những đề tài nghiên cứu kinh điển mà thế giới đã làm từ
ngày tôi còn ngồi trong trường y cũng được biến hóa thành
đề tài tiến sĩ. Có đề tài đánh giá phẫu thuật nội soi
mà người đánh giá cũng chính là người thực hiện. Không có
cái gì là mới. Không có cái gì để gọi là khoa học. Số
liệu đã giả thì làm sao có kết quả thật được. Bản thân
thầy hướng dẫn chẳng hiểu tường tận vấn đề thì làm sao
có được đề tài mới. Họ để cho trò tự "bơi". Bơi
bằng cách lên mạng, xem người ta ở ngoài làm gì rồi cố
gắng làm giống như thế ở Việt Nam. Đại đa số bắt chước
mà vẫn còn sai. Sai vì không hiểu vấn đề đến nơi đến
chốn. Không có sáng tạo thì làm sao gọi là tiến sĩ được.
Cả một nền học thuật chỉ bắt chước mà cho ra lò cả ngàn
tiến sĩ mỗi năm. Đó là một nền học thuật ăn theo, dỏm.

Còn luận án thì thế nào? Cũng công thức nhập đề – thân
bài – kết luận như ai. Nhưng đọc kỹ thì không khỏi phì
cười. Phần nhập đề thí sinh hay nói đúng hơn là người
viết mướn tha hồ dịch-cắt-dán từ các nguồn trên internet,
có khi đem cả kiến thức từ sách giáo khoa thế kỷ 19, những
mớ thông tin chẳng liên quan gì đến đề tài. Dân gian có câu
"<em>nói dai, nói dài, nói dở"</em> thật là thích hợp cho
luận án tiến sĩ. Phần phương pháp thì chẳng có gì để
đọc, vì họ chủ yếu là ngụy tạo. Ngụy tạo số liệu thì
làm sao dám viết chi tiết phương pháp được. Vả lại, người
viết mướn cũng đâu có trình độ chuyên môn để đi chuyên
sâu vào phương pháp. Đến phần kết quả là khôi hài nhất.
Một chuỗi bảng số liệu. Một chuỗi đồ thị. Điều khôi
hài là đồ thị làm từ bảng số liệu. Hai cách trình bày
một thông tin! Chưa hết, thí sinh còn bồi thêm câu diễn giải
dưới bảng số hay đồ thị. Tức là 3 cách trình bày chỉ nói
lên một thông tin. Người ta cần số trang sao cho đủ nên phải
làm như thế. Thừa thải? Không thành vấn đề. Vấn đề là
làm cho đủ số trang theo quy định của Bộ. Sai sót? Đây đâu
phải là công trình khoa học mà quan tâm đến sai sót. Đến
phần bàn luận là một tràng từ ngữ bay múa, những ý tưởng
hỗn độn, chẳng đâu vào đâu. Những gì Gs Tuấn chỉ cách
viết bài báo khoa học không áp dụng ở đây. Không cần đến
logic luận. Nó y như là cái thùng lẩu thập cẩm. Có lẽ vài
bạn đọc chưa quen sẽ nói tôi cường điệu hóa vấn đề.
Các bạn hãy vào thư viện trường y mà đọc xem các luận án
tiến sĩ có xứng đáng cái danh xưng cao quý đó hay không.
Người ta xem đó là những "luận án tiến sĩ" có mã số,
có bìa đỏ, được lưu giữ cẩn thận. Nhưng tôi xem đó là
những chứng cứ hùng hồn nhất cho một thời đại nhiễu
nhương trong học thuật. Những kẻ đã, đang và sẽ có bằng
tiến sĩ từ những cách học dỏm đó sẽ đi vào lịch sử
nước nhà như là những tiến sĩ giấy, những con vi khuẩn làm
ô uế nền học thuật nước nhà.

<strong>Dỏm có nghĩa là người thầy hướng dẫn cũng
dỏm</strong>. Sự suy thoái của giáo dục y khoa là một chu kỳ
bắt đầu từ người thầy. Sự suy đồi của người thầy
bắt đầu từ những ông quan cách mạng. Dưới mắt của quan
cách mạng, hồng quan trọng hơn chuyên, đảng viên quan trọng
hơn người ngoài đảng. Vì thế chúng ta không ngạc nhiên sau
1975 có những vị mang danh "giáo sư" mà kiến thức còn thua
cả bác sĩ gia đình, chúng ta không ngạc nhiên khi thấy có
"giáo sư" đi tuyên truyền cho xuyên tâm liên trị bá bệnh,
bo bo bổ dưỡng hơn gạo. Ngày nay, kẻ bất tài nhưng có đảng
tịch thì vẫn được cất nhắc làm thầy, được "tạo
điều kiện" <em>làm tiến sĩ</em>. Có người được "cơ
cấu" (một danh từ mới) chức trưởng khoa, giám đốc bệnh
viện rồi, "tổ chức" (cũng là một từ mới) sẽ tìm cho
họ cái bằng tiến sĩ. Bằng tiếng sĩ vừa là phương tiện,
vừa là cứu cánh trong cái nền học thuật nhếch nhác hiện
nay. Bằng tiến sĩ nó tầm thường đến nỗi người ta nhạo
báng <em>ra đường gặp tiến sĩ</em>. Nó rẻ tiền vì chúng ta
biết rằng bằng tiến sĩ của Việt Nam chỉ là bằng dỏm,
không bao giờ xứng đáng với danh vị đó. Không dỏm thì cái
bằng đó cũng chỉ là thứ được cấu thành từ những giả
tạo, những "nghiên cứu" loại rác rưởi khoa học, những
dữ liệu có được từ vi phạm y đức. Bằng tiến sĩ của
Việt Nam chỉ là thứ rác rưởi trong thế giới học thuật ngay
chính trên đất nước Việt Nam. Thế là chúng ta có thầy dỏm.
Thầy dỏm đào tạo ra trò dỏm. Trò dỏm đào tạo tiếp trò
dỏm. Sẽ không lâu chúng ta sẽ có nhiều thế hệ tiến sĩ
dỏm, giáo sư dỏm. Và chúng ta sẽ phải trả giá cho những cái
dỏm đó. Thực ra, bệnh nhân đang trả giá cho cái dỏm.

Cái giá mà bệnh nhân phải trả cho hệ thống y khoa hám danh
này là cái chết. Nhiệm vụ của người bác sĩ lâm sàng
trước hết là chữa trị bệnh nhân. Nhiệm vụ đó đòi hỏi
kỹ năng lâm sàng tốt. Ngoài ra, còn có sự cảm thông, chia sẻ
với bệnh nhân. Nhưng bác sĩ hám danh ngày nay chỉ chạy theo
bằng cấp dỏm, làm nghiên cứu dỏm, gây tác hại cho bệnh
nhân. Họ không trao dồi kỹ năng lâm sàng. Họ không có thì
giờ để đọc sách. Họ thừa thì giờ đi nhậu để làm
"ngoại giao". Thiếu kiến thức lâm sàng. Chẩn đoán sai. Làm
xét nghiệm không cần thiết. Đối diện với bệnh nhân thì
chỉ hách dịch ra lệnh chứ không biết nói. Hậu quả là chẩn
đoán sai, điều trị sai, bệnh nhân chết. Nếu còn sống thì
gặp biến chứng, hoặc thương tật suốt đời. Dỏm trong các
ngành khác như khoa học xã hội thì có thể không gây tác hại
nguy hiểm, nhưng dỏm trong y khoa thì hậu quả khôn lường. Rất
tiếc là các quan cách mạng không nhìn thấy hay không nhìn thấy
điều hiển nhiên đó để cho sự hám danh và dỏm lên ngôi.
Họ phải chịu trách nhiệm trước lịch sử nước nhà.

<strong>Bệnh hám danh trong y giới ngày nay đã trở thành đại
dịch</strong>. Có lần trong một hội thảo chuyên môn, một anh
kia tên là D, học y trước 1975 nhưng ra trường sau 1975, thuộc
thành phần răng đen mã tấu – "cách mạng 75″ như người
Sài Gòn vẫn nói, được người ta giới thiệu anh ta là TS,
nhưng khi anh ta lên bục giảng câu đầu tiên anh ta nói là
chỉnh người giới thiệu, rằng chức danh của anh ta bây giờ
là PGS. Chính xác hơn là PGS-TS-BS. Cả hội trường có phần
sững sờ trước sự khoe khoang hợm hĩnh. Tôi cũng ngạc nhiên
khi biết anh ta có bằng tiến sĩ và càng sững sờ khi biết anh
ta là PGS. Hỏi đồng nghiệp làm cùng bệnh viện với anh ta, ai
cũng cười. Nghiên cứu là con số 0. Lâm sàng? Đã có nhiều
bệnh nhân thành nạn nhân của anh ta. Thế là biết. Tất cả
chỉ là mua bán. Thế mới biết cái cơ chế có khả năng nhào
nặn một con người có tư cách thành một kẻ háu danh hợm
hĩnh. Và chỉ trong một thời gian ngắn. Nhưng trường hợp của
anh D chỉ là một hạt cát trong sa mạc y giới. Ngày nay có hàng
chục ngàn người như thế. Nó đã thành một đại dịch. Dịch
hám danh. Dịch hám bằng cấp. Đại dịch hám danh và hám bằng
cấp còn nguy hiểm đến bệnh nhân hơn các đại dịch H1N1
nhiều.

Đại dịch hám danh không chỉ trong y giới mà còn lan tràn ra
các địa hạt khác ngoài xã hội. Ai cũng cố gắng tạo cho
mình một cái danh xưng trước tên. Ngày nào xã hội biết đến
<em>bác sĩ, kỹ sư, tiến sĩ, thạc sĩ, giáo sư</em>… nhưng
ngày nay người ta còn gắn CN và Master trước tên mình. CN là
cử nhân. Master là cao học. Chưa bao giờ tôi thấy một sự háu
danh quái đản như hiện nay. Trong y giới, người ta còn gắn
thêm TS-BS, hoặc PGS-TS-BS. Nếu có danh xưng gì khác như <em>thầy
thuốc nhân dân</em>, <em>thầy thuốc ưu tú</em>, người ta cũng
gắn vào luôn. Nếu một người nông dân không có bằng cử
nhân thì họ được gọi là gì. Không là gì cả. Do đó, đại
dịch dịch hám danh nó phân chia xã hội thành những người có
và những người không có. Nó dẫn đến nạn kỳ thị. Kẻ có
danh xem thường người không có danh. Vì thế người ta phải
chạy theo danh, phải mua danh bán tước. Đại dịch hám danh tạo
ra một thị trường mua bán tước danh, bằng cấp. Từ cấp
trung ương đến địa phương, hiện tượng mua bán bằng cấp
xảy ra hàng ngày. Mua bán tước danh và bằng cấp là hành
động xem thường kỷ cương phép tắt trong học thuật. Vì thế
dịch hám danh không chỉ làm phân hóa, kỳ thị xã hội, mà còn
làm hủy hoại nền học thuật quốc gia.

Sau khi gặp bạn tôi gặp trong hội thảo tuần qua làm tôi có
cảm hứng viết entry này tôi lên taxi về nhà. Trên đường về
nhà bị kẹt xe, anh tài xế phải vất vả nhích từng cm. Mưa
càng lúc càng nặng hạt. Đường xá ngập nước như trong cơn
bão lụt. Ngay giữa thành phố có thời mang danh <em>Hòn ngọc
viễn đông</em>. Anh tài xế cùng độ tuổi tôi lắc đầu ngao
ngán. Anh nhìn tôi ái ngại vì quá trễ giờ. Chúng tôi nói
chuyện đời. Anh chỉ vào con đường ngập nước và nói
<em>họ đang phá nát thành phố này</em>. Tôi đồng ý. Nhưng tôi
muốn thêm rằng họ cũng đang hủy hoại nền học thuật nước
nhà bằng cách tạo ra một đại dịch PGS-TS-BS.




***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://www.danluan.org/tin-tuc/20140818/dai-dich-pgs-ts-bs), một số
đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét