<h2>(I) </h2>
Qua thông điệp đầu năm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng,
có vẻ như đã bộc lộ những tín hiệu về một sự đổi
mới tình hình đất nước.
Nếu căn cứ vào lời tóm tắt thông điệp: "<i>Hoàn thiện
thể chế, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, thực hiện
thắng lợi nhiệm vụ năm 2014, tạo nền tảng phát triển nhanh
và bền vững</i>", có lẽ chẳng có gì đáng nói với những
từ ngữ quá quen thuộc này.
Tuy nhiên, nội dung lại có nhiều điều đáng chú ý. Từ phát
biểu của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh
(xem <a
href="http://www.thanhnien.com.vn/pages/20131118/bo-truong-ke-hoach-dau-tu-toi-can-minh-bach-khong-can-chay-chot.aspx">ở
đây</a>), đến cuộc giao lưu với đại biểu sinh viên toàn
quốc 28/12, của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam (xem <a
href="http://baodientu.chinhphu.vn/Tin-noi-bat/Pho-Thu-tuong-Vu-Duc-Dam-doi-thoai-voi-sinh-vien/189742.vgp">ở
đây</a>), nay đến thông điệp đầu năm của Thủ tướng, đã
có nội dung tương đồng và toàn diện hơn, gợi lên một không
khí thống nhất có phần mới mẻ từ phía Chính phủ.
Có người cho rằng đây chỉ là những lời nói "khôn ngoan"
trong tình hình suy thoái kinh tế - xã hội, mà Thủ tướng là
người đứng đầu nhà nước, đồng thời là ủy viên Bộ
Chính trị, phải chịu trách nhiệm. Đặc biệt cuộc chống tham
nhũng đang diễn ra trong nội bộ có phần gay gắt, mà Thủ
tướng cũng là người trực tiếp gánh chịu nhiều sự phê
phán.
Nói cách nào thì cũng không oan.
Nhưng sẽ là thiếu xác đáng, và cũng không đem lại hiệu
quả tích cực trong tình hình đất nước hiện nay, khi quy tất
cả trách nhiệm về một cá nhân, có tác dụng che lấp một
thể chế đã có quá nhiều vấn đề.
Một thể chế mang những khiếm khuyết căn bản mà cả trăm
năm "<i>chưa chắc đã hoàn thiện được</i>", vì căn bệnh
thiểu năng kéo dài nhiều thế hệ, được gọi là "<i>lỗi
hệ thống</i>". Đảng và Nhà nước là một hỗn hợp quyện
vào nhau, càng khó phân biệt hơn cả tính hai mặt của một
đồng tiền, hay sáu mặt của con xúc xắc. Nhà văn Nguyễn Quang
Lập đặt tên gọi "<b>Nhà-nước-Đảng</b>" (chứ không
phải là "Đảng và Nhà Nước") quả là có lý. Hai "thực
thể" này không thực sự là hai. Nó chỉ là một cái hộp kín
trước toàn dân, tự thân nó sản sinh ra hậu quả. Mỗi lúc có
sản phẩm bất túc, phải có những ai đó, hoặc cái mơ hồ
nào đó, đứng ra chịu trách nhiệm về sự sai lầm, thay cho
cái tổng thể. Nay, các "nhóm lợi ích" – con đẻ của nó
– được gọi là tác nhân phá hoại kinh tế đất nước. Sự
suy vi toàn diện hiện nay thì có thủ phạm mang cái tên mông
lung là "suy thoái tư tưởng", hay "thế lực thù địch".
Chúng không ít và vô hình đang ăn nằm trong Đảng. Mà nguyên
nhân của suy thoái lại mơ hồ hơn nữa, là tên tội phạm
"nhạt phai lý tưởng" (cũng có nghĩa là "xa rời ảo
tưởng!").
Thủ phạm chính không thể che giấu mãi, mà cần được gọi
đích danh, đó là thể chế đang hiện hành.
Trong bối cảnh miệt mài với vòng quay mịt mù của hệ thống
thể chế đó, có tiếng nói đổi mới, cho dù chỉ là sự cố
gắng cựa quậy, để đấu tranh với bảo thủ, cần nên
được chú ý lắng nghe. Huống hồ tiếng nói mới mẻ đó phát
ra từ một người đứng đầu chính phủ, khó tin là toàn thể,
nhưng đáng tin là một lực lượng!
Thủ tướng đã nói đúng điều then chốt nhất của tình
hình: <b>mạnh mẽ thay đổi thể chế</b>. Và lời nói đó có
<b>đáng tin cậy không</b>?
Sự thể quan trọng này cần có tiếng vọng nghiêm túc từ
phía nhân dân.
Thông điệp đã nhấn mạnh nhiều <b>dân chủ</b>, xác định
dân chủ là nhu cầu khách quan của tiến trình lịch sử, là
động lực để phát triển kinh tế và bảo vệ nền độc
lập. Quyền dân chủ của nhân dân phải là nền tảng cho đổi
mới thể chế. Đó là một nhận thức đúng.
Thủ tướng nhắc lại Đại hội Đảng lần VI đã chủ
trương đổi mới, tạo nên một động lực đưa đất nước
lên một bước phát triển, nhưng "<i>động lực ấy không còn
đủ mạnh để thúc đẩy phát triển</i>"<i>, </i>nay
<em>"Nguồn động lực đó phải đến từ <b>Đổi mới
thể chế</b> và phát huy mạnh mẽ <b>quyền làm chủ của Nhân
dân</b>". Như thế là đặt vai trò của thể chế ở vị trí
trung tâm, trong mối quan hệ với quyền làm chủ của nhân dân
và động lực phát triển xã hội. Đó là xem xét lại vấn
đề thể chế đang hiện hành. Vì thể chế không dân chủ, nên
bộ máy lãnh đạo hành xử tùy tiện, hủy hoại sức sống
của xã hội, làm công cuộc đổi mới bị biến dạng, đưa
đến trì trệ và suy thoái. Muốn khôi phục lại đà tiến đó,
cần đẩy mạnh vấn đề </em><b>đổi mới thể chế</b>.
Thông điệp nêu: "<i>Dân chủ và Nhà nước pháp quyền là
cặp </i>"<i>song sinh</i>"<i> trong một <b>thể chế chính trị
hiện đại</b></i>"<i>.</i> Không thể nói đến một nhà nước
pháp quyền mà không có sự cộng sinh của nền dân chủ. Dân
chủ được khẳng định: quyền con người, quyền công dân, và
quyền lực nhà nước dựa trên cơ sở luật pháp. Và bộ luật
căn bản nhất, bao trùm ba quyền trên, là Hiến pháp, mà Hiến
pháp trong quan niệm hiện đại, phổ quát, là Tối Cao.
Đó là thể chế chính trị hiện đại, nó khác với nền
chính trị độc tài đã bị lịch sử bỏ qua, mà hình thái
lạc hậu nhất của nó là chủ nghĩa phát xít và chủ nghĩa
toàn trị, đang còn duy trì ở một vài quốc gia mang danh là
chủ nghĩa xã hội, như Bắc Triều Tiên, Trung Quốc và Việt Nam
ta.
Bất chấp là mô hình thể chế nào, Việt Nam vẫn đang đi, và
bắt buộc phải đi, trên con đường hội nhập toàn cầu, thì
phải có đủ sức cạnh tranh để tồn tại, thông điệp của
Thủ tướng nêu:<em> </em>"<i>Không thể có được năng lực
cạnh tranh cao nếu không có một <b>thể chế chất lượng
cao</b> và một <b>nền quản trị quốc gia hiện
đại</b></i>"<i>.</i> Chưa cần xác định tên gọi của nó là
gì trong cái bẫy của từ ngữ có thể gây ra sự cố, thông
điệp xác định về nội dung của thể chế trước đã, nhằm
phục vụ cho sức mạnh cạnh tranh của quốc gia trong bối cảnh
tất yếu của hội nhập, để không bị nhận chìm tận đáy
của sự lạc hậu, bằng từ ngữ có vẻ kinh doanh một chút,
và hơi lãng mạn: <b><i>thể chế</i></b> <b><i>chất lượng
cao</i></b>, và <b><i>nền</i></b> <b><i>quản trị quốc gia hiện
đại</i></b>.
Đó là hai vấn đề then chốt mà người đọc có thể nhìn
thấy trong thông điệp. Dư luận trong giới quan tâm thời cuộc
đã tỏ ra có sự cộng hưởng tích cực, xem đây là không gian
mới trong bầu không khí oi bức và chờ đợi lâu nay của phía
dân sự, ít ra là vể nhận thức lý luận, từ phía công
quyền, cũng là ý tưởng "<i>đột phá tư duy để phát
triển</i>", mà Thủ tướng Dũng đã nói cách đây vài tháng.
Thông điệp còn hé lộ thêm một bước cụ thể, nhưng trong
thời điểm giao thoa giữa ánh sáng và bóng tối, có những vật
mờ cần cái nhìn thận trọng: "<i>Đảng ta phải nắm chắc
ngọn cờ dân chủ</i>"<i>.</i> Giành lấy ngọn cờ dân chủ,
hẳn không như là một thủ thuật chính trị, mà với ý nghĩa
nghiêm túc là đi đầu thực hiện dân chủ, và quyết tâm thực
hiện dân chủ.
"<i>Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của
Nhà nước cũng là nhằm <b>phát huy</b> tốt hơn quyền làm chủ
của Nhân dân</i>"<i>. </i>Sự lãnh đạo của Đảng, sự quản
lý của nhà nước được hiểu theo ý nghĩa là phát huy, chứ
không giảm thiểu, đè bẹp, trói cột quyền của nhân dân, là
"<i>làm tốt khả năng <b>kiến tạo phát triển</b></i>", là<i>
</i>"<i>tập trung xây dựng khuôn khổ thể chế phù hợp,
và tạo điều kiện cần thiết để mọi người phát huy
năng lực và sức sáng tạo vì lợi ích của chính mình và
đóng góp cho xã hội</i>", chứ không là tăng cường theo
hướng độc tài. Nếu đúng như thế, thì đó là báo hiệu sự
từ biệt dần cung cách lãnh đạo và quản lý theo kiểu chủ
quan gia trưởng, võ đoán, làm thay, bao biện và <b>tiếm
quyền</b> của nhân dân. Đoạn văn trên thật sự có sức khêu
gợi và khá hấp dẫn.
"<i>Dân chủ sẽ phát huy khả năng sáng tạo của mỗi
người, <b>góp phần xóa bỏ mặc cảm, tăng cường gắn kết
xã hội</b> và khối Đại đoàn kết toàn dân tộc</i>"<i>.</i>
Vai trò của dân chủ là cơ hội bình đẳng cho mọi công dân,
không những thúc đẩy sáng tạo, mà còn vươn lên trạng thái
hưng phấn, lành mạnh để vượt qua những mặc cảm tự ti,
tự tôn, kể cả sự thù hận trong các bộ phận cộng đồng
nhân dân do các sự kiện lịch sử để lại. Từ đó sẽ có
sự gắn kết xã hội. Đó là ý tưởng về đoàn kết dân tộc
và hướng về khái niệm xã hội dân sự, dân chủ. Đoàn kết
dân tộc và xã hội dân sự, lại là một cặp song sinh nữa.
Với sức sáng tạo có được từ nền dân chủ, sẽ tạo nên
khả năng cạnh tranh. Thông điệp khẳng định: "<i>Quốc gia
nào có năng lực cạnh tranh cao sẽ có nhiều cơ hội để
vượt lên, phát triển nhanh và bền vững</i>". Quan điểm dân
chủ như thông điệp của Thủ tướng Dũng đã nêu, và như
cách hiểu nói trên, chắc chắn sẽ có sự hưởng ứng mạnh
mẽ, rộng lớn; dù có sự hoài nghi nhất định của người
dân qua thái độ dò xét, đối chiếu giữa những gì chính
quyền nói và làm, nhưng tất cả đều mong muốn như chưa từng
có ước vọng nào cao hơn. Một sự thay đổi cao cả!
Lịch sử đã cho thấy, chiến đấu giành quyền sống cho dân
tộc là đánh đổi bằng máu xương. Nhưng đấu tranh để đạt
được quyền sống tự do - bình đẳng, xứng đáng là nhân
cách, là phải bằng trí tuệ, nghị lực, và bằng trái tim
vượt lên trên sự ích kỷ, hẹp hòi, thiển cận. Người lãnh
tụ mang tính cách thời đại ở Nam Phi – Mandela – là nhân
cách gây cảm hứng toàn diện, xứng đáng để noi theo.
Có người cho rằng, hoàn cảnh Việt Nam là một cá biệt,
không thể so sánh, không thể đòi hỏi gì hơn nữa, Đảng
Cộng sản Việt Nam đang lãnh đạo đã là một đảng ưu việt
không ai bằng, dù nó đang suy thoái và bầy hầy. Nó đã từng
đánh Tây, đánh Tàu, đánh Nhật, đánh Mỹ, rồi lại đánh
Tàu… Với bản lĩnh ấy, bây giờ thì nó đang "đánh" tham
nhũng, "đánh" suy thoái trong chính bản thân mình… Sau đó
ắt là đất nước sẽ phồn vinh.
Suy nghĩ như trên thì quá tối tăm và bế tắc.
Vâng, hãy cứ yên tâm rằng đó là một đảng anh hùng.
Nhưng thời đại đã khác và dân tộc thì đang có nhu cầu
khác.
Dân tộc đang đòi hỏi dân chủ, phồn vinh và hạnh phúc để
bù lại cho đất nước 100 năm xương máu đã đổ xuống.
Việt Nam hoàn toàn có điều kiện để xây dựng một
"<i>thể chế có chất lượng cao</i>"<i>, </i>"<i>một nền
quản trị quốc gia hiện đại</i>"<i>,<b> </b></i>theo cách dùng
chữ của thông điệp, cũng có thể được hiểu trong cách dùng
để ứng xử tình thế chăng!
Song, nếu hiểu cách khác, thì là đáng tiếc, rằng nó là tên
gọi của một hình hài sáng tạo mới. Vậy thử hỏi, Việt Nam
có thể kiến tạo được điều gì vượt qua sáng tạo của
lịch sử nhân loại, về thể chế chính trị hay cách quản
trị quốc gia, hay bất cứ một sáng tạo nào trong mọi lãnh
vực? Đã chẳng phải là: Việt Nam cần học, học nữa, học
mãi đó sao? Việt Nam đang đứng vị trí tốp đầu hay tốp
chót trong bậc thang xếp hạng thế giới? Hay lại rơi vào thói
kiêu ngạo cộng sản? Hoặc đó chỉ là một cụm từ của
giới ảo thuật?
Nếu thế thì chẳng cần nói nữa làm gì!
Đây là thời điểm của nhân dân, cũng là cơ hội thử thách
khả năng chuyển hóa của Đảng.
Thật ra, ai cũng hiểu rằng đang tồn tại một thế lực không
tán thành thể chế dân chủ, đang chống lại xu thế đòi hỏi
dân chủ, chỉ vì sợ hãi dân chủ, sợ hãi bản thân mình, và
sợ mất đi giá trị vật chất mà mình đạt được, hay giá
trị tinh thần mà mình đã từng cống hiến. Và cả nỗi sợ
hãi bạo lực, như chúng đã xảy ra ở sự kiện gọi là Mùa
xuân Ả Rập. Tiếc thay, đó không phải là hình mẫu để so
sánh, cũng chỉ là nỗi sợ hãi, nhằm bênh vực việc duy trì
nguyên trạng lạc hậu.
Hành vi bạo lực đẻ ra tư duy bạo lực và ngược lại. Nelson
Mandela tiếp thu tinh thần bất bạo động của M. Gandhi, thật
sâu sắc khi viết trong hồi ký <i>Con đường dài đến tự
do</i>: "<i>Khi bước ra khỏi khung cửa dẫn đến cánh cổng
sẽ đưa tôi đến với tự do, tôi biết nếu tôi không để
lại sự chua xót và căm thù ở lại phía sau, tôi vẫn còn ở
trong ngục tù</i>" và "<i>Khi tôi bước ta khỏi nhà tù, tôi
hiểu nhiệm vụ của mình là giải phóng cả người bị áp
bức lẫn kẻ áp bức</i>" và "<i>Tự do không phải đơn
thuần là chặt đứt xiềng xích, mà là sống để tôn trọng
và mở rộng tự do cho người khác</i>". Thực tiễn của Ấn
Độ và Nam Phi cho thấy "<i>thiết lập dân chủ không hề đòi
hỏi một điều kiện tiên quyết nào; dân chủ có thể thành
công trong mọi trường hợp và còn có khả năng đưa một dân
tộc ra khỏi một tình trạng tưởng như tuyệt vọng</i>" (<a
href="http://www.ethongluan.org/index.php?option=com_content&view=article&id=5279:m-t-m-nh-que-huong-tren-d-t-ph-t-nguy-n-gia-ki-ng&catid=65">Nguyễn
Gia Kiểng</a>).
Thật là mỉa mai, chúng ta đang sống trong một bối cảnh tràn
ngập những điều tế nhị, từ ngữ cũng trở thành những
vùng nhạy cảm, và đầy nguy hiểm! Để hiểu được thông
điệp của một vị đứng đầu nhà nước là không dễ. Cách
hiểu theo chiều hướng tích cực trên đây, có thể chỉ là do
niềm hy vọng của người mong muốn sự thay đổi? Hoặc chỉ
là tư duy của kẻ lương thiện lãng mạn? Và như thế cũng
chẳng sao!
Nếu Nhà độc tài – Tổng Thống Thein Sein của Myanmar tuyên
bố dân chủ hóa thể chế, mà nhân dân không hưởng ứng thì
lỗi sẽ thuộc về ai? Phương chi, Việt Nam lại khó hơn, vì
nhà độc tài là một tập thể vô hình, thì người dân nên
càng phải quyết tâm hơn.
<h2>(II)</h2>
Thông điệp đầu năm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng không
dừng lại ở những ý tưởng khái quát về vai trò của thể
chế dân chủ cần đổi mới, mà còn đề cập nhiều mặt cụ
thể hơn, với những cụm từ có thể hiểu "nước đôi"
rất cần sự thận trọng.
Nhưng điều thú vị gây hưng phấn nhất mà thông điệp đầu
năm đã mở lối, chính là sinh hoạt đối thoại hay phản biện
xã hội.
Thông điệp nêu: "<i>Phải hoàn thiện cơ chế phản biện xã
hội, tăng cường sự tham gia của người dân vào quá trình xây
dựng chính sách và lựa chọn cán bộ.</i>"<i> </i>Thật là quý
hóa! Được lời như cởi tấm lòng. Cả nước đang mong chờ
cơ chế phản biện xã hội. Nó cần thiết như cần mưa trong
cơn nắng hạn. Nó sẽ làm tươi xanh lại cây lá, thay vì xác
xơ trơ trụi bởi những cơn gió mùa khô khốc một chiều, từ
trên dội xuống của những "hội đồng lý luận Trung
ương". Cơ chế phản biện xã hội sẽ thay thế cho bộ máy an
ninh đa dạng, cho cả 900 dư luận viên ngày đêm làm điều vô
bổ, cho những hình ảnh đàn áp rất xấu hổ trong cái mắt
nhìn của thế giới. Nó làm vơi đi mặc cảm cho mọi người
dân và sinh viên Việt Nam khi đi nước ngoài… Nó nâng cấp xã
hội lên một trình độ mới, xã hội sẽ hiện diện với tư
cách là một xứ sở văn minh. Nó "<i>góp phần vào xây dựng
chính sách và lựa chọn cán bộ</i>", loại bỏ những cán bộ
thiếu phẩm chất, như ông Đại sứ chuyển ngân lậu, theo cách
"Gởi ít quà về cho cháu", v.v.
Trong thông điệp, Thủ tướng bày tỏ quyết tâm<em>:<b>
</b>"đẩy mạnh toàn diện công cuộc Đổi mới",<b>
</b>đồng thời cũng xác định là "rất khó khăn và thách
thức rất lớn". Cái "rất khó khăn và thách thức rất
lớn" này chủ yếu đến từ đâu? Từ Mỹ, Nhật, ASEAN, Trung
Quốc, hay Bắc Triều Tiên? Chắc chắn họ không can thiệp, và
cũng không thể can thiệp được công cuộc đổi mới, nếu
chúng ta muốn. Đây cũng là một loại "mặc cảm" mà thông
điệp của Thủ tướng đã nhắc đến, với ý tưởng là phải
vượt lên trên. </em>
<em>Phải chăng, cái thách thức rất lớn này đã đến từ
một loại tư duy trì trệ dưới bóng râm lợi ích và có hệ
thống đang ngự trị, và hoàn toàn mang tính chất nội bộ và
cục bộ? Tuy thách thức lớn mà không thật sự lớn vì thông
điệp cũng đồng thời khẳng định rằng, đây là một cơ
hội để đổi mới mạnh mẽ. "Cơ hội" có nghĩa có nhiều
yếu tố thuận lợi đang sẵn sàng.</em>
<em>Thủ tướng cũng chú ý đến ưu thế của thời đại là
công nghệ thông tin, với rất nhiều điều kiện thuận lợi
để trau dồi tri thức và bản lĩnh cho số đông quần chúng
(Nghị định 72 thì sao?), và đó là một sức mạnh. Đặc
biệt, thông điệp đã chạm đến thế hệ trẻ, với sự
khẳng định vai trò trung tâm của họ, qua lời mời gọi rất
đáng chú ý:</em> "<i>Thế hệ này đang và sẽ đóng vai trò
quyết định đối với sự phát triển cũng như vận
mệnh của đất nước. Đây vừa là áp lực vừa là điều
kiện thuận lợi để chúng ta tăng cường dân chủ và hoàn
thiện thể chế</i>"<i>.</i>
Vượt qua lời kêu gọi thanh niên sinh viên phải hăng hái đi
vào vùng sâu vùng xa, nhiệt tình và ngoan ngoãn trong giới hạn
khiêm tốn nhỏ nhoi, thông điệp khẳng định giới trẻ phải
tham gia với vai trò có tính quyết định vận mệnh đất
nước, vào cuộc đổi mới toàn diện về một thể chế dân
chủ, xứng đáng là một thế hệ làm nên bước tiến mới
mẻ, và vẻ vang của thời đại mình.
Giữa những lời nói sai và lời nói đúng, chúng ta chọn lời
nói đúng. Lời nói sai, chẳng thể đem lại việc làm đúng.
Lời nói đúng, việc làm có thể đúng, hoặc sai. Đó là
khoảng cách giá trị của nói và làm. Chúng ta có quyền và có
trách nhiệm tiếp tay cho việc làm đúng.
Tôi nghĩ rằng, các thế hệ hôm nay tham gia vào cuộc đấu
tranh <i>tăng cường dân chủ</i>, tạo nên một <i>thể chế
lương thiện hơn</i>, là một áp lực của tình thế, vừa là
nhiệm vụ cao cả và lẽ sống, nhất thiết phải đi tới trong
giai đoạn mà lịch sử đang đứng trước nhiều bất trắc
của hai đầu đối nghịch, là dân chủ và toàn trị, ở tình
thế "không có chỗ lùi" nữa, mà Thủ tướng đã dùng từ
ngữ "<i>vận mệnh của đất nước</i>". Tôi hiểu điều
này có ý nghĩa nghiêm túc. Tôi xem việc đấu tranh và xây dựng
cho một nền dân chủ đòi hỏi về phương diện giá trị nhân
văn cao cả hơn, và toàn diện hơn cuộc đấu tranh bằng bạo
lực để giành quyền sống còn. Sự phát triển của dân tộc
cao hơn sự tồn vong của tư tưởng "sổ hưu". Và sổ hưu
không phải là lý tưởng của thanh niên. Vì thế, mọi thứ
tương tự là không đáng kể. Chỉ cần sự bước tới. Vì cả
đất nước còn chờ đợi ai, và đợi đến bao giờ?
Thế hệ thanh niên là quan trọng nhất, trong đó có thành phần
sinh viên mang trách nhiệm nặng nề, nên cần đứng thẳng lên
một cách trưởng thành (không có "tư duy bác-cháu" như lời
xưng hô của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam), sẵn sàng cho công
cuộc đổi mới toàn diện, với tấm lòng công chính, vì một
thể chế dân chủ. Thể chế dân chủ quan trọng vì nó là năng
lượng đầu nguồn cho mọi năng lượng phát triển. Chỉ có
dân chủ và lòng yêu nước mới tạo nên sức mạnh của dân
tộc.
Một trong vô vàn những câu hát của phong trào sinh viên học
sinh, được cất lên trong khói lửa của đô thị Miền Nam
thời kỳ chiến tranh, là tiếng lòng của nhân dân, và còn
đọng mãi trong lòng nhân dân, rất đáng gởi gắm và trao
tặng, vì đã 40 năm qua nó vẫn còn vang cảm xúc nội tâm mạnh
mẽ, với trái tim dẫn đường của giới thanh niên, sinh viên,
học sinh, không bạo lực nhưng quyết liệt: "<i>Em đào hầm
trong lòng. Em dựng nước trong tim. Hầm em sẽ chôn hận thù. Tim
em sẽ nuôi tình thương. Em gọi người Việt Nam mình trong mắt.
Thương ngàn năm lớn mãi giống da vàng này</i>"<b><i>
</i></b>(Nhạc sĩ sinh viên Miên Đức Thắng, 1970).
Đầu năm, Thủ tướng viết báo, là thực hiện quyền thứ tư
của công dân, là bày tỏ quan niệm và chính kiến của mình
đối với độc giả, là một tính cách của bình đẳng và dân
chủ, là thể hiện phong cách giao lưu của con người hiện
đại. Giá như ai cũng được làm điều này mà không bị cấm
đoán! Thủ tướng có khêu gợi và mở đầu cho một thời kỳ
đối thoại dân chủ và giao lưu rộng rãi với nhân dân không?
Nếu có, nó là giá trị lớn hơn tiếng nói xa vời, thiếu cảm
xúc với nhân dân, trên các diễn đàn nội bộ Đảng, hay Chính
phủ-Đảng.
Bài báo của Thủ tướng đã tiếp cận đúng vấn đề, nên
đã có sức lan tỏa.
Nay thì người dân đang nhìn Thủ tướng làm, làm như điều
đã nói, chắc chắn sẽ có hiệu ứng mạnh mẽ. Nói đúng, làm
đúng và hiệu ứng sẽ đúng.
Đất nước đã chịu đựng nhiều cuộc chiến tranh, nhân dân
đã trải qua nhiều sự kiện chính trị, nên sự hoài nghi cũng
là tất yếu, nhất là trong bối cảnh của môt thế chế không
có yếu tố bền vững, vì chưa có nền tảng cho một xã hội
dân sự, cho một nhà nước gọi là pháp quyền. Vì thế, tiếng
nói của Thủ tướng giờ đây, nếu có thể được hiểu là
tiếng nói đột phá thì càng đáng trân trọng, của một chính
khách đáng giá trong thời đại đáng hoài nghi này.
Nói và làm phải đi đôi, nhân dân đang chờ đợi một cuộc
đột phá toàn diện, và đang cần một người dẫn đầu bước
lên phía trước. "<i>Bản lĩnh đó sẽ tỏa sáng</i>" như
điều mà Thủ tướng mong muốn ở các thế hệ hôm nay.
Được đối thoại với Thủ tướng trên mặt báo là một
hạnh phúc lớn, thay vì phải đối thoại không mấy vui với
cái bóng của Thủ tướng trên các đường phố cùng các công
cụ bạo lực. Nhưng nếu cần thì cũng phải chấp nhận.
5/1/2014
<b>H. Đ. N.</b>
Tác giả gửi trực tiếp cho <i>BVN</i>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20140108/ha-dinh-nguyen-suy-nghi-tu-thong-diep-dau-nam-cua-thu-tuong),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét