<strong>Muốn có một nụ cười, thay cho nắm đấm có lẽ,
những bức xúc xã hội ngay từ khi nó chưa thành hình phải
được giải tỏa, bằng một lẽ công bằng về lợi ích. Chứ
không phải ngó sang trời Tây để "đổ tại" cơ chế thị
trường.</strong>
Một người đàn ông mù đứng trên bờ dòng sông lười tại
một công viên nước. Và... vạch quần, tiểu vào những người
đang thư thả nằm phao trôi ra từ đường hầm.
Đây là một trong những trò kinh điển của loạt chương trình
hài Just For Laughs Gags nổi tiếng trên toàn thế giới. Những
"nạn nhân Canada" đã khó chịu không che giấu. Và họ phản
ứng bằng cách la hét (để cảnh báo), ngã lộn xuống nước
(vì tránh), hay nhảy lên bờ để "nói chuyện phải quấy", tất
nhiên, cũng chỉ nói bằng... mồm.
Nhắc lại, Just For Laughs Gags là chương trình hài được làm
theo kiểu giấu camera, làm trò ngớ ngẩn để đối tượng
không nghi ngờ và chộp những phản ứng hoàn toàn tự nhiên
của họ.
Nhưng, cứ giả sử như trò chơi tè nhầm này diễn ra ở Công
viên nước Hồ Tây chẳng hạn, không hiểu, những phản ứng
của người dân chúng ta sẽ thế nào?
Một sự thông cảm? Chút xíu càu nhàu? Hay "nói chuyện phải
quấy" bằng nắm đấm?
<center><img
src="http://imgs.vietnamnet.vn/Images/vnn/2013/09/27/17/20130927173954-namdam.jpg"
/></center>
Rất khó để lấy những hình ảnh nữ sinh đánh ghen lột quần
lột áo, thanh niên tóc xanh tóc đỏ luôn xử nhau bằng mã tấu,
côn đồ ngập bệnh viện, hay những vụ nổ súng đang khiến
cả xã hội bất an, để đánh giá nền tảng ứng xử cơ bản
của một xã hội. Nhưng tình trạng bạo lực đến mức bất an
như hiện nay, rõ ràng, đang đặt ra một câu hỏi lớn về
sự... hài hước.
Năm ngoái, kết quả một cuộc thăm dò mang tên "Tiếng nói của
người dân", do Viện thăm dò BVA của Pháp thực hiện tại 53
quốc gia đã đưa ra khẳng định "Việt Nam dẫn đầu danh sách
các quốc gia lạc quan nhất".
Nói chính xác hơn, người dân Việt Nam lạc quan nhất thế
giới, rất lạ là từ niềm tin vào triển vọng kinh tế. Nhưng
lạc quan nhất thế giới không có nghĩa là họ biết đùa, càng
không phải biết cách giải quyết vấn đề bằng một cách
thức lạc quan.
Hãy cùng nhìn lại một số sự kiện gần đây...
Đơn cử, mới ngày hôm qua, có hai ý kiến đã nhắc tới những
vụ nổ súng ở Thái Bình và ở Đồng Nai.
Một ý kiến là khi thảo luận về chuyện Luật đất đai, trong
khuôn khổ hội nghị của Quốc hội. Phó nhiệm Ủy ban Tư pháp
Lê Thị Nga nhắc lại "Những vụ việc đau lòng như vụ Đoàn
Văn Vươn ở Hải Phòng, vụ Đặng Ngọc Viết ở Thái Bình",
để nói về định chế, và thực tế thu hồi đất với những
"Mâu thuẫn, xung đột lợi ích gay gắt".
Mâu thuẫn gì? Mâu thuẫn như thế nào khiến những người
hiền như cục đất phải khỏa thân, rào làng, lập miếu để
giữ đất, và xả súng để giải quyết? Đó là "cán cân lợi
ích", mà theo bà Nga, đang "nghiêng hẳn về phía nhà đầu tư,
người được lợi ít hơn là nhà nước còn người thiệt thòi
nhất vẫn là nông dân".
Trong một sự kiện khác, một Phó giáo sư, tiến sĩ, nguyên Phó
Viện trưởng Viện Văn hóa và Phát triển- Học viện Chính
trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh lý giải "cái tâm của
con người bị xáo trộn, như một sợi dây đàn căng lên đầy
sự bức xúc xã hội", bằng nguyên do: tại cơ chế thị
trường.
Ông vừa phàn nàn về mặt trái của những vấn đề pháp
luật: "Pháp luật xử có nghiêm, có đúng không hay còn để
tồn tại những nỗi oan ức khiến người ta không xử với nhau
bằng pháp luật được mà phải dùng tới luật rừng?" nhưng
cũng đồng thời chỉ thẳng nguyên nhân "do mặt trái của cơ
chế thị trường, và sự ảnh hưởng từ lối sống bạo lực
bên ngoài. Chẳng hạn như lối sống của nước Mỹ, dùng súng
có thể để tự vệ nhưng cũng có thể để thể hiện bản
năng "cuồng sát" của một số người".
Đằng sau những vụ bạo lực đã xảy ra, có sự cùng quẫn
giống như một sự oan ức. Có cái tâm con người bị xáo
trộn.
Có một sợi dây đàn đang căng như những bức xúc xã hội.
Nhưng không phải vì thế mà người ta giải quyết vấn đề
bằng súng ống, dao kiếm, hay tự hủy như vụ tự thiêu ngay
trước trụ sở Công an phường, chỉ vì một món nợ nhỏ, và
bị xã hội đen thúc ép.
Và cũng đừng giải thích nguyên nhân bằng thủ phạm vô hình
"cơ chế thị trường" hay "lối sống bạo lực từ bên ngoài".
Cách nhìn nhận vấn đề cho biết hậu quả hay kết quả.
Muốn có một nụ cười, thay cho nắm đấm có lẽ, những bức
xúc xã hội ngay từ khi nó chưa thành hình phải được giải
tỏa, bằng một lẽ công bằng về lợi ích. Chứ không phải
ngó sang trời Tây để "đổ tại" cơ chế thị trường.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130930/dao-tuan-noi-chuyen-bang-nam-dam-dung-nham-thu-pham),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét