<div class="boxleft300"><img
src="http://imgs.vietnamnet.vn/Images/vnn/2014/03/18/16/20140318164048-imageview-2imiq5a02nd9q.jpg"
/><div class="textholder"></div></div>Mấy ngày vừa qua, tin "Chui vào
túi nilông để... qua suối" mùa lũ ở bản Sam Lang, xã Nà Hỳ,
huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên trên báo Tuổi trẻ đã một
lần nữa gây xôn xao trong dư luận. Bài báo cho biết về mùa
lũ, khi nước suối dâng cao thì các cô giáo ở đây phải chui
vào những bao nilông và ngồi lọt thỏm trong bao cho miệng bao
trùm kín quá đầu. Những thanh niên trai bản biết bơi sẽ túm
gọn miệng bao "đựng" cô giáo và kéo các cô bơi vượt qua
suối.
Đây là chuyện xảy ra ở một vùng sâu ở tỉnh biên giới
Điện biên, còn nhớ trước đây nhiều năm cũng có một câu
chuyện tương tự như thế. Đó là chuyện hàng chục hộ dân
trú bên kia sông thuộc làng Nông Nội, xã Đăk Nông và nhân dân
thuộc tiểu khu 154 xã Đăk Ang khi qua sông PôKô phải đu mình
trên dây thép để qua sông cũng đã từng gây sốc trong dư
luận. Rồi người ta cũng quên đi vì đấy là những chuyện
nhỏ trong câu chuyện dài mang tên "Chuyện thường ngày ở
Huyện". Song trong trường hợp ngồi trong túi ni lông để nhờ
người khác mang theo khi bơi qua suối là chuyện đối mặt với
tử thần, vì tính nguy hiểm cao hơn và điều gì sẽ xảy ra khi
người ta tuột tay bỏ rơi chiến túi ni lông trên dòng lũ chảy
xiết cuồn cuộn trong mùa mưa lũ ấy? Những ai từng sống ở
miền núi mùa mưa lũ đều biết, do địa hình dốc nên các cơn
lũ về rất nhanh và nước chảy xiết, chỉ một sơ ý nhỏ
cũng có thể gây thảm họa cho người qua suối trong trường
hợp này. Vây mà những vụ việc như thế đã diễn ra từ rất
lâu và chắc chắn đây không phải là trường hợp duy nhất.
Có lẽ sẽ còn có nhiều địa phương đã và đang diễn ra các
tình trạng tương tự. Và người ta còn vượt sông, suối bằng
các hình thức khác có lẽ sẽ còn "ngoạn mục" hơn.
Trong vụ việc nóng đang thu hút dư luận này có một sự kiện
đáng chú ý, đó là chỉ sau vài tiếng đồng hồ sau khi báo
Tuổi Trẻ đưa tin vụ "chui vào túi nilông để... qua suối"
thì chiều 17-3, dù đang công tác ở Nhật Bản nhưng Bộ
trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng vẫn điện thoại trực tiếp về
chỉ đạo Sở GTVTĐiện biên phối hợp với các đơn vị liên
quan của Bộ GTVT để, khẩn trương khảo sát để nhanh chóng
xây dựng một cây cầu treo tại địa điểm này. Thông tin ban
đầu cho biết Bộ GTVT quyết định sẽ giao việc xây cầu cho
một đơn vị của bộ là Xí nghiệp cơ khí Quang Trung. Phương
án sẽ là cầu treo dân sinh, thiết kế khung thép, ván thép và
việc xây dựng phải hoàn tất, đưa vào sử dụng trước mùa
mưa lũ năm nay với giá ước tính khoảng 3,5 tỷ đồng. Tuy
nhiên cũng có ý kiến phê phán cung cách làm ăn theo kiểu lệnh
miệng của ông Bộ trưởng Bộ GTVT. Người ta không hiểu ông
Bộ trưởng dựa vào đâu hay căn cứ vào cái gì để quyết
định xây một cây cầu treo dân sinh trị giá khoảng 3,5 tỷ ở
địa điểm đó. Điều mà đáng lẽ phải dùng các kỹ sư để
tiến hành khảo sát trực tiếp tại hiện trường trước khi
đi đến một quyết định như thế. Đòi hỏi này hoàn toàn
không liên quan đến việc có người không đồng tình với
việc ông Bộ trưởng nhắn tin nhắn tới cô giáo qua suối
bằng túi ni lông có nội dung "Cảm ơn em, anh sẽ cho anh em
nghiên cứu để làm sớm 1 cây cầu treo". Đây là những việc
cũng cần rút kinh nghiệm của một vị Bộ trưởng, song việc
"Có hành động nhanh, dứt khoát ở tư cách một vị đứng
đầu ngành giao thông có phải là việc làm đáng hoan nghênh hay
không?" thì còn là vấn đề phải bàn.
Chỉ một cái lệnh miệng của ông Bộ trưởng Bộ GTVT ban
xuống thì lập tức các cơ quan liên quan cấp dưới hối hả
thực hiện và (có lẽ) cũng sẽ bất chấp các quy định, các
thủ tục điều tra, thiết kế và xét duyệt v.v... cần phải
có cho các hạng mục xây dựng cơ bản. Chỉ biết rằng một
chiếc cầu treo trị giá 3,5 tỷ sẽ được gấp rút hoàn thành
trong thời hạn khoảng 2 tháng trước mùa mưa (giữa tháng 5 là
mùa mưa). Trong việc này có người đặt câu hỏi về cái nhu
cầu cần một cây cầu bắc qua khúc suối rộng khoảng 5m dòng
chảy về mùa mưa lũ đã ai dám chắc cái đó không mang sự
cảm tính? Và ai cũng biết cái khoảng thời gian ngắn ngủi
để có được cái cầu đó không phải vì để bà con được
qua suối bằng chiếc cầu mới, hay là để chứng tỏ sự chấp
hành vô điều kiện của các cơ quan, ban ngành cấp dưới
trước lệnh của Bộ trưởng theo kiểu "Tiền hô hậu ủng".
Để tiếp theo đó là hàng loạt các lý do để vin vào trong quá
trình lập các luận chứng kinh tế kỹ thuật, khảo sát thiết
kế, xét duyệt dự toán thiết kế, tổ chức đấu thầu và thi
công công trình v.v.... Nếu xem xét kỹ thì thấy, cung cách làm
ăn tùy tiện bất chấp quy định phải chăng cũng là kết quả
của một vài câu chuyện mà người ta thường thấy của ngành
GTVT. Đó là chính là sự lãng phí và vô nguyên tắc trong quản
lý cần phải chấn chỉnh.
Một vài ngày gần đây, cũng liên quan đến Bộ GTVT của ông
Bộ trưởng Đinh La Thăng mà báo chí nhắc đến tương đối
nhiều. Đó là việc chuyện ăn xén, ăn bớt khiến cho đường
cao tốc trở thành đường thấp chất lượng, đường sụt
lún, hư hỏng ngay khi mới đưa vào sử dụng với bằng chứng
cụ thể. Đó là dự án đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình
(giai đoạn 1) đã được kiểm toán và kết quả là có bớt
xén từ khâu khảo sát thiết kế đến bớt luôn cả cao độ
mặt đường. Các nhà "ảo thuật" đã phối hợp để biến
con đường từ 3.734 tỉ đồng thành 8.974 tỉ đồng. Nâng chi
phí đầu tư thêm 5.000 tỉ đồng, "đội giá" công trình lên
hàng trăm tỉ đồng. Cũng cần phải nhắc thêm, hiện nay một
sự vô lý là giá xây dựng 1km đường cao tốc Việt Nam cao
gấp 3 lần so với Mỹ và điều này đã được các quan chức
nhà nước và các vị ở Bộ GTVT công nhận là đúng. Đây là
một vụ việc tham nhũng trong hàng nghìn, hàng vạn các vụ tham
nhũng lớn nhỏ trong đầu tư xây dựng của Bộ GTVT. Từ câu
chuyện tham nhũng trong thi công đoạn đường cao tốc Cầu Giẽ
- Ninh Bình với chiều dài 54 km đã đội giá thêm 5.000 tỷ
đồng, cho dù chất lượng quá thấp và chuyện một cây cầu
treo ở bản Sam Lang, xã Nà Hỳ, huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện
Biên với giá ước chừng 3,5 tỷ đồng. Có người cho rằng
chỉ trong một phần công việc rất nhỏ của Bộ GTVT nếu
người ta thực hiện một cách nghiêm ngặt các quy trình của
nhà nước quy định thì sẽ tiết kiệm được số tiền lớn,
mà nó có thể làm được 150 cây cầu treo cho các bản làng
vùng sâu, vùng xã trên khắp mọi miền của đất nước.
Song vấn đề không phải chỉ đơn giản là như vậy, đây là
vấn đề của nhà quản lý trong việc giải quyết tổng thể
vấn đề giao thông miền núi trên toàn quốc chứ không phải
là chỉ ở một điểm nóng là bản Sam Lang, xã Nà Hỳ, huyện
Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên. Vấn đề là người đứng đầu
Bộ GTVT và các cơ quan liên quan bây giờ có biết chính xác
trên toàn quốc có bao nhiêu điểm tương tự như ở bản Sam
lang và họ đã có những giải pháp cụ thể gì để giải
quyết? Người đứng đầu ngành GTVT không thể giải quyết
công việc theo lối giải quyết mang tính tình thế như vậy.
Việc đảm bảo giao thông thuận lợi cho các làng bản ở vùng
sâu, vùng xa không thể giải quyết bằng cách chỉ thị lệnh
bằng miệng làm chỗ nọ chỗ kia. Mà cần có một sự quy
hoạch giải quyết vấn đề mang tính chiều sâu nhằm giải
quyết triệt để vấn đề còn tồn tại.
<center><img src="https://danluan.org/files/u1/sub03/pontoon.jpg" /></center>
<em><center>Một mảng kéo bằng cáp qua suối, rất đơn giản và
chi phí cũng không cao?</center></em>
Khi báo Tuổi trẻ đưa tin về việc "Chui vào túi nilông để...
qua suối", thì cũng có một số người thay vì lên đồng cùng
với dư luận, họ đã âm thầm tìm hiểu và mổ xẻ đoạn
video clip của cô giáo Tòng Thị Minh, giáo viên mẫu giáo đang
dạy ở điểm trường Sam Lang tặng cho báo Tuổi trẻ. Qua
đoạn video clip đó họ muốn chứng minh rằng khúc suối đó
về mùa mưa lũ chỉ rộng chừng 5m, sâu không quá 1,45-1,50 m và
người ta lội vượt khúc suối đó cùng với cái túi ni lông
chứa người chỉ mất vẻn vẹn 24'' (giây). Quan trọng hơn,
những người này đã đề xuất vấn để giải quyết việc
vượt con suối đó vào mùa mưa lũ, mà theo họ chỉ cần dùng
các giải pháp đơn giản mà từ xưa đến nay ở miền núi
người ta vẫn làm, ở đây đó là dùng mảng vượt suối. Theo
mô tả đó chỉ là một cái mảng ghép to rộng (hoặc nhỏ)
vừa vài người, vài chiếc xe, tùy cỡ. Họ buộc một sợi dây
thép lớn ngang qua sông hoặc suối, người chở mảng bám dọc
sợi dây đó lần qua sông. Ít người hoặc sông êm thì một
người kéo. Đông người, nước xiết thì hai người kéo, hành
khách cũng kéo giùm. Mảng nhỏ, suối cạn thì dùng sào chống
hoặc chèo. Thế là ổn, chứ đâu cần một mệnh lệnh từ ông
Bộ trưởng với số vốn 3,5 tỷ đồng để gấp rút vừa
thiết kế vừa thi công một chiếc cầu treo với những sự ưu
đãi đặc biệt dưới danh nghĩa công trình theo lệnh Bộ
trưởng. Hẳn việc này cũng làm người ta nhớ tới công trình
cầu treo Chu va 6 vừa bị sập cũng vì do "thi công không đúng
thiết kế, khâu giám sát và nghiệm thu công trình không đảm
bảo".
Thực ra vấn đề "Chui vào túi nilông để... qua suối" chỉ là
vấn đề nhỏ, hết sức đơn giản không đáng bị thổi phồng
và bị ai đó lợi dụng để tạo thành một dư luận xã hội
ghê gớm không đáng có. Hơn nữa đây là vấn đề thuộc thẩm
quyền và trách nhiệm của phòng giao thông huyện Nậm Pồ,
đáng lẽ họ phải chủ động lên phương án vượt suối mùa
lũ theo cách nhà nước và nhân dân cùng làm. Trên cơ sở nhà
nước hỗ trợ tiền hoặc một số hạng mục vật tư có giá
trị lớn và đóng vai trò chính, còn người dân và các đơn
vị trên địa bàn sẽ hỗ trợ một phần nào đó. Nếu làm
được như vậy thì sẽ tiết kiệm rất nhiều chi phí xây
dựng của nhà nước, chi phí làm một hệ thống mảng vượt
suối có độ rộng lòng chảy khoảng 5m thì chỉ bằng vài
chiếc thùng phuy, một số sắt thép gỗ ván v.v.. giá trị một
vài chục triệu đồng khi so với tổng kinh phí 3,5 tỷ đồng
theo dự kiến ban đầu (chưa kể phát sinh). Trong việc này, một
vấn đề cần phải nhắc tới đó là vai trò của các cấp
chính quyền địa phương ở những khu vực này như thế nào?
Nếu như trong trường hợp ở bản Sam Lang không được báo chí
nêu lên thì các cấp chính quyền xã Nà Hỳ, huyện Nậm Pồ và
tỉnh Điện Biên cũng hầu như không quan tâm đến việc tính
mạng của người dân bị đe dọa khi vượt suối vào mùa lũ.
Một cau hỏi lớn đặt ra là đại biểu nhân dân của khu vực
này trong Hội đồng Nhân dân xã, huyện, tỉnh Điện biên và
trong Quốc hội là ai? Họ có biết được những vấn đề này
hay không và trách nhiệm giải quyết của họ đến đâu?
Về mặt quản lý nhà nước, Bộ GTVT cần tiến hành tổng
điều tra vấn đề giao thông miền núi để tập hợp các vấn
đề nhu cầu phát triển giao thông nông thôn cỡ vừa và nhỏ
để có kế hoạch tập trung giải quyết xóa bỏ các điểm giao
thông mang tính nguy hiểm như việc chui vào túi ni lông để qua
suối còn đang tồn tại ở các địa phương vùng sâu vùng xa
trên phạm vi toàn quốc. Tránh hiện tượng ra lệnh miệng cho ra
vẻ của các quan chức lãnh đạo, hình như trong trường hợp
này ông Bộ trưởng GTVT đã quá sốt sắng khi ra lệnh làm ngay
một chiếc cầu treo là việc chỉ nhằm chạy theo trào lưu dư
luận xã hội để tạo ấn tượng cho hình ảnh một vị Bộ
trưởng năng động (!)?. Làm quản lý thì phải biết tiết
kiệm và sử dụng đồng tiền cho hiệu quả, và cái tư tưởng
nước sông công lính là thứ suy nghĩ hủ lậu cần phải bãi
bỏ.
Cái quan trọng là phải có một tầm nhìn đủ xa để giải
quyết vấn đề phục vụ cho cuộc sống của người dân.
<em>Ngày 21 tháng 03 năm 2014</em>
© <strong>Kami</strong>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20140321/kami-can-co-tam-nhin-xa-cho-nhung-cay-cau-vung-sau),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét