Bạn bè cùng lứa với mình, bây giờ đứa nào cũng đến lúc
phải cưới vợ gả chồng cho con cái. Có ngày mình phải chạy
xô ba đám cưới, mệt bã người. Đám nào cũng hăm hở bỏ
phông bao, loanh quanh cho gia chủ thấy mặt mình, rồi chuồn.
Chẳng biết người khác thế nào chứ mình sợ nhất phải ăn
cỗ cưới và cỗ đám ma. Cứ sáu người một mâm, chẳng ai
quen ai, nói cười nhàn nhạt, chán mớ đời. Đám ma bây giờ
ít ai bày biện ăn uống, chỉ cần đến viếng xong là về.
Nhưng đám cưới vẫn phải ăn. Chẳng hiểu từ khi nào lễ
cưới được gọi là ăn cưới, hễ cưới là ăn, không ăn
không xong. Ngay bây giờ tại Hà Nội, làng gì đó quên mất tên
rất gần Ngã Tư Sở, ăn cưới phải đủ 3 ngày 3 đêm, lệ
làng xưa nay vẫn vậy, đám cưới nào cũng phải đủ trăm gà
ba heo. Kinh.
Nói vậy thôi, cưới xin bây giờ không là vấn đề lớn, chỉ
mệt người thôi chứ tiền nong cũng chẳng phải lo lắm. Tiền
mừng thường vẫn nhiều hơn tiền bỏ ra làm đám cưới. Ngày
xưa khác, ít người mừng tiền, giả có mừng tiền cũng vài
đồng chiếu lệ. Đa số chỉ tặng quà, sang thì phích Trung
Quốc, chậu nhôm Liên Xô, hèn thì cuốn sổ tay, cuốn lịch,
tấm tranh, thế thôi. Thành thử đa phần tiền đám cưới bỏ
ra đều không thu về được. Làm cái nhà tốn kém vài chục
ngàn, đám cưới cũng tốn cỡ đó, có khi hơn.
Ba mạ mình có 8 đứa con, 6 trai 2 gái, lo cho xong 8 đám cưới
cũng đủ sạt nghiệp. Cứ xong một đám cưới cho con, ba mạ
mình lại ôm một cục nợ. Ba mình nợ nần suốt đời, trước
khi mất chừng một năm ông mới trả xong nợ. Mình nhớ hôm
tuyên bố hết nợ ông vui lắm, nói cười suốt ngày. Ông làm
một con gà ăn mừng. Làm xong gà thì sực nhớ trong nhà không
còn gì cả. Ông chạy sang nhà hàng xóm vay tạm mấy đồng cho
mạ mình đi chợ. Ra đến cổng ông đứng sững lại rồi đi
vào, nói luộc gà chấm muối, không nợ, kiên quyết không nợ.
Lần đầu tiên trong đời ông rót rượu mời mình, chạm cốc
với mình, thúc dục mình uống. Trước đó thì đừng hòng, ông
luôn hằm hè chuyện rượu, thuốc của mình. Ông chạm cốc cái
cạch, ngửa cổ cạn chén rượu, khà một tiếng khoan khoái,
nói tám đứa con đã có gia đình, ba mạ trả hết nợ, rứa là
ba chết được rồi con ạ. Tưởng ông nói cho vui, ai ngờ mấy
tháng sau thì ông mất.
Kể vậy để nói ngày xưa chuyện cưới xin là cả một vấn
đề. Ba mình còn vay nợ được chứ nhiều người chẳng cho ai
cho vay, vay được cũng chẳng biết lấy gì mà trả. Chuyện trai
ế vợ vì nhà nghèo không có tiền cưới xin ngày xưa thì
nhiều lắm. Mình có thằng bạn học cấp 2, 35 tuổi rồi vẫn
chưa vợ. Nó yêu ba bốn cô, cô nào đến đoạn cưới xin đều
tắc tịt. Một hôm nó ngồi với mình, nhắc đến chuyện vợ
con nó thở hắt ra, nói è he, ẻ vô vợ con mần chi cho nhọc.
Mình hỏi răng rứa, nó nói tao đã chọn mấy con xâu đui, ế
câm ế cảy, rứa mà vẫn không lấy được. Mình lại hỏi
răng rứa, nó lại thở hắt ra, nói è he, tiền để mần một
mâm cau trầu ăn hỏi cũng nỏ có, nói chi chuyện cưới xin.
Năm sau mình về làng, nó rủ đi xem mặt một cô đẹp cực.
Mình nói mấy con xấu đui còn không lấy được, răng mi đòi
lấy con ni. Nó ngồi đực mặt, nói trời bắt tao lấy, tao
chết héo vì yêu nó mi ơi. Nó ngồi im hồi lâu, nhìn xa ra bãi
cát sau làng, nói con ni mà tao không lấy được thì tao tự tử.
Nhìn mặt nó biết nó nói rât thật mình đâm lo. Lâu lâu lại
viết thư về mấy đứa bạn cùng làng, hỏi xem nó đã chết
chưa. Chẳng dè cuối năm về, nó tới nhà đưa thiếp tết mời
đám cưới. Mình quá ngạc nhiên, nói răng mi có tiền cưới
vợ, tài rứa. Nó cười he he he, nói trời bắt tao cưới vợ
thì trời phải cho tao tiền chớ. Nó kể đêm đó đem nàng ra
bãi cát mần một trận đã đời, đưa nàng về nhà xong, lội
bộ bãi cát về nhà lòng buồn như chấu cắn vì biết chắc
rồi sẽ không cưới được nàng. Khi bên nàng thì ba hoa xịt
bộp, nói anh sẽ anh sẽ anh sẽ, rời khỏi nảng mới sực nhớ
nhưng nhà nghèo rớt mồng tơi, biết lấy gì để mà sẽ. Nó
đứng tựa gốc phi lao đứng đái, bỗng lòi ra cái gì sang
sáng, cầm lên hoá ra một cái nhẫn vàng hai chỉ. Rõ là trời
cho, may quá là may. Hai chỉ vàng đủ làm một đám cưới to,
xôm trò ra phết, cái thằng thế mà tốt phúc.
Thời bao cấp đám cưới nào cũng giống nhau. Phông chính giữa
hôn trường cắt dán đôi bồ câu cắn mỏ nhau bay trên chữ
phúc to đùng, bên kia là tên cô dâu chú rể lồng nhau treo
dưới cái đèn lồng. Luôn luôn có hai khẩu hiệu, một là Vui
duyên mới không quên nhiệm vụ. Câu này không thể thiếu ở
bất kì đám cưới nào, thường được treo ở phông chính như
một huấn thị của cấp trên. Chẳng biết nhiệm vụ gì, cứ
phải không được quên, hi hi. Câu thứ hai là Thuận vợ thuận
chồng tát bể Đông cũng cạn. Câu này đám có đám không,
thường treo bên nách hoặc ở cuối hôn trường.
Lễ cưới thời bao cấp nửa họp nửa mét tinh, thường có năm
mục. Thứ nhất MC giới thiệu cô dâu chú rể và lý do có đám
cưới, đại loại được sự nhất trí của các cấp chính
quyền và gia đình hai bên, trong không khí vui tươi phấn khởi
đón chào Đất nước vào xuân… Bất kì cưới mùa nào thì
ông MC cũng nói Đất nước vào xuân. Kế đến là lãnh đạo
lên phát biểu ý kiến, giao nhiệm vụ cho cô dâu chú rể. Sau
đó là cô dâu chú rể lên hứa xây dựng hạnh phúc gia đình.
Tiếp theo là đại diện họ nhà trai lên cảm ơn lãnh đạo và
bà con hai họ. Cuối cùng là liên hoan văn nghệ.
Đầu tiên ông MC ra miệng nói tay khua, nói năng như tép nhảy,
hết đọc ca dao đến đọc thơ, đám nào ông cũng chừng đó
câu thơ, chừng đó câu ca dao, rồi ghép tên cô dâu chú rể
vào, bất kể thất vần trật âm cũng cố ghép cho bằng
được. Mình nhớ đám cưới cái Tâm bạn mình, nó cưới anh
Địch bộ đội phục viên ở xóm dưới. Cái vần ịch rất
kẹt vì dân Quảng Bình thường nói âm ịch ra âm ịt, vì thế
chưa bao giờ mình nói quân địch, khi cần phải nói thì nói
quân thù, hi hi. Hôm đó ông MC tay khua miệng nói, ngâm nga câu ca
Ôi hạnh phúc có khi nhiều khi ít/ Tâm xinh tươi cùng Địch
đẹp trai, mọi người cười ầm ầm.
Thỉnh thoảng mình gặp cái Tâm lại trêu nó, nói "cùng
địch đẹp trai", thích nhỉ. Nó cười he he he đấm mình, nói
tao bắt lão đổi tên Đích rồi, tên Địch nhiều khi bị hiểu
lầm, tức lắm. Nó kể cưới xong nó ra Phủ Lý học trường
Trung cấp truyền thanh. Một hôm vào phòng giáo vụ khai báo
chuyện gì đó. Ông giáo vụ hỏi chồng cô tên gì, nó nói dạ
Địch. Ông này trợn mắt đập bàn, nói tôi hỏi chồng cô tên
gì chứ không hỏi cô cưới chồng để làm gì, rõ chưa!
Lãnh đạo càng to đến dự thì đám cưới càng sang. Thời này
chắc cũng thế nhưng người ta chỉ đến dự thôi chứ chẳng
phải nói năng gì. Thời bao cấp lãnh đạo đến để phát
biểu và giao nhiệm vụ, dứt khoát phải như vậy. Thường thì
bí thư chi bộ lên phát biểu là oách rồi, được bí thư
Đảng uỷ xã đến phát biểu ý kiến là mơ ước của bất kì
gia đình nào có đám cưới.
Hồi mình ở làng Đông, đám cưới chị Hoa là con gái của
một ông đội trưởng. Cả làng xôn xao về việc nhà chị Hoa
mời được Bí thư Đảng uỷ xã đến dự. Nhà chị Hoa đứng
bồn chồn trước ngõ ngóng ông, mặt mày ai nấy vô cùng nghiêm
trọng, chỉ lo ngộ nhỡ có chuyện gì ông không đến được.
Giấy mời đám cưới lúc 8 giờ sáng, chừng 10 giờ trưa ông
đến, khi đó đám cưới mới bắt đầu. Hôn trường đang ồn
ào náo nhiệt, ông bước vào cái là im phăng phắc, tất cả
ngoảnh mặt nghiêm trang nghe ông nói. Ông này có tật nói dai
kinh khủng. Mới đầu thì bảo tôi xin phát biểu đôi câu nhưng
rồi ông nói cả đôi trăm câu. Vừa nói điểm thứ hai, xong
rồi lại điểm thứ hai, rồi lại điểm thứ hai, cứ điểm
thứ hai liên tù tì cả giờ chưa dứt.
Đang nói ông bỗng dừng lại ngoảnh mặt xuống hôn trường,
nói hạnh phúc là chi bà con. Mọi người im thin thít, không ai
dám ho he. Ông cười cười nói câu hỏi đơn giản rứa mà
không ai trả lời được là răng hè. Rồi ông mạnh tay chém
gió, nói hạnh phúc là vô cùng sung sướng, rứa thôi, đơn
giản rứa thôi. Ông ngửa cổ cười khe khe khe, chẳng ai cười
cả, chỉ mình ông cười khe khe khe. Đến khổ, hi hi.
<strong>Một vài hình ảnh cưới hỏi thời bao cấp.</strong>
<center><img
src="http://quechoablog.files.wordpress.com/2011/02/0000091.jpg?w=500&h=333"
/></center>
<center><em>Ăn hỏi.</em></center>
<center><img
src="http://quechoablog.files.wordpress.com/2011/02/vnm_2010_2946491.jpg?w=500"
/></center>
<em><center>Đón dâu.</center></em>
<center><img
src="http://quechoablog.files.wordpress.com/2011/02/damcuoi0411.jpg?w=500" />
</center>
<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi7wEvg4RaAjluph31VPAHlmyHzO_3FNMU9pVegLvSOo8eyaIwLWQQ0Gj7poEHKzD-gVEC2G1gens3-fYG08k2rIJwL8fQX3bxr7nB0nS_6ZbYKOGktgQAD57C4HDfes35i1imSRyQrhYiA/s640/images154627_cuoi41.jpg"
/></center>
<center><img
src="http://quechoablog.files.wordpress.com/2011/02/20358844_images427210_damcuoithoichongmy1.jpg?w=500"
/></center>
<center><img
src="http://quechoablog.files.wordpress.com/2011/02/200609041516412_damcuoi12.jpg?w=500"
width="550" /></center>
<center><img
src="http://quechoablog.files.wordpress.com/2011/02/1542461.jpg?w=500"
/></center>
<center><img
src="http://quechoablog.files.wordpress.com/2011/02/imgp0782.jpg?w=500&h=375"
/></center>
<center><em>Hôn trường.</em></center>
<center><img
src="http://quechoablog.files.wordpress.com/2011/02/lap.jpg?w=500&h=666"
/></center>
<center><em>Còn đây là cảnh chú rể Lập đi mời thuốc bà con
hai họ, he he</em></center>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20131001/nguyen-quang-lap-cuoi-xin-thoi-bao-cap),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét