Có nhiều bạn viết thư hỏi thăm và hỏi tại sao không thấy
tôi viết về chuyện biểu tình ở Thái lan, một sự kiện đang
nóng trên các mặt báo. Có lẽ cũng vì đa phần báo nhà nước
Việt nam bây giờ cũng thừa nhận biểu tình của Thái lan là
chuyện bình thường, không gây ra xáo trộn xã hội như trước
họ vẫn thường tuyên truyền. Vả lại cuộc sống ở đó vẫn
diễn ra bình thường, theo lối việc ai nấy làm và mọi người
đều tôn trọng quyền đã được pháp luật bảo hộ.
Sự bất ổn của chính trị Thái lan đã mang tính chu kỳ. Trong
gần mười năm trở lại đây, mỗi chính phủ chỉ tồn tại
không thời gian trên dưới 2 năm nghĩa là chỉ bằng nửa thời
gian hạn định. Khi ấy các lực lượng đối lập tìm mọi
cách, mọi lý do để mở các cuộc biểu tình chống chính phủ
với mục đích nhằm hạ bệ đảng cầm quyền. Buộc Thủ
tướng phải giải tán Quốc hội để tiến hành tổng tuyển
cử để bầu ra Quốc hội mới. Nói cho đúng thì cũng chỉ là
chuyện tranh giành quyền lực giữa 2 phe đảng chính trị.
Thực ra cuộc biểu tình chống chính phủ Thái lan lần này đã
được nhen nhóm cách đây chừng 4 tháng. Nhưng có lẽ thời
điểm phát động biểu tình không đúng thời cơ nên ngòi nổ
của cuộc biểu tình được châm nhưng không bắt lửa. Đó là
lý do vì sao cuộc biểu tình chống chính phủ ở công viên
Lumphini trung tâm Bangkok kéo dài hang tháng với số người tham
gia thưa thớt. Điều đó cho thấy, sự căm ghét chính quyền dù
luôn thường trực trong lòng đa số người dân, nhưng không dễ
mà phát động được biểu tình, nếu lòng dân chưa tích tụ
đủ sự phẫn nộ. Và cái đó chưa đủ để cho họ thấy cần
thiết phải quan tâm và biểu thị.
<center><img
src="http://mpics.manager.co.th/pics/Images/556000015798808.JPEG" ></center>
<center><em>Biểu tình ngày 9.12.2013 tại trung tâm Bangkok với
khoảng 1,5 triệu người tam gia</em></center>
<h2>Những điều trông thấy</h2>
Phải thừa nhận người dân Thái lan có ý thức và nhận thức
rất cao về quyền làm chủ của họ, cái đó đã được các
chính trị gia Thái lan tận dụng để lôi kéo họ vào trong các
sinh hoạt chính trị một cách thường xuyên. Đó là nguyên nhân
vì sao cách lãnh tụ biểu tình có thể huy động được hàng
vạn, hàng chục vạn, đến hàng triệu người ủng hộ họ tham
gia biểu tình. Và chuyện các gia đình chia đôi người, một
nửa ở nhà để một nửa đi biểu tình và hoán đổi nhau,
đồng thời bỏ tiền túi ra chi phí hay ủng hộ quỹ biểu tình
là chuyện quá phổ biến.
Nhưng cho dù giác ngộ chính trị của người dân cao đến mấy
thì vai trò của các tổ chức chính trị là điều kiện đủ
buộc phải có. Không thể có các cuộc biểu tình với quy mô
lớn nếu không có sự chuẩn bị chu đáo và tổ chức một
cách khoa học. Nếu không có sự chuẩn bị và tổ chức tốt
thì việc tập trung thành đám đông chỉ là việc tụ tập
đông người như ở Việt nam. Với sự có mặt của vài ba trăm
người với một số khẩu hiệu, băng rôn tuần hành với cự
ly 4-5 km rồi giải tán thì chắc chắn sẽ không giải quyết
được vấn đề gì. Vì đã nói đến biểu tình thì ngoài yếu
tố đông người thì một yếu tố không kém phần quan trọng
đó là vấn đế thời gian. Có nghĩa là phải kéo dài trong một
thời gian. Có như vậy mới có tác dụng gây áp lực.
Ở Thái lan nói riêng hay các nước dân chủ nói riêng quyền
biểu tình được ghi nhận trong hiến pháp và được pháp luật
bảo hộ. Nghiêm cấm chính quyền có các hành động cản trở
quyền biểu tình trong ôn hòa của công dân đưới mọi hình
thức, ngược lại chính quyền phải tạo mọi đièu kiện cần
thiết như các dịch vụ công cộng liên quan như điện, nước,
nhà vệ sinh, các dịch vụ y tế khám chữa và cấp cứu người
bị nạn v.v…
Điều mà ít người biết đến, đó là người biểu tình nếu
gặp tai nạn vì tham gia các cuộc biểu tình có yếu tố chính
trị sẽ được hưởng những khoản bồi thường rất lớn từ
chính phủ. Cụ thể: Chết do xung đột được trợ cấp
7.960.000 baht tương đương 270.000 USD, bị thương nặng khoảng
2.000.000 baht (70.000 USD), bị thương nhẹ 200.000 baht (6.500 USD)…
Một mặt khác, người tổ chức phải đảm bảo các điều
kiện cần thiết khác cho người biểu tình như lều tránh
nắng, ghế ngồi, chỗ ngủ và phục vụ ăn uống miễn phí
với thức ăn và đồ uống đa dạng phục vụ mọi đối
tượng 24/24 h. Ngoài ra là các thiết bị càn thiết cho người
biểu tình trong việc đối phó với tình huống cảnh sát sử
dụng lựu đạn cay, vòi rồng như kính bảo hộ, khẩu trang,
nước uống và thuốc các loại v.v…Mọi chi phí do người tổ
chức đảm nhiệm cộng với sự hảo tâm của các cá nhân và
các tổ chức khác ủng hộ.
<center><img src="http://www.naewna.com/uploads/news/source/78459.jpg"
width="400"></center>
<center><em>Lều rạp tránh năng kiêm chỗ ngủ ban
đêm</em></center>
<center><img
src="http://www.khaosod.co.th/view_resizing_images.php?filename=news-photo/khaosod/2013/11/p0104121156p1.jpg&width=360&height=360"
width="400"></center>
<center><em>Các màn hình được đặt nhiều nơi trong khu vực
biểu tình để giúp người biểu tình theo dõi</em></center>
<center><img
src="http://www.prachachat.net/online/2013/11/13853660711385366096l.jpg"
width="400"></center>
<center><em>Một xe vận tải dùng làm nơi diễn thuyết di
động</em></center>
Phần thiết bị phục vụ cho biểu tình cũng là một bộ phận
quan trọng. Đó là hệ thống với hàng chục sân khấu ngoài
trời, được kết nối với nhau để truyền tải thông tin
thông qua hệ thống truyền thanh, truyền hình trực tiếp thông
qua hệ thống loa công suất lớn và hệ thống màn hình cỡ
lớn đạt khắp mọi nơi. Cộng với các sân khấu diễn thuyết
di động đặt trên các xe vận tải cỡ lớn, vừa và nhỏ để
sử dụng trong khi tuần hành.
Không thể không nhắc đến lực lượng bảo vệ (security)
phục vụ cho cuộc biểu tình với số lượng hàng ngàn người
với quần áo đồng phục. Đây là lực lượng tình nguyện
đăng ký tham gia phục vụ, với nhiệm vụ đảm bảo an ninh
trật tự và thiết lập hàng rào chắn bằng người cho các
mục tiêu trọng yếu hoặc đối mặt với cảnh sát trong suốt
cuộc biểu tình
Tuy vậy vẫn chưa đủ, người tổ chức muốn lôi kéo đông
người tham gia phải cung cấp các xe bus chở khách du lịch để
tạo điều kiện cho người biểu tình có thể di chuyển từ
các địa phương về nơi biểu tình. Cũng có những nơi, nếu
cần thiết người tổ chức phải trả tiền thuê người biểu
tình ở mức 1.000 -1.500 baht/ người/ngày.
Phần người biểu tình cần nhất là chuẩn bị tinh thần để
trụ lại nơi biểu tình trong nhiều ngày (đối với những
người ở xa) với các vật dụng cá nhân cần thiết, gọn nhẹ
dễ di chuyển trong lúc tuần hành. Ngoài ra họ cũng tự mua sắm
cho mình các vật dụng như áo, mũ, còi… có in biểu tượng
của phe biểu tình.
Hoạt động biểu tình dễ gây cho những người xung quanh cảm
giác bất ổn, đây cũng chỉ là động thái tâm lý của con
người nói chung khi cảm thấy sinh hoạt bình thường của họ
bị xáo trộn. Như đường tắc, trường học đóng cửa vì lý
do an toàn, một số khu vực sầm uất của thủ đô bị tê
liệt… do ảnh hưởng của biểu tình. Đây cũng là lý do vì
sao biểu tình được dùng như cong cụ để gây áp lực lên
chính quyền.
Tuy nhiên người dân Thái lan dù không ủng hộ cuộc biểu tình
đó song họ cũng vẫn hết sức tôn trọng quyền biểu tình
của những người khác. Hầu như bạn không nghe thấy các lời
phàn nàn của dân chúng, vì mọi người đều biết họ phải
làm gì để giảm thiểu những hệ quả từ việc biểu tình
mang lại.
Mỗi khu vực biểu tình do một người trong ban tổ chức chịu
trách nhiệm. Hàng ngày từ sáng sớm sẽ có việc thông báo
hoạt động trong ngày, sẽ tuần hành đi đâu hay các nội dung
quan trọng. Sau đó là phần điểm tin thời sự và bình luận
của các nhà bình luận chuyên nghiệp, Tiếp theo là phần diễn
thuyết của các diễn giả hay đại diện của người biểu
tình để hâm nóng tinh thần mọi người. Xen lẫn là các
chương trình văn nghệ do các ban nhạc nổi tiếng tình nguyện
tham gia và người biểu tình nhảy múa theo tiếng nhạc. Ai đói
thì đi ăn uống, mệt thì nằm nghỉ tại chỗ hoặc đi lại
đây đó theo nhu cầu. Không khí vui vẻ thực sự là ngày hội
sinh hoạt chính trị trên đường phố của nhân dân, những
người làm chủ đất nước.
Phải thừa nhận các diễn giả ở các cuộc biểu tình có
khả năng cuốn hút thính giả rất cao, có khả năng gây
nghiện. Chỉ cần sau 2-3 buổi nghe diễn thuyết của họ thì
hầu hết người tham gia biểu tình sẽ nghiện và sẽ tìm mọi
cách để đến nghe thường xuyên. Đó là lý do vì sao các cuộc
biểu tình luôn đông người tham gia.
<h2>Sự khác biệt</h2>
Nếu phân cấp mức độ của các cuộc biểu tình nói chung về
số lượng người tham gia, thì biểu tình ở Việt nam cũng
chỉ xứng tầm với tên gọi một cuộc tụ tập đông người.
Với số lượng ngày cao nhất của các cuộc biểu tình chống
Trung quốc, lên đến khoảng 2-3 ngàn người mà trong số đó
gần một nửa là các lực lượng bảo vệ an ninh trật tự
trong và ngoài đồng phục. Nếu so với các cuộc xuống đường
trong những ngày này ở Thái lan hay Ucraina có từ hàng trăm ngàn
đến cả triệu người tham gia cho dù đây là một so sánh
được coi là khập khễnh. Bởi ở các quốc gia nói trên sự
tồn tại của phe đối lập và quyền biểu tình của người
dân được Hiến pháp và luật pháp bảo hộ. Ngược lại, ở
Việt nam việc biểu tình cho dù đã được ghi nhận trong Hiến
pháp gần 70 năm, nhưng nó vẫn chưa được luật hóa để tạo
điều kiện cho người dân thực hiện quyền hợp pháp của
họ. Đó là lý do vì sao việc tập hợp đông người để biểu
thị ý chí luôn vẫn bị coi là tụ tập bất hợp pháp.
Nguyên nhân chính của vấn đề này là do thể chế chính trị
toàn trị mang màu sắc cộng sản còn đang hiện hữu ở Việt
nam. Khi mà đảng CSVN tự cho họ quyền lãnh đạo mọi mặt nhà
nước và xã hội, khi mà mọi vấn đề liên quan đến chính
trị bị coi là nhạy cảm. Đặc biệt là cách hành vi phản
kháng mang tính tổ chức là điều bị coi là hết sức nguy
hiểm. Điều đó hoàn toàn khác với ở Thái lan hay Ucraina, các
quốc gia theo thể chế dân chủ tự do, khi mà toàn bộ quyền
lực thuộc về nhân dân một cách thực thụ. Vì hệ thống dân
chủ cho phép công chúng có quyền tước bỏ giới cầm quyền
mà không cần thay đổi căn bản luật pháp của chính thể, nó
làm cho công dân tin rằng họ có thể bất đồng với chính
sách hiện thời, nhưng sẽ luôn có cơ hội thay đổi giới cầm
quyền, hoặc thay đổi chính sách. Điều này có thể giảm bớt
những bất trắc và bất an chính trị hơn là thay đổi chính
trị bằng bạo động.
Các chính phủ chỉ là người được nhân dân lựa chọn thay
mặt họ để sử dụng quyền lực nhà nước để lãnh đạo
quốc gia. Nói một cách dễ hiểu, nếu tưởng tượng một
quốc gia như một hệ thống xe lửa bao gồm đầu kéo, các toa
xe và các cơ sở hạ tầng phụ trợ như: đường sắt, cầu,
hầm, thông tin liên lạc v.v … Thì ở các quốc gia theo thể
chế dân chủ tự do, chính phủ chỉ đảm nhận vai trò của
một ê-kíp tổ lái. Khi thay chính phủ này bằng chính phủ khác
cũng ví như thay ê-kíp này bằng tổ ê-kíp khác, còn mọi hoạt
động của hệ thống đường sắt ấy vẫn vận hành bình
thường. Đó có lẽ là nguyên nhân khi người ta nói rằng
"Chính phủ cũng như tã lót, cần thay đổi thường xuyên bởi
cùng một lý do". Ý thức được điều đó, nên dân chúng ở
các quốc gia tự do dân chủ luôn bằng mọi giá bảo vệ quyền
của mình thông qua sự hướng dẫn của các đảng phái chính
trị mà họ tin tưởng. Và thực tế cho thấy ở các quốc gia
ấy, cho dù có các cuộc xuống đường của đông đảo nhân
dân hay có sự chuyển tiếp của chính phủ nhưng không gây ra
những xáo trộn lớn như chúng ta tưởng. Viên chức và guồng
máy nhà nước vẫn làm việc bình thường dù có hay không có
chính phủ trong một thời gian ngắn. Những điều nêu trên cho
thấy sự khác biệt giữa thể chế chính trị độc đoán và
thể chế dân chủ tự do.
<h2>Kết</h2>
Từ đó cho thấy để có một cuộc cách mạng để chuyển
đổi thể chế chính trị ở Việt nam thông qua biểu tình bất
bạo động như nhiều người suy nghĩ không hề đơn giản.
Ngoài các yếu tố khách quan, như thể chế chính trị hiện
tại không có biểu hiện sẽ không nương tay với các hành vi
chống đối có tổ chức kể cả đấu tranh bất bạo động.
Song nên nhớ, tới một mức độ nhất định khi đủ về tầm
cỡ và quy mô thì trong bất kỳ cuộc biểu tình bất bạo
động nào cũng vậy. Dù phía chính quyền hay phía biểu tình,
bên nào sử dụng bạo lực trước lập tức họ sẽ mất đi
sự chính nghĩa và đồng thời bên đó sẽ mất đi sự ủng
hộ của cộng đồng trong nước và quốc tế. Đó là lý do vì
sao các cuộc biểu tình ở Thái lan hay Ucraina trong những ngày
này, chính quyền ở các quốc gia đó không dám ra tay trấn áp
người biểu tình dẫu rằng họ rấtt muốn.
Hy vọng bài viết này phần nào cũng giúp cho các nhà chính
trị và những người quan tâm hiểu thêm rằng: Mọi sự thay
đổi không bao giờ dễ dàng, song nó không phải là quá khó.
Nếu khi ta biết tổ chức tốt khi có đủ các điều kiện cần
và đủ để thực hiện điều đó trong tay.
Ngày 05 tháng 12 năm 2013
© Kami
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20131212/kami-bieu-tinh-o-thai-lan-nhung-dieu-chung-ta-nen-biet),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét