<em>Lão bà nghỉ chợ bần thần</em>
<em>Đem tiền[Cụ Hồ] ra đếm mấy lần chửa xong</em>
<em>Xếp riêng rồi lại xếp chung</em>
<em>Miệng thời lẩm bẩm mà… (không rõ nhời)!</em>
<a href="http://danluan.org/tin-tuc/20130912/nhin-tho">Lão Nông</a>
Vài bữa sau, sau ngày đổi tiền ở miền Nam, tờ <em><a
href="http://chauxuannguyen.org/2013/03/07/ben-thang-cuoc-giai-phong-chuong-3/">Sài
Gòn Giải phóng</a></em> (số ra hôm 27 tháng 9 năm 1975) đã gửi
đến những người dân ở vùng đất này đôi lời an ủi:
"<em>Nhiệm vụ của đồng bạc Sài Gòn (là) giữ vai trò trung
gian cho Diệm xuất cảng sức lao động của đồng bào ta ở
miền Nam cho Mỹ… Làm trung gian để tiêu thụ xương máu nhân
dân miền Nam, làm trung gian để tiêu thụ thân xác của vô số
thiếu nữ miền Nam, làm trung gian cho bọn tham nhũng, thối nát,
làm kẻ phục vụ đắc lực cho chiến tranh, làm sụp đổ mọi
giá trị tinh thần, đạo đức của tuổi trẻ miền Nam, làm
lụn bại cả phẩm chất một số người lớn tuổi… Nó sống
30 năm dơ bẩn, tủi nhục như các tên chủ của nó, và nay nó
đã chết cũng tủi nhục như thế. Đó là một lẽ tất nhiên,
và đó là lịch sử… Cái chết của nó đem lại phấn khởi,
hồ hởi cho nhân dân ta</em>."
Ba mươi tám năm sau, nhà báo Huy Đức lại có lời bàn thêm,
và bàn ra, nghe như một tiếng thở dài: "<em>Không biết
'tủi nhục' đã mất đi bao nhiêu … nhưng rất nhiều tiền
bạc của người dân miền Nam đã trở thành giấy lộn</em>."
(<a
href="http://chauxuannguyen.org/2013/03/07/ben-thang-cuoc-giai-phong-chuong-3/"><em>Bên
thắng c</em>uộc</a>, tập I. OsinBook, Westminster, CA: 2013).
Tôi sinh ra đời tại miền Nam, cùng thời với "những tờ
bạc Sài Gòn" nhưng hoàn toàn không biết rằng nó đã "làm
trung gian cho bọn tham nhũng, thối nát, làm kẻ phục vụ đắc
lực cho chiến tranh, làm sụp đổ mọi giá trị tinh thần,
đạo đức của tuổi trẻ" của nửa phần đất nước. Và
vì vậy, tôi cũng không thấy "phấn khởi" hay "hồ hởi"
gì (ráo trọi) khi nhìn những đồng tiền quen thuộc với cuộc
đời mình đã bị bức tử – qua đêm!
Suốt thời thơ ấu, trừ vài ba ngày Tết, rất ít khi tôi
được giữ "nguyên vẹn" một "tờ bạc Sài Gòn" mệnh
giá một đồng. Mẹ hay bố tôi lúc nào cũng xé nhẹ nó ra làm
đôi, và chỉ cho tôi một nửa. Nửa còn lại để dành cho ngày
mai.
<a href="http://www.procontra.asia/?attachment_id=3359" rel="attachment
wp-att-3359"><img
src="http://www.procontra.asia/wp-content/uploads/2013/09/Hình-1.png"
width="318"></a></center>
Hình 1: <a
href="http://minhduc7.blogspot.com/2009/12/so-sanh-ong-diem-va-ong-ho.html">Đồng
tiền 50 xu, năm cắc, in hình ông Ngô Đình Diệm, phát hành năm
1960</a></em>
<a href="http://www.procontra.asia/?attachment_id=3360" rel="attachment
wp-att-3360"><img
src="http://www.procontra.asia/wp-content/uploads/2013/09/Hình-2.png"
width="400"></a><em>
<em>Hình 2: <a
href="http://old-paper-money.blogspot.com/2013/02/south-vietnam-dong-1955.html">Tờ
một đồng, phát hành năm 1955</a></em>
Tôi làm gì được với nửa tờ giấy bạc một đồng, hay năm
cắc, ở Sài Gòn – vào năm 1960 – khi mới vừa biết sài
tiền?
Năm cắc đủ mua đá nhận. Đá bào nhận cứng trong một cái
ly nhựa, rồi thổ ra trông như hình cái oản – hai đầu xịt
hai loại xi rô xanh đỏ, lạnh ngắt, ngọt lịm và thơm ngát –
đủ để tôi và đứa bạn chuyền nhau mút lấy mút để mãi
cho đến khi xi rô bạc hết cả mầu mới ngừng tay, lễ phép
xin thêm:
- Cho con thêm chút xi rô nữa được không?
- Được chớ sao không. Bữa nào tụi bay cũng vậy mà còn làm
bộ hỏi!
Năm cắc đủ cho một chén bò viên, dù chỉ được một viên
thôi nhưng khi nắp thùng nước lèo mở ra là không gian (của
cả Sài Gòn) bỗng ngạt ngào hương vị. Chút <em>nước
thánh</em> đó – sau khi đã nhai thiệt chậm miếng thịt pha gân
vừa ròn, vừa ngậy – hoà nhẹ với chút xíu tương đỏ,
tương đen, cùng ớt xa tế ngọt ngọt cay cay có thể khiến cho
đứa bé xuýt xoa mãi cho đến… lúc cuối đời.
Năm cắc cũng đủ làm cho chú Chệt vội vã thắng xe, mở ngay
bình móp, lấy miếng kem – xắn một phần vuông vắn, cắm
phập vào que tre – rồi trịnh trọng trao hàng với nụ cười
tươi tắn. Cắn một miếng ngập răng, đậu xanh ngọt lạnh
thấm dần qua lưỡi, rồi tan từ từ… suốt cả thời thơ
ấu.
Năm cắc là giá của nửa ổ bánh mì tai heo, nửa má xoài
tượng hay một xâu tầm ruột ướp nước đường, một cuốn
bò bía, một trái bắp vườn, một ly đậu xanh đậu đỏ bánh
lọt, một dĩa gỏi đu đủ bò khô, một khúc mía hấp, năm cái
bánh bò nước dừa xanh đỏ, mười viên cái bi ròn ròn cái bi
ngon ngon nho nhỏ…
Một một đồng thì (Trời ơi!) đó là cả một trời, và một
thời, hạnh phúc muôn mầu!
Một đồng mua được hai quả bóng bay. Chiều Sài Gòn mà không
có bong bóng bay (cầm tay) để tung tăng e sẽ là một buổi
chiều… tẻ nhạt. Những chùm bóng đủ mầu sẽ rực rỡ hơn
khi phố mới lên đèn, và sẽ rực rỡ mãi trong trong ký ức
của một kẻ tha hương dù tóc đã điểm sương.
Còn hai đồng là nguyên một tô cháo huyết có thêm đĩa dà
trá quẩy ròn rụm đi kèm. Hai đồng là một tô mì xắt xíu
với cái bánh tôm vàng ươm bên trên, và nửa cọng rau xà lách
tươi xanh bên dưới. Tờ giấy bạc với mệnh giá quá lớn lao
và rất hiếm hoi này, không ít lúc, đã khiến cho tuổi thơ
của tôi vô cùng phân vân và bối rối!
<a href="http://www.procontra.asia/?attachment_id=3361" rel="attachment
wp-att-3361"><img
src="http://www.procontra.asia/wp-content/uploads/2013/09/Hình-3.png"
width="474"></a><em>
Hình 3: <a
href="http://old-paper-money.blogspot.com/2013/02/south-vietnam-banknotes-first-issue-1955.html">Tờ
bạc hai đồng, phát hành năm 1955</a></em>
Và trong cái lúc mà tôi còn đang suy tính, lưỡng lự, cân
nhắc giữa bốn cái kem đậu xanh năm cắc, bốn cuốn bò bía,
bốn ly nước mía, hay một tô hủ tíu xắt xíu thịt bằm béo
ngậy (cùng) giá hai đồng thì ở bên kia chiến tuyến người ta
đã quyết định cho ra đời <a
href="https://vi.wikipedia.org/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_mi%E1%BB%81n_Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam">Mặt
trận Giải phóng Miền Nam</a> – vào ngày 20 tháng 12 năm 1960.
Hệ quả thấy được, vào mười lăm năm sau – vẫn theo báo
<em><a
href="http://chauxuannguyen.org/2013/03/07/ben-thang-cuoc-giai-phong-chuong-3/">Sài
Gòn Giải phóng</a></em>, số thượng dẫn:
"<em>Miền Nam đã có một nền tiền tệ mới, khai sinh từ
sự độc lập toàn vẹn của xứ sở, nhân dân thành phố Hồ
Chí Minh đã nâng niu từng tờ bạc của Ngân hàng Việt Nam với
một niềm hãnh diện chưa từng thấy sau bao nhiêu thế kỷ mất
nước phải ép mình sống với đồng bạc của ngoại
bang</em>."
Niềm hãnh diện được nâng niu từng tờ bạc mới (nếu có)
cũng nhỏ dần sau từng đợt đổi tiền. Rồi với thời gian
nó từ từ biến thành… giấy lộn – như tường thuật của
nhà báo Bạch Nga, đọc được trên <em><a
href="http://vietnamnet.vn/vn/doi-song/71726/choang-voi-kieu--che-tien--cua-an-may.html">Vietnamnet</a></em>
hôm 21 tháng 5 năm 2012:
"<em>Trong khi ngồi đợi xe ở trạm trung chuyển xe bus Long
Biên, tôi được dịp chứng kiến cảnh một bà lão ăn xin chê
tiền của khách. </em>
<em>'Cô tính thế nào chứ 2 nghìn bây giờ chả đủ mua mớ
rau, lần sau đã mất công cho thì cho 'tử tế' nhá!'</em>
<em>Câu nói của bà lão ăn xin khiến nhiều người phải
sốc…</em>
<em>Chị Hương (Cầu Giấy – Hà Nội) chia sẻ câu chuyện có
thật mà như đùa: 'Nói thật, có lần gặp hai chị em nhà này
đi ăn xin, thương tâm quá tôi liền rút ví ra đưa cho chúng 3
nghìn lẻ. Ngay lập tức, nó gọi tôi lại, giơ tờ 5 nghìn
đồng lên trước mặt tôi bảo: cho chị thêm 2 nghìn cho đủ
mua mớ rau nhé."</em>
Và đó là chuyện xẩy ra năm trước. Năm nay – sau khi dự
phiên họp ngày 14 tháng 5 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội,
sau khi nghe các báo cáo của Chính phủ và Ủy ban Kinh tế, Ủy
ban Tài chính về ngân sách những tháng đầu năm 2013 – Phó
Chủ tịch Nước <a
href="http://tuoitre.vn/chinh-tri-xa-hoi/548381/tinh-hinh-kinh-te-gay-go-lam-roi!.html">Nguyễn
Thị Doan</a> bỗng (chợt) nhận ra rằng: "Tình hình kinh tế gay
go lắm rồi!"
Ủa, "gay go" sao?
Mà "gay go" tới cỡ nào lận?
Ông Chủ tịch Quốc hội <a
href="http://tuoitre.vn/chinh-tri-xa-hoi/548381/tinh-hinh-kinh-te-gay-go-lam-roi!.html">Nguyễn
Sinh Hùng</a>, người đã từng lạc quan tuyên bố "<a
href="http://www.thesaigontimes.vn/Home/thoisu/sukien/38632/"> năm 2015 sẽ
có một Vinashin mới</a>" nay đã bắt đầu đổi giọng:
"Tình hình doanh nghiệp bi đát, tôi nghĩ có tới 100.000 doanh
nghiệp chết chứ không phải chỉ mấy chục nghìn, tỉ lệ
doanh nghiệp lỗ có thể còn hơn 65%." Và đã đến nước này
thì ông phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương, <a
href="http://tuoitre.vn/chinh-tri-xa-hoi/548381/tinh-hinh-kinh-te-gay-go-lam-roi!.html">Nguyễn
Xuân Cường</a><strong>, cũng đành phải (xuôi xị) nói theo
thôi</strong>: "Tình hình đúng là hết sức đáng lo ngại."
<div class="boxleft200"><img
src="http://www.procontra.asia/wp-content/uploads/2013/09/T%E1%BB%9D-5000-%C4%91%E1%BB%93ng-hi%E1%BB%87n-nay.png"
/><div class="textholder"></div></div>Điều lo ngại nhất là bó rau
muống sẽ không ngừng ở giá năm ngàn đồng bạc. Dù với số
tiền này – vào năm 1960 – đủ để mua hai ngàn tô phở gánh,
hay hai ngàn năm trăm tô mì xe, hoặc mười ngàn chiếc bong bóng
đủ mầu.
</a>Bù lại, vẫn theo lời của bà Phó Chủ Tịch Nước <a
href="http://www.baomoi.com/Vai-tro-lanh-dao-cua-Dang-doi-voi-cach-mang-Viet-Nam-trong-thoi-ky-moi/122/7298483.epi#6Z7E9AlrmrbH">Nguyễn
Thị Doan</a>, là mọi người được sống với "Nhà nước
pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì
nhân dân… khác hẳn về bản chất và cao hơn gấp vạn lần so
với dân chủ tư sản."
Cái giá của "dân chủ" (cũng như Độc lập – Tự do –
Hạnh phúc) của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, rõ
ràng, hơi mắc. Dân Việt, tội thay, không những đã hớ mà còn
mua nhầm đồ giả và đồ đểu nữa mới chết (mẹ) chớ!
© 2013 <strong>Tưởng Năng Tiến</strong> & pro&contra
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130921/tuong-nang-tien-nam-ngan-nam-cac),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét