<center><img
src="http://www.boxitvn.net/wp-content/uploads/2014/01/image00117.jpg"
width="560" /></center>
<strong>Phát tiết chất dịch</strong>
Năm 2013 đã kết thúc với một chất dịch nhờn nhợn phát
tiết trong lòng nội bộ: khoảng cách biệt không tưởng về
số liệu nợ công.
Thể trạng như vậy cũng khác khá nhiều so với năm 2012 và
những năm trước, vào lúc độ minh bạch về số liệu tài
chính còn nhớp nháp lớp ảo ảnh sương muối.
Nhưng như một quy luật bất biến trong lịch sử kinh tế – xã
hội, cứ vào mỗi giai đoạn khối u trong cơ thể chực chờ
bùng vỡ, lớp da trên cơ thể đó lại nổi lên những vết đen
đầu tiên báo hiệu cho những sang chấn thời kỳ cuối.
Có thể xem năm 2013 là một dấu ngoặt đen đúa như thế, dù
tâm thế được coi là "phản tỉnh" của giới chuyên gia nhà
nước và báo chí quốc doanh mới chỉ khởi sự. Hiển hiện
khá rõ là vào kỳ họp Quốc hội cuối năm, trong khi báo cáo
của Chính phủ tràn đầy "màu sáng", cách nhìn của cơ quan
dân bầu lại là "màu xám", còn một số đại biểu phải
thốt lên rằng tình hình kinh tế – xã hội trong con mắt của
người dân chỉ là "màu tối".
Sự khác biệt quá đáng về trường quang phổ như thế cũng
hàm chứa cả một dung sai chưa từng thấy về tỷ lệ nợ công
quốc gia: trong khi các báo cáo của Chính phủ, được tổng
hợp từ giới quan lại trung chuyên như Bộ Tài chính và Bộ
Kế hoạch và Đầu tư, vẫn sắt son giữ vững nợ công chỉ
ở mức 55,4% GDP và còn xa mới vượt ngưỡng nguy hiểm 65% GDP
do Liên Hiệp Quốc ấn định, thì một con số khác lại được
giới chuyên gia độc lập nhắc đi nhắc lại là tỷ lệ này
đáng ra phải leo đến 95% GDP. Bởi một sự thật quá hiển
nhiên là trong lúc tính toán cơ cấu nợ công, các bộ ngành
thấm đẫm chất quan liêu đã lại "bỏ quên" nợ của các
tập đoàn kinh tế nhà nước – vốn là một tiêu chí mặc
định của Liên Hiệp Quốc.
Tiếng nói "phản tỉnh" đã cất lên lần đầu tiên tại
Diễn đàn kinh tế mùa xuân ở Nha Trang vào tháng 4/2013, khi một
số chuyên gia phản biện độc lập và cả vài chuyên gia nhà
nước đã bắt đầu phải đề cập đến con số 95% GDP của
nợ công. Đến tháng 11/2013 tại Diễn đàn kinh tế mùa thu,
thực trạng quá khó tả và cũng quá khó hiểu này lại càng
được cắt xẻ sâu đậm hơn trong một nỗi đau chưa thể công
khai hóa. Ngay cả vài chuyên gia nhà nước vốn theo trường phái
"lập trường" nhất cũng không tránh khỏi bị "lung
lạc". Một người trong số đó còn thừa nhận rằng nền kinh
tế Việt Nam đang nằm trong tình trạng làm ra 100 đồng thì
phải trả nợ đến 98 đồng.
Đó là chưa kể đến một tính toán khác của giới chuyên gia
người Việt ở nước ngoài, theo đó tỷ lệ nợ công quốc gia
có thể lên đến 106% GDP…
<strong>
Nhà nước vỡ nợ</strong>
Cũng khác nhiều với những năm trước, vào năm 2013 báo chí và
giới quan sát đã phải đồng loạt ta thán về một tương lai
nợ công đặc cách dồn lên đầu lớp con cháu. Sau một thời
gian kiên trì nhắc nhở và thuyết phục, dường như uy quyền
truyền thống của Ban tuyên giáo trung ương cũng bị sa sút
đáng kể về hiệu lực: ở vào thế chân tường, mọi lý lẽ
giáo điều và tư tưởng xu nịnh đều bị bác bỏ thẳng cánh
bởi khoa học và hệ thực tiễn khách quan.
Trong khi đó, mạng lưới truyền thông xã hội tỏ ra chân thành
và dũng khí hơn hẳn: rất nhiều khả năng cái tương lai từ
thực tiễn khách quan ấy sẽ trở thành một nhà nước vỡ nợ
như Argentina đã từng bị vào năm 2002.
Điểm tương đồng hết sức khắc khoải với hiện trạng
Việt Nam là vào năm 2001, tỷ lệ nợ công của Argentina mới có
53% GDP, nhưng đến năm sau đã tăng vọt lên 165% GDP.
Chỉ trong cơn bạo bệnh, những gì trần trụi nhất mới có
thể bộc lộ. Bài học không thể phai mờ là trong quá khứ
của cuộc khủng hoảng tiền tệ năm 1997, nợ xấu bất động
sản ở Thái Lan đã chỉ được báo cáo có 5% trước khủng
hoảng; nhưng tỷ lệ này đã tăng gấp mười lần sau khi cơn
địa chấn bùng nổ.
Thế nhưng không phải bệnh nhân ung thư nào cũng có đủ can
đảm thừa nhận mình đang ở giai đoạn cuối. Những số liệu
mà Chính phủ và các bộ ngành liên quan phóng ra vào thời
điểm cuối năm 2013 vẫn khuôn phép mức nợ công trên đầu
người dân Việt Nam chỉ vào khoảng 867 USD, trong khi của Nhật
Bản là 98.723 USD/người cách đây hơn ba chục năm; của Hy Lạp
đạt 30.730 USD/người chỉ mới năm 2012. Rõ ràng sự so sánh
quá ngẫu hứng này chỉ nhằm một mục đích duy nhất: dân
chúng chẳng việc gì phải lo lắng đối với vấn đề nợ
công quốc gia ở Việt Nam.
Tuy nhiên cũng vào những ngày cuối năm 2013 và trong bầu không
khí uất ức của ít nhất 20% số ngân hàng báo lỗ cùng hàng
trăm ngàn doanh nghiệp phải giải thể và phá sản, ngay một
số chuyên gia giữ chức vụ cao trong khu vực nhà nước đã
phải thừa nhận là trong những năm tháng tới đây vẫn chưa
nhìn thấy bất kỳ nguồn thu nào đủ để trả nợ.
Nói cách khác, nợ vay vẫn đều đặn tăng lên, đặc biệt là
các dự án vay tín dụng từ WB, IMF, ADB và cả nguồn vốn ODA
từ Nhật Bản vẫn thừa sức dồi dào sinh lực, trong lúc nền
kinh tế đang rơi vào tình trạng ít tồi tệ chưa đến đáy khi
phải vét đến 98% trong số 100 đồng làm ra để trả nợ.
98% cũng là tỷ lệ phiếu thuận gần như tuyệt đối mà Quốc
hội Việt Nam đã đồng tâm nhất trí để thông qua bản Hiến
pháp 2013 – bị giới quan sát độc lập đánh giá là "một
sự thụt lùi chưa từng thấy".
<strong>Chu kỳ mất mát</strong>
Sự thụt lùi đó đã hằn sâu đến mức ngay cả những người
giữ thói quen im lặng lâu năm cũng phải mở miệng. Tính xác
quyết của thủ tướng chính phủ và thủ trưởng các bộ
ngành liên quan về mức độ an toàn của nợ công quốc gia còn
bị chỉ trích bởi nhận định của giới chuyên gia về tình
trạng nhiều cơ quan nhà nước hiện nay cũng không biết thực
chất số nợ công từ 63 tỉnh thành là bao nhiêu. Những ngành
liên quan trực tiếp đến nợ công như Bộ Tài chính, Bộ Kế
hoạch và Đầu tư chỉ thường làm công việc nhàn nhã là
tổng hợp số liệu báo cáo từ các địa phương. Trong khi đó,
câu chuyện tiếu lâm gần gũi nhất mới được kể vào kỳ
họp thứ 6 của Quốc hội cuối năm 2013 là "GDP có chân",
tức trong khi hầu hết các chính quyền địa phương báo cáo
tỷ lệ tăng tốc GDP là trên 10%, thì trung bình cộng của GDP
quốc gia chỉ có 5,5%, – giảm đến phân nửa.
Cũng như tình trạng quá bất nhất về các con số nợ xấu
ngân hàng hiện nay, nợ công quốc gia là một chủ điểm cực
kỳ trái khoáy, để điều được Chính phủ xem là ngưỡng an
toàn lại luôn là giới hạn nguy hiểm cho chính cơ quan hành
pháp cao nhất và những cá nhân đứng đầu nó.
Nhìn lên phía Bắc, người anh em "mười sáu chữ vàng" của
Việt Nam đã vừa phải thừa nhận một sự thật đáng kinh
ngạc: nợ của các chính quyền địa phương đã tăng lên gấp
đôi so với ba năm trước. Vào năm 2011, con số mà Ngân hàng
trung ương Trung Quốc công bố về nợ của các chính quyền
địa phương mới chỉ "gói" trong khoảng 1.450 tỷ USD. Nhưng
nay, số nợ này đã vọt lên chẵn 3.000 tỷ USD, gần bằng toàn
bộ dự trữ ngoại tệ của đất nước đang có chiều hướng
rơi vào khủng hoảng kinh tế này.
Thấp hơn rất nhiều so với Trung Quốc, số dự trữ ngoại tệ
chỉ khoảng hơn hai chục tỷ USD trong ngân khố Việt Nam chỉ
chiếm 1/6 GDP quốc gia và không đủ để xử lý bất kỳ một
cuộc khủng hoảng kinh tế nào, dù cuộc khủng hoảng đó chỉ
xảy ra ở mức độ nhẹ nhàng nhất.
6 năm qua, nền kinh tế Việt Nam đã chìm sâu trong suy thoái bởi
thế trục lợi cưỡng bức tàn nhẫn của vô số nhóm lợi
ích, cùng thành tích điều hành không thể tệ hơn của một
chính quyền "của dân, do dân và vì dân". Và đến năm 2014,
nền kinh tế này đang bước chân vào năm thứ bảy của một
chu kỳ mất mát.
Thế nhưng mọi chuyện rất có thể vẫn chưa hãm phanh ở
những tai họa đã qua. Nếu một quốc gia hùng mạnh như Nhật
Bản còn phải mất đến một thập kỷ mất mát để trả giá
cho giai đoạn tăng trưởng hưng thịnh trước những năm 1980,
thì một quốc gia cạn kiệt tài nguyên và gần như biến mất
niềm tin chính thể như Việt Nam sẽ phải làm sao để mọi
cuộc khủng hoảng kinh tế và khủng hoảng xã hội không biến
thành cuộc khủng hoảng duy nhất về chính trị và sự thay
đổi đến tận gốc rễ của nó?
<strong>P. C. D.</strong>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20140104/pham-chi-dung-no-cong-2013-cuoc-tranh-dau-giua-hai-so-lieu),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét