Vương Trí Nhàn - Tương lai mọi cái sẽ tốt lên

Một trong những đức tính tôi luôn có dịp nhận thấy ở
người Việt Nam, đó là họ có một niềm tin đặc biệt tích
cực vào tương lai. "Mười năm nữa, mọi thứ sẽ tốt hơn",
bạn có thể nghe ví dụ như vậy. Hoặc thỉnh thoảng: "Năm năm
nữa mọi thứ sẽ tốt đẹp hơn" hay "Hai mươi năm nữa mọi
thứ sẽ tốt hơn lên."


Những câu nói như vậy thường nổi lên, ví dụ như, khi
người ta bàn luận về tình trạng giao thông. Hoặc về sự ô
nhiễm môi trường. Hoặc về đói nghèo. "Hai mươi năm nữa,
chúng tôi sẽ có một hệ thống giao thông cực tốt và có
trật tự như ở châu Âu!", người tiếp chuyện với bạn sẽ
nói như vậy chẳng hạn, và sau đó gương mặt anh ta ngời sáng
lạc quan. Khi mà ngay trước đó, anh ta vẫn đang buồn rầu bực
bội, cho rằng giao thông ở Hà Nội hỗn loạn và luôn luôn
tắc đường. Nhưng chậm nhất là hai mươi năm, khi có đủ
tiền, và kinh tế phát triển, tất cả đường phổ rộng rãi
hơn, Hà Nội có tàu điện ngầm mới toanh và hiện đại, ai
cũng đi xe ô tô, khi đó tất cả mọi thứ sẽ tốt hơn.

Điều này, một mặt, đó là một đức tính rất đáng ngưỡng
mộ. Đặc biệt khi một so sánh với người Đức, là những
người lúc nào cũng luôn tin rằng năm tới tất cả mọi thứ
sẽ tồi tệ hơn. Cũng giống như, quả đúng là tất cả mọi
thứ năm này đều tồi tệ hơn nhiều so với năm trước.

Tuy nhiên, đấy cũng là một đức tính có chút gì đó đáng lo
ngại, bởi vì nó dẫn tới một tác động ngược, nghĩa là
sẽ chẳng có ai cảm thấy phải cố gắng để làm cho quả
thực mọi cái sẽ tốt hơn. Tôn trọng luật giao thông? Hạn
chế xài túi nilon? Hạn chế việc xả rác? Để làm gì, khi mà
hai mươi năm nữa đằng nào mọi thứ cũng đều tốt hơn. Khi
mà tất cả chúng ta đều giàu có. Dĩ nhiên sẽ nảy sinh ra câu
hỏi, ở đâu trong vòng hai mươi năm nữa bất chợt nảy sinh ra
một thế hệ những con người có đạo đức và đi xe trên
đường phố theo đúng luật quy định, nếu như NGAY TỪ BÂY
GIỜ khi họ đang còn là trẻ nhỏ đã học được những điều
ngược lại: Chỉ những ai vị phạm càng nhiều luật lệ họ
mới có thể đến được nơi mình muốn đến.

Về mặt này những người Đức kỹ tính dĩ nhiên đã đi
trước một bước: không có niềm tin sâu sắc, rằng việc
vượt đèn đỏ là điều báo hiệu sự sụp đổ của phương
Tây, và ngay ngày mai tất cả các thành phố có thể sẽ phải
chết một cách đau khổ trước mối hiểm nguy từ những hạt
bụi siêu nhỏ, tất nhiên sẽ không dễ dàng gì trong việc làm
theo những quy tắc nghiêm ngặt tương ứng. Điểm nhấn mạnh
ở đây đó là việc hiện thực hóa, bởi vì ở Việt nam thực
ra đâu có thiếu các quy định và luật lệ. Chính thức mà
nói, tất cả mọi thứ xảy ra trên đường phố ở đây gần
như đều bị cấm, và theo như hiểu biết của tôi, luật môi
trường của Việt Nam thuộc vào loại nghiêm khắc trên thế
giới. Chỉ có điều chẳng hề có ai quan tâm đến.

Đồng thời sự lạc quan về tương lai của nhiều người Việt
Nam cũng có thể giải thích được, nếu người ta nhớ rằng
suốt trong 30 năm qua, trên thực tế, mỗi ngày mỗi một thịnh
vượng hơn, và nhiều vấn đề tự nó đã biến mất. Các
bước nhảy vọt mà đất nước này đã làm được kể từ
cuối thập niên 80 đến nay, đối với người châu Âu có lẽ
họ sẽ không tưởng tượng nổi.

Mặc dù vậy, tôi vẫn nghi ngờ không biết liệu Hà Nội trong
vòng 20 năm nữa có thực sự trở thành một dạng Singapore của
người Việt. Với những con đường, mà người ta có thể ăn
uống bên cạnh đó, những con đường trên đó các phương
tiện giao thông nhẹ nhàng và thông suốt lướt đi, và nơi mà
cứ cách 50 mét lại có một trạm xe buýt tại đấy khách đi xe
có thể trả tiền bằng thẻ chip. Mặt khác, bản thân người
dân ở Singapore cũng đã nói, rằng trước kia tất cả mọi
thứ cũng rất hỗn loạn, và giờ đây họ không thể biết
chính xác liệu con gà có trước hay quả trứng có trước:
Trước tiên là có sự giàu có, và chỉ sau đó mới là tử tế
và kỷ luật? Hoặc sự giàu có có được là do trước đó đã
có ít nhiều tử tế và kỷ luật?

Số đông người Việt Nam rõ ràng đã tin vào cái đầu tiên,
còn người Đức có lẽ sẽ ủng hộ nhiệt liệt cái thứ hai.

Hai mươi năm sau tôi sẽ quay lại đây lần nữa, và sẵn sàng
đánh cược về thời gian này.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130414/vuong-tri-nhan-tuong-lai-moi-cai-se-tot-len),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét