Phạm Duy Nghĩa - Để chính khách thành nghề vất vả

Dân xem, dân hỏi, dân bàn luận. Thời buổi minh bạch, không
thể mãi bưng bít thông tin như thuở xưa, ứng xử nơi công
cộng của cán bộ lãnh đạo ở nước ta đều được người
dân soi thật kỹ. Giữ những chiếc ghế quá nóng, các bộ
trưởng ngành Y tế và Giáo dục hiển nhiên được công chúng
đặc biệt chú ý. "Bệnh viện như trại tỵ nạn", phát
biểu gần đây của Bộ trưởng Bộ Y tế thêm một lần nữa
lại được dư luận quan tâm.

Bà Bộ trưởng đã nhiều dịp phân trần nỗi vất vả của
ngành y tế trước các diễn đàn Quốc hội. Bức xúc trước
sự nhếch nhác của hệ thống bệnh viện nước ta, bà đã than
cùng nỗi bất hạnh của hàng vạn bệnh nhân. Cũng như toàn
dân, bà đã nhận biết được vấn đề chính sách: nước ta
cần một hệ thống y tế tử tế hơn với số phận của mỗi
con người.

Song bộ trưởng là chính khách, tức là một người làm nghề
đưa ra và lựa chọn các giải pháp chính sách. Người ta mong
đợi và đánh giá chính khách bởi đường lối chính sách cụ
thể mà họ đưa ra. Nhận diện vấn đề thì không quá khó,
người dân và công chức hiểu biết tầm trung cũng đủ sức
làm. Song đủ trí tuệ, bản lĩnh để lựa chọn các giải pháp
chính sách và khéo léo thuyết phục toàn xã hội ủng hộ cho
lựa chọn của mình, điều ấy cần tới kỹ năng của người
làm chính khách.

Nước ta đang ở cao trào thảo luận xây dựng một bản Hiến
pháp mới cho những thập niên tương lai. Đó cũng là một dịp
để bàn thêm về trách nhiệm của nền công vụ trước nhân
dân và nhu cầu phân tách rạch ròi giữa đội ngũ công chức
thừa hành với các chính khách có chức năng dẫn dắt, lãnh
đạo.

Một quốc gia trở nên đói nghèo thường bởi thể chế quản
trị quốc gia lạc hậu, trong đó có nền công vụ kém hiệu
quả, trơ ỳ trước đòi hỏi của nhân dân. Nếu ước đoán
có tới 30% công chức nước ta không làm được việc và
người dân còn phải thường xuyên đàm tiếu về những lựa
chọn chính sách không kém phần bi hài, thì rõ ràng nhu cầu
thiết kế lại nền công vụ để chịu trách nhiệm trước
người dân là một sức ép thực sự bức bách.

Trong một nước theo thể chế cộng hòa, quyền lực là của
chung nhân dân, muốn vậy hãy tạo ra các sức ép buộc chính
khách thường xuyên phải chịu đựng nỗi vất vả bởi nghề
của mình. Năng lực của chính khách phải được đo lường
bởi sự khôn ngoan của những chính sách do họ khởi xướng
hoặc lựa chọn. Người không thạo nghề thì cần phải được
thay. Lấy phiếu, bỏ phiếu tín nhiệm trong các kỳ họp Quốc
hội, đối thoại chính sách, mở rộng thêm các phiên điều
trần, cũng như buộc chính khách chấp nhận rộng rãi hơn sức
ép phản biện của dư luận, báo chí… là những bước cải
cách nho nhỏ, đang từng ly một nhích dần tới trách nhiệm
giải trình của người làm nghề chính trị ở nước ta.

Ước gì làm chính khách sẽ là một nghề ngày càng vất vả,
vất vả vì dân.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130419/pham-duy-nghia-de-chinh-khach-thanh-nghe-vat-va),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!