Hành vi sử dụng Internet – đặc biệt là tham gia các microblogs
trên trang Sina Weibo, mạng xã hội lớn nhất của Trung Quốc,
tương tự mạng Twitter của Mỹ – đang tạo ra những thách
thức mới và những nỗ lực mới từ phía một chính phủ
quyết tâm duy trì quyền kiểm soát. Trong những tháng gần đây,
Bắc Kinh đã tung ra một cuộc tấn công đa hướng nhắm vào
những chỉ trích trực tuyến về các chính sách và các tổ
chức hiện nay, bao gồm một chiến dịch tuyên truyền, các
đợt bắt giữ và một quy định pháp lý mới có tính trùng
lặp để cố gắng biện minh cho hành vi đáp trả và ngăn chặn
những chỉ trích trực tuyến trong tương lai.
<center><em><img
src="http://www.thepach.com/wp-content/blogs.dir/1/files/2013/09/kiem_duyet_internet_trung_quoc.ashx_.jpeg"
width="600"></em></center>
<center><em>Bắc Kinh nới rộng Điều 246, BLHS để nhắm vào
những chỉ trích trực tuyến. (Ảnh: Internet)</em></center>
Lời kêu gọi đấu tranh này không phải là mới, nhưng việc
hợp thức hóa nó dưới cái vỏ bọc pháp lý là điều đáng lo
ngại và đại diện cho một mối đe dọa đang gia tăng đối
với các thảo luận và bất đồng chính kiến trực tuyến ở
Trung Quốc.
Các thành phần của cuộc tấn công bao gồm:
<ul> <li> Một "cách diễn giải" mới mẻ, đồng bộ dưới
quyền Tòa án Nhân dân Tối cao và Viện Kiểm sát Nhân dân Tối
cao, ban hành ngày 10 tháng 9 năm 2013, áp dụng các quy định của
Bộ Luật hình sự Trung Quốc để ngăn chặn và trừng phạt
các nhà phê bình trực tuyến;
</li> <li> Một đợt tuyên truyền mạnh mẽ của "phe tân
tả", những kẻ mong muốn quay trở lại với chính sách của
Mao Trạch Đông và khiển trách sự xâm lược nguy hiểm của
những tư tưởng chống Trung Quốc từ phương Tây, đặc biệt
là Mỹ, để truyền bá những thông tin sai lệch về Đảng và
Nhà nước; và
</li> <li> Bắt giữ những nhà phê bình, bao gồm cả các luật
sư hoạt động xã hội và gần đây nhất, một tỷ phú tự do
cùng với nhóm "BigV's", gồm các blogger có ảnh hưởng và
có tài khoản đăng ký tên thật, những người bình luận về
các vấn đề chính sách quan trọng.
</li> </ul> Cách diễn giải pháp lý mới đã mở rộng phạm vi
của Điều 246, Bộ Luật hình sự Trung Quốc, trong đó định
nghĩa hành vi phỉ báng hình sự. Dưới chiêu bài kiềm chế sự
lan tỏa tin đồn trực tuyến và thông tin sai lệch, điều luật
này đã trở thành một công cụ đối phó với tội phạm sử
dụng bất kỳ "mạng thông tin… sử dụng thiết bị điện
tử" nào để gây ra "sự hỗn loạn công cộng" hoặc
"gây nguy hiểm nghiêm trọng tới trật tự xã hội hoặc lợi
ích quốc gia."
Hành vi "phỉ báng" hình sự, nêu tại Điều 246, quy định
rằng bất kỳ ai "công khai làm nhục người khác hoặc bịa
đặt ra những câu chuyện để bôi nhọ người khác, trong
trường hợp nghiêm trọng" phải bị trừng phạt tới ba năm
tù. Điều khoản này có thể được viện dẫn không chỉ bởi
người bị hại, mà còn bởi các nhân viên nhà nước trong
trường hợp "gây thiệt hại nghiêm trọng đến trật tự
công cộng hay lợi ích của Nhà nước." Cách diễn giải mới
sử dụng mệnh đề trên để trừng phạt bất kỳ bài viết
trực tuyến nào "gây nguy hiểm nghiêm trọng tới trật tự xã
hội và lợi ích quốc gia." Tất nhiên, định nghĩa "lợi
ích quốc gia" là bất cứ điều gì mà chính phủ đưa ra.
Cách diễn giải này cụ thể hóa những trường hợp có thể
bị trừng phạt, lý do là bị kích động bởi những bài viết
trực tuyến gây ra những việc sau đây: "sự cố hàng
loạt", "hỗn loạn công cộng", "xung đột sắc tộc và
tôn giáo", "phỉ báng nhiều người, gây ra tác động phản
cảm xã hội [hoặc] làm tổn hại hình ảnh quốc gia, gây nguy
hiểm nghiêm trọng tới lợi ích quốc gia" hoặc "tạo ra
ảnh hưởng xấu tới quốc gia" và "các tình huống khác".
Điều này được áp dụng không chỉ đối với Internet và máy
tính, mà còn áp dụng với truyền hình, điện thoại cố định
và các thiết bị di động.
Bộ luật mới được nới rộng có thể áp dụng cho những
hành vi phạm tội được xác định một cách mơ hồ; nếu
chúng xuất hiện trong bất kỳ lời biểu đạt trực tuyến nào
được đăng lại 500 lần hoặc nhiều hơn, hoặc được xem và
truy cập trên 5000 lần.
Bề rộng của cách diễn giải mới cho thấy quyết tâm trừng
phạt bất kỳ sự biểu đạt quan điểm nào được coi là đe
dọa Đảng và Nhà nước. Những người ủng hộ tự do ngôn
luận chỉ trích rằng đó là "một nỗ lực tạo ra sự chống
lưng bằng luật nhằm đàn áp bất đồng chính kiến trên
mạng."
Cách diễn giải này bổ sung thêm vào kho vũ khí pháp lý vốn
đã được sử dụng đối với những người tham gia vào việc
"cố ý thêu dệt và phổ biến trực tuyến những thông tin sai
lệch" để gây ra "sự xáo trộn trật tự xã hội". Nó
cũng tạo thêm sự trừng phạt, vốn đã nằm trong một mục
khác của Luật hình sự về việc "tổ chức hoặc kích động
người khác phổ biến [thông tin sai lệch] trên mạng lưới
thông tin, tạo ra một sự náo động hoặc hỗn loạn công cộng
đáng bị trừng phạt."
Những hạn chế có khả năng ảnh hưởng sâu rộng đến sự
bày tỏ những ý kiến không dễ chịu phản ánh mối lo ngại
sâu sắc về tác động của những thay đổi xã hội rộng lớn
ở Trung Quốc đối với ổn định xã hội, đặc biệt là ở
phe được gọi là "tân tả", những kẻ muốn nhà nước
củng cố kế hoạch kinh tế và quay trở lại với các giá trị
liên quan đến Mao Trạch Đông. Giọng điệu dân tộc chủ nghĩa
bạo lực đến từ phe tân tả để lên án những ảnh hưởng
của phương Tây, đặc biệt là Mỹ, tới các cuộc tranh luận
công khai ở Trung Quốc.
Một chuỗi ba bài dịch của ông Rogier Creemers, học giả
trường Oxford, đăng trên tờ Bản thảo Cờ Đỏ (Red Flag
Manuscripts), một tạp chí liên kết với tạp chí lý luận Qiu
Shi (Tìm kiếm Sự thật) của Đảng Cộng sản, minh họa cho
thấy một số lập luận ủng hộ sự hạn chế tự do ngôn
luận.
Một bài viết cho thấy sự cần thiết phải xử phạt "tin
đồn độc hại và phổ biến tin đồn", bởi vì tin đồn
trực tuyến làm tăng hoảng loạn xã hội, kích động các cuộc
khủng hoảng về niềm tin xã hội (chẳng hạn về những khác
biệt giữa người giàu và người nghèo, và tham nhũng) hoặc
"gây thiệt hại hình ảnh đất nước… dưới sự hướng
dẫn, hoặc không, của lực lượng thù địch phương Tây."
Bài viết khác lại tìm ra "gốc rễ của sự lan tràn những
tin đồn trực tuyến" nằm ở "chủ nghĩa đa nguyên, tính đa
dạng và tính dễ thay đổi ý thức hệ của người dân trong
một giai đoạn chuyển đổi xã hội," "sự ảnh hưởng của
nền kinh tế thị trường," "sự theo đuổi lợi nhuận của
một số doanh nghiệp ngành truyền thông" cũng như "sự xâm
nhập của các nước phương Tây… bởi phương tiện truyền
thông truyền thống và trực tuyến." Bài viết cuối cùng trong
chuỗi này công bố rằng để "tự do ngôn luận bị hạn
chế," phải tăng cường tuyên truyền, và bộ luật hình sự
phải được sử dụng để tấn công những tin đồn trực
tuyến.
Một ví dụ cho thấy quyết tâm của chính phủ nhằm thực
hiện chiến dịch một cách mạnh mẽ khi ông Vương Công Quyền
(Wong Gongquan), một nhà tư bản, tỷ phú tự do ngành đầu tư
mạo hiểm đã bị bắt giữ tuần trước với lý do gây rối
trật tự công cộng. Một blogger nổi tiếng khác người Mỹ
gốc Hoa, ông Charles Xue (Tiết Man Tử), đã bị bắt vì tội gạ
gẫm gái mại dâm, nhưng một số cư dân mạng nhận thấy việc
bắt giữ là một phần của chiến dịch đàn áp các blogger như
ông ta.
Các blogger có thể chiến đấu lại – và họ đã làm, một
phần bằng cách chỉ ra các khả năng vi phạm của bộ luật
mới bởi phương tiện truyền thông chính phủ. Nhưng mối đe
dọa sách nhiễu và bắt giữ đã trở thành sự thật, và cả
nguy cơ bóp nghẹt ngôn luận. Giáo sư luật nổi tiếng và là
người bênh vực tự do ngôn luận, ông Hạ Vệ Phương (He
Weifang), đã gửi lời đề nghị chua cay đến với một triệu
người đang theo dõi ông ta trên mạng Weibo, "xin đừng đăng
lại tin của tôi hơn 500 lần, hãy để cho tôi sống sót."
[*] <em>Stanley Lubman, một chuyên gia nhiều năm về luật pháp
Trung Quốc, là một giảng viên ưu tú tại Trường Luật, Đại
học California, Berkeley. Ông là tác giả của "Chim trong lồng:
Cải cách Luật ở Trung Quốc sau thời kỳ Mao" (Stanford
University Press, 1999), đồng thời là chủ biên của "Diễn
biến Cải cách Luật pháp ở Trung Quốc: Một chiều hướng
bấp bênh." (Elgar, 2012)</em>.
<strong>Nguồn</strong>: <strong>Stanley Lubman</strong>: "<a
href="http://blogs.wsj.com/chinarealtime/2013/09/18/the-legalization-of-chinas-internet-crackdown/">The
'Legalization' of China's Internet Crackdown</a>", <em>China Real
Time Report</em>, ngày 18 tháng 9 2013.
Bản Tiếng Việt © 2013 The Pacific Chronicle
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130927/stanley-lubman-luat-hoa-su-dan-ap-internet-o-trung-quoc),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét