Kênh VTV4 của Đài Truyền hình Việt Nam một hôm bỗng nhận
thông báo từ những quốc gia họ đang phủ sóng (nghe đâu là
toàn cầu) buộc VTV4 phải dịch tất cả các chương trình từ
tiếng Việt sang ngôn ngữ bản địa, rồi phải nộp băng hình
trước để một cơ quan của nước họ biên tập sau đó mới
được phát hình. Đối diện với một khoản chi phí khổng
lồ, Ban Giám đốc VTV quyết định rút lui khỏi các nước đưa
ra yêu cầu này.
Đây chỉ là một chuyện giả tưởng nhưng nó giúp chúng ta
hình dung được tình cảnh của các chương trình truyền hình
nước ngoài đang gánh chịu ở nước ta.
Kể từ ngày 15-5-2013, các chương trình truyền hình nước ngoài
muốn phát sóng ở Việt Nam phải được biên tập và biên
dịch. Trước khi xem thử một quyết định như thế có lợi gì
không, có lẽ nên làm rõ một số hiểu nhầm:
- Theo quy định cũ, hầu như mọi chương trình đều
phải biên dịch 100% sang tiếng Việt nhưng sau đó có điều
chỉnh, miễn trừ việc dịch cho chương trình tin tức, khoa học
và giáo dục, ca nhạc, thể thao. Cho nên nói phải cắt kênh CNN
hay BBC vì không biên dịch là không chính xác.
- Nhưng yêu cầu biên tập thì vẫn giữ nguyên cho mọi
kênh. Mà việc biên tập phải được thực hiện ở các cơ quan
nhà nước được cấp giấy phép biên tập (hiện nay chỉ có
Đài Truyền hình và Thông tấn xã Việt Nam).
- Biên tập ở đây là làm chậm lại chương trình phát
sóng khoảng 30 phút, có người xem trước để bảo đảm nội
dung không có gì vi phạm luật lệ.
Theo tôi thì không nên có yêu cầu biên dịch, biên tập gì các
chương trình truyền hình nước ngoài cả. Chuyện biên dịch
thì nếu có nhu cầu từ thị trường, ngay lập tức các đài
phải tự lo mà biên dịch và chạy phụ đề như đã từng làm
từ mấy năm nay rồi. Chi phí dịch phim truyện có thể không cao
(vì có thể lấy file cũ có sẵn trên Internet) nhưng dịch các
chương trình phóng sự, tài liệu là đắt lắm lại khó tìm
người dịch cho có chất lượng. Việc biên tập cũng vậy, báo
chí trong nước không hề có chuyện kiểm duyệt trước thì
truyền hình nước ngoài mà áp dụng cái cách kiểm duyệt này
nó phản cảm lắm. Thử tưởng tượng các đài CNN hay BBC mà
biết chương trình của họ bị "săm soi" để cắt bỏ
những đoạn nhạy cảm như thế thì ai mà cho phát. Ở đây nên
áp dụng lý thuyết trò chơi, các nơi chịu trách nhiệm tự lo
để khỏi bị phiền phức về sau.
Chỉ cần lập luận như thế này sẽ thấy không nên áp dụng
quy định này. Hiện nay nội dung các chương trình truyền hình
như thế đều có thể tiếp cận qua Internet. Tin từ CNN trên
Internet làm sao ai mà bắt biên tập biên dịch được; vì sao
lại phải loay hoay với chương trình phát trên sóng, ít người
xem, chủ yếu là người nước ngoài và một số người Việt
biết tiếng Anh.
Cũng bởi thế nên có kênh làm đúng quy định, tức đợi cấp
giấy phép biên tập rồi mới phát; có nơi phớt lờ quy định.
Kiểu luật lệ làm cho có, không thực thi nghiêm minh, lúc làm
lúc không như thế này làm sút giảm hiệu lực quản lý nhà
nước.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130526/nguyen-van-phu-bien-dich-bien-tap-cac-dai-truyen-hinh-nuoc-ngoai),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét