Alan Phan - Vượt qua nỗi sợ

<em>26 September 2013</em>

Đời sống thuộc về những người đang sống; và người đang
sống phải luôn sẵn sàng để thay đổi <a
href="http://www.brainyquote.com/quotes/quotes/j/johannwolf131279.html">(Life
belongs to the living, and he who lives must be prepared for changes)</a> –
<strong>Johann Wolfgang von Goethe</strong>
Mỗi người trong chúng ta đều có những nỗi sợ khác nhau, cái
thì đơn giản, cái thì phức tạp, cái thì vô lý, cái thì
được công nhận là chính đáng.

<center><img
src="http://www.gocnhinalan.com/wp-content/uploads/2013/09/changes.jpg"
/></center>

<strong>Trăm ngàn nỗi sợ</strong>

Nhiều bà cô sợ chuột, trong khi lẽ ra thì thì nên sợ
…chồng (con chuột lớn và nguy hiểm nhất trong nhà). Nhiều
ông thì sợ sếp…trong khi lẽ ra thì nên sợ cái khả năng
yếu kém về công việc của mình.
Tôi có một anh bạn nhiều tài năng, giỏi và thành công về
mọi mặt, nhưng lại sợ "ma" khủng khiếp. Anh giải thích
là thuở nhỏ, nhà giàu, anh luôn ngủ chung với các bà vú, và
tối nào , đầu óc non nớt của anh cũng bị nhồi vào một vài
câu chuyện ma. Bây giờ, ở trạc tuổi hơn 50, anh vẫn không bao
giờ dám ở một mình qua đêm tại khách sạn. Anh nói, vì công
việc làm ăn đòi hỏi những chuyến công tác khá liên tục, anh
phải thuê….mỗi đêm một cô gái điếm để nằm chung…dù
không làm gì.
Tôi không biết anh sợ thật hay không; hay đó chỉ là một cách
biện luận rất khoa học và thuyết phục cho bà vợ diễn viên
xinh đẹp người Hồng Kông?

Tôi cũng mang nhiều nỗi sợ, nhiều khi rất ngây ngô. Chẳng
hạn điều tôi sợ nhất là bị bệnh Alzheimer..mất hết trí
nhớ. Tôi thà chết chứ không muốn một ngày nào đó…ngồi
khóc hu hu trên đường. Thiên hạ có bu đến hỏi thăm…sẽ
phải trả lời là tôi có một bà vợ trẻ đẹp và một gia
đình tuyệt vời,,,nhưng tôi quên mất họ là ai và đang ở
đâu?
Dĩ nhiên chúng ta cũng còn nhiều nỗi sợ khác…nếu có thể
cho là chính đáng.

<strong>Thất bại và thành công</strong>

Thường thấy nhất ở các bạn trẻ là…nỗi sợ thất bại.
Làm gì cũng co rúm lại, không thi thố hết tài năng và ý chí
vì gánh nặng của nỗi sợ. Thất bại là một ám ảnh từng
phút…vì hệ quả đau thương sẽ phải nhận chịu. Hoặc là
mất tiền (kéo theo việc mất tài sản, gia đình…) hoặc là
mất danh tiếng, thể diện…hoặc là mất mạng với xã hội
đen…Chưa nói đến chuyện tù tội tại những quốc gia thích
hình sự hóa …những chuyện kinh doanh và tiền bạc.

Một nỗi sợ khác mà các nhà phân tâm học thường phải
điều trị là …nỗi sợ thành công. Nói ra thì hơi phi lý
nhưng rất nhiều người trong chúng ta đều mang bệnh lý này.
Tiềm thức của chúng ta không tin sự thành công của mình là
xứng đáng với khả năng tự tại…nên thường thúc đẩy
những hành động vô thức khiến chúng ta tự …hủy diệt
(self-destruction). Chúng ta phạm vào những lỗi lầm ngu ngốc
để…khỏi "bị thành công".

Một thí dụ nổi bật là ông Gary Hart, ứng cử viên Tổng
Thống của Đảng Dân Chủ vào năm 1988. Ông ta dẫn đầu rất
xa về các đối thủ khác về sự tín nhiệm của cử tri cho
đến tháng 5 năm 1987 (6 tháng trước bầu cử). Ông coi như
chắc chắn là ứng cử viên sáng chói mà đảng Dân Chủ sẽ
đưa ra để tranh chức Tổng Thống Mỹ với ông George Bush (cha).
Ông Hart làm một chuyện khá ngu xuẩn là thách thức báo chí
đưa ra ánh sáng vụ ông lăng nhăng với kiều nữ Donna Rice. Xì
căng đan lớn này tiêu hủy đời chánh trị của Gary Hart và
giúp Bush cha lên làm Tồng Thống.

Trong quá khứ non trẻ kinh nghiệm và hiểu biết của một doanh
nhân, chính cá nhân tôi cũng đã vài lần bị tiềm thức tạo
ra những self-destruction và làm tôi trắng tay qua nhiều chuỗi
hành động ngu xuẩn.

<strong>Nỗi sợ lớn nhất</strong>

Tuy nhiên, một nỗi sợ mà phần lớn chúng ta đều mắc phải,
không nhiều thì ít là căn bệnh sợ thay đổi.

Khi chúng ta thoải mái hay chấp nhận hiện tại, mọi thay đổi
tạo nên nhiều bất tiện, khó chịu và âu lo. Nó trở thành
những bức tường cao ngất…nhốt ta trong ngục tù của quá
khứ (vì hiện tại sẽ thành quá khứ ngay khi chúng ta đang
sống).Mặc dù trên tư duy logic, chúng ta đều biết rằng thay
đổi là chuyện phải làm.

Một học sinh có thể thoải mái ở lớp 5, nhưng anh không thể
vịn lý do đó mà không chịu lên lớp. Một con người có thể
thoải mái với cuộc sống…sáng cà phê, chiều nhậu
nhẹt…mặc cho hệ quả của ù lì kiến thức và bệnh ung thư
đợi chờ? Một cô vợ bị chồng đánh đập ngược đãi hàng
ngày không thể biện luận là …dù sao tôi cũng còn sướng hơn
vài bạn khác.

Một dân tộc bị tình trạng… "luộc ếch" không thể
nói…dù sao hôm nay cũng đã tốt hơn ngày hôm qua. Với những
bạn chưa đọc về thí nghiệm này, tôi xin giải thích. Người
ta cho một con ếch vào một chảo nước lạnh…rồi từ từ
đun sôi…rất chậm để con ếch không nhận ra. Con ếch điều
chỉnh độ thoải mái của mình mỗi lần nước tăng lên vài
độ. Đến khi nhận biết thì quá muộn: nước đã sôi sùng
sục. Ngược lại, nếu bỏ 1 con ếch vào một chảo nước sôi
thì bằng mọi giá con ếch sẽ cố gắng nhẩy thoát ngay từ
đầu.

<strong>Cần một "người hùng"</strong>

Không những chỉ với con người, có những cơ chế tổ chức
mà nỗi sợ thay đổi gần như là ..tuyệt đối. Nhất là khi
các lãnh tụ và bộ hạ đang "có" mà bảo họ phải hy sinh
vì quyền lợi chung lớn hơn, với cơ nguy thành "không", thì
bất cứ thay đổi gì cũng là do "thế lực thù địch".

Tư duy đã làm không ít nền kinh tế của nhiều quốc gia khập
khiểng…và tụt hậu (như lời các quan chức của Việt Nam
gần đây đã thú nhận). Lối vận hành kinh tế chính trị của
các giới cầm quyền này giống như thói mua IPhone mới nhất
của các đại gia chân đất. Họ khoe là mới tậu được cái
IPhone 5S; nhưng họ vẫn cài hệ điều hành OS1 của Apple từ
thời IPhone thế hệ đầu. Các chuyên gia không ăn lộc của
chánh phủ đều đã tiên đoán hệ quả của lối quản trị
này hơn…5 năm về trước.

Ở Nga, Gorbachev thực sự là một vĩ nhân vì ông có đủ đởm
lực để thay đổi khi cá nhân ông và phe nhóm vẫn còn quyền
lực. Những tấm gương sáng khác trong lịch sử cận đại là
Đặng Tiểu Bình của Trung Quốc hay Lý Quang Diệu của Singapore
hay Thein Sein của Myanmar. Ngay cả ông học trò Hun Sen của Việt
Nam cũng sắp qua mặt thầy vì dám thay đổi.
Chúng ta đã đổi mới được một lần vào năm 1991 nhờ học
tập tấm gương thành công của Trung Quốc (và tình thế lúc
đó cũng không cho nhiều lựa chọn). Qua 20 năm và cả chục hệ
điều hành khác nhau, chúng ta vẫn quên chưa …update version mới
nhất.

Bán hay cho quách cái IPhone 5S dường như là một giải pháp hợp
lý hơn.

<strong>Alan Phan</strong>
Disclosure: Alan hiện đang tư vấn cho vài công ty lớn và các
đại gia Trung Quốc về "American strategy" bằng M&A hay phát
triển tổ chức tại Mỹ. Nếu Trung Quốc (hay Việt Nam) có một
lãnh tụ đởm lược cỡ Đặng Tiểu Bình thì coi như Alan thất
nghiệp. Tuy nhiên, Alan sẽ rất vui cho cả tỷ dân đang chết
dần vì lợi ích cá nhân và phe nhóm của các chánh phủ này.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130929/alan-phan-vuot-qua-noi-so), một số
đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!