Chính trị luôn có những điều tế nhị và không phải luôn
cần được tiết lộ. Sau đối thoại nhân quyền, thái độ im
lặng của người Mỹ và của cả Hà Nội đang trở nên một
đối trọng sâu thẫm, đối mặt với kiểu cách lớn tiếng
không cần che giấu của Bắc Kinh.
<h2>Bắc Kinh không im lặng</h2>
Rốt cuộc, quốc gia đông dân nhất thế giới đã không thể
tiếp tục giữ được im lặng.
Vào ngày 16/4/2013, tức 4 ngày sau khi diễn ra cuộc đối thoại
nhân quyền thường niên Việt – Mỹ ở Hà Nội và vài ngày
sau sự kiện Ủy ban biên giới, Bộ ngoại giao Việt Nam và cả
báo Nhân dân "bất ngờ" chuyển thái độ mạnh mẽ hơn
đối với chủ đề can thiệp vào khu vực biển Đông của chủ
thể "mười sáu chữ vàng", Bộ quốc phòng Trung Quốc đã
chính thức lên tiếng phản ứng: Chiến lược chuyển dịch
trọng tâm về Á châu của Hoa Kỳ là "đi ngược lại trào
lưu của khu vực" và "thường làm tình hình thêm căng
thẳng".
Phản ứng trên được phát ngôn tại Bắc kinh, 5 ngày trước
khi tái hiện câu chuyện "can thiệp quân sự" của người
Mỹ vào Việt Nam.
Theo một kế hoạch được xác nhận giữa hai quốc gia vốn là
cựu thù, vào ngày 21/4 tới, hai chiến hạm của hải quân Hoa
Kỳ sẽ cập cảng Đà Nẵng trong chuyến thăm và hoạt động
"trao đổi hải quân" kéo dài 5 ngày với hải quân Việt Nam.
Trái với thông lệ thường diễn ra, vào lần này "khối
băng" Việt – Mỹ lại dường như được nung chảy bởi
những hoạt động đồng thuận về quân sự, thay cho giao lưu
văn hóa và thương mại như trước đây.
Trong khung cảnh này, "đồng thuận xã hội" cũng đang trở
thành một cụm từ mới tinh và được xác nhận chính thức
trên tờ báo đảng danh giá nhất – Nhân dân, tại đất nước
có bề dày đổi mới một phần tư thế kỷ.
<h2>"Thoát Trung luận"?</h2>
Việc báo "lề đảng" và cả một số báo "lề phải"
cùng đồng thuận đối nội khi đưa tin rộng rãi và mang tính
đón chào về cuộc "trao đổi hải quân" giữa Việt Nam và
Hoa Kỳ lại dựa trên một tinh thần đồng thuận đối ngoại:
những xác nhận không giấu diếm từ William Lee – Chuẩn đô
đốc phụ trách về chính sách và năng lực của Tuần duyên Hoa
Kỳ – về "hai nước Việt Nam và Mỹ đang hợp tác để phát
triển lực lượng cảnh sát biển đủ năng lực giúp các ngư
dân Việt Nam khi họ gặp nạn".
Theo bình luận của BBC, gần đây Trung Quốc thường xuyên chỉ
trích kế hoạch điều thêm tàu chiến và hải quân tới khu
vực Á châu của Hoa Kỳ, mà Bắc Kinh nói không chỉ liên quan
đến các đồng minh quân sự truyền thống như Nhật Bản, Nam
Hàn và Philippines, mà còn mở rộng ra cả quốc gia cựu thù
Việt Nam. Trung Quốc cũng cho rằng việc này có mục tiêu kềm
chế Trung Quốc về mọi mặt.
Báo Giải phóng quân nhân dân Trung Quốc hôm 15/4 đăng xã luận
với lập trường cáo buộc hết sức kiên định: "Các thế
lực thù địch phương Tây đã tăng cường chính sách Tây hóa
và chia rẽ Trung Quốc, đồng thời tìm đủ cách thức để
kềm chế và kiểm soát sự phát triển của đất nước chúng
ta".
"Sự phát triển của đất nước chúng ta" cũng đang là một
lời đánh đố ở Việt Nam vào những ngày gần đây, được
biểu trưng bởi làn sóng dư luận sôi động về tinh thần
độc lập tự chủ "Thoát Trung luận" và một sự kiện chưa
từng có tiền lệ: dự thảo hiến pháp tiếp thu đã chính
thức nêu phương án về đổi tên nước thành "Việt Nam dân
chủ cộng hòa".
Tồn tại từ năm 1976, tên gọi "Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam" đang có cơ hội quay về với giá trị nguyên thể
của nó – Hiến pháp năm 1946.
"Đồng thuận xã hội" – như cụm từ khởi phát từ báo
Nhân dân – cũng đang được tiêu chí hóa như một hình ảnh
quy tụ lòng dân, cùng với mô hình "xã hội giá trị" lần
đầu tiên được khẳng định trên mặt báo đảng ở Việt
Nam.
<h2>Âm mưu và tình yêu</h2>
Xét về nguồn cơn, "xã hội giá trị" lại là một trong
những nền tảng của "nền tư sản Hoa Kỳ", hoặc như một
loại bản chất không mấy tốt đẹp của "các thế lực thù
địch phương Tây" mà quốc gia đặc trưng bởi chiến thuật
"biển người" đang cố gắng đè bẹp.
Song bất chấp biển người đang chực chờ tràn xuống biển
Đông, đức tính quy tụ lòng dân và tạo đồng thuận xã hội
của phong trào đổi tên nước lại đang khơi dậy hy vọng cho
những chia sẻ quan – dân trong lòng triều chính Việt Nam. Chỉ
3 ngày sau khi kết thúc cuộc đối thoại nhân quyền Việt –
Mỹ ở Hà Nội, một người từng bị xem là "đối tượng
chống đối" – blogger Người Buôn Gió – đã được chính
quyền Việt Nam chấp thuận cho "đi học tập" ở Weimar –
một địa danh khởi sự nền cộng hòa đầu tiên của nước
Đức, cũng là nơi lưu giữ nhiều ký ức về nhà soạn kịch
cổ điển Schiller cùng kịch phẩm kinh điển "Âm mưu và tình
yêu" của tác gia này.
Chuyến tàu tốc hành mang tên Weimar của hành khách Người Buôn
Gió cũng có thể khiến nhiều trái tim dễ rung động của
"lề dân" không khỏi bồi hồi, khi nhớ lại hình ảnh ngơ
ngẩn dưới trời tuyết Paris vào tháng 3/2013 của một "đối
tượng" khác – blogger Huỳnh Ngọc Chênh, bởi bản thân
người được giải thưởng "Công dân mạng năm 2013" của
Tổ chức phóng viên không biên giới cũng khó tưởng tượng ra
vì sao ông không bị "đeo bám".
Trùng thời gian hậu đối thoại nhân quyền Việt – Mỹ, một
tốc hành khác cũng xảy ra khi hình ảnh đeo bám bất chợt
được gỡ bỏ. Phản hồi của một số bạn đọc "lề
dân" vào những ngày qua cho thấy có thể khá nhiều nhà mạng
đã bất ngờ tháo dỡ "bức tường lửa" – vốn được
thiết lập từ nhiều năm qua để chống "diễn biến hòa
bình".
"Tự do Internet" – một nỗi sợ da diết của "diễn biến
hòa bình – lại là một trong những chủ đề trọng tâm mà
Phó trợ lý ngoại trưởng Hoa Kỳ Dan Baer nêu ra "một cách
quyết liệt" – như cụm từ mà Chủ tịch tiểu ban Hạ nghị
viện Hoa Kỳ Christ Smith ủng hộ – trước và trong cuộc đối
thoại nhân quyền Việt – Mỹ vừa qua.
<h2>Đồng thuận im lặng?</h2>
Chỉ có điều, trong khi quá hăng hái ủng hộ Đạo luật nhân
quyền Việt Nam, ông Dan Baer lại bị thiếu vắng tư cách tự do
cá nhân ở quốc gia đang ứng cử ghế nhân quyền, khi không
làm cách nào tiếp xúc được với hai nhà hoạt động nhân
quyền là luật sư Nguyễn Văn Đài và bác sĩ Phạm Hồng Sơn.
Điều an ủi còn lại cho nghị sĩ nhiệt thành Dan Baer chỉ là
cuộc gặp gỡ với linh mục Nguyễn Văn Lý trong trại giam –
địa chỉ đã lưu giữ một trong bảy triệu con chiên của Chúa
ở Việt Nam và hơn thế, còn làm cho con chiên đó trở nên nổi
danh thế giới với ảnh chụp bị bịt miệng trước tòa án.
Không khác mấy với tình cảnh im tiếng của cha Lý, vào lần
này người đại diện cho Bộ ngoại giao Hoa Kỳ cũng trở nên
im lặng một cách khác thường. Lặng lẽ hơn rất nhiều so
với không khí quyết tâm tại cuộc điều trần tại Hạ nghị
viện Hoa Kỳ một ngày trước khi diễn ra cuộc đối thoại
nhân quyền Việt – Mỹ, ông Baer đã không xuất hiện trước
dư luận quốc tế để thông tin về kết quả cuộc họp này,
ít nhất cho đến thời điểm hiện nay.
Thay vào đó là sự hiện diện của Quyền phó phát ngôn thuộc
Bộ ngoại giao Hoa Kỳ – Ventrell.
"Hoa Kỳ và Việt Nam đã có đối thoại nhân quyền thẳng
thắn và xây dựng hôm 12/4" – ông Ventrell cho các phóng viên
biết trong một cuộc họp báo sau cuộc đối thoại trên –
"Đối thoại hôm 12/4 với Việt Nam đề cập tới một số
vấn đề, trong đó có tự do tôn giáo, pháp quyền, tù nhân
lương tâm, quyền của người lao động và tự do biểu
đạt".
Tuy nhiên, cho tới nay Bộ ngoại giao Mỹ và phái đoàn Hoa Kỳ
tham dự cuộc đối thoại nhân quyền vẫn chưa tiết lộ bất
kỳ thông tin nào về cuộc họp có thể là rất quan trọng và
cũng rất "tế nhị" này.
Hiển nhiên, chính trị luôn có những điều tế nhị và không
phải luôn cần được tiết lộ. Sau cuộc đối thoại nhân
quyền, thái độ im lặng của người Mỹ và của cả Hà Nội
đang trở nên một đối trọng sâu thẫm, đối mặt với kiểu
cách lớn tiếng không cần che giấu của Bắc Kinh.
<h2>"Dân biểu nói bừa"</h2>
Chắc hẳn điều mà Bắc Kinh đang muốn che giấu là tâm thế
"bị bỏ rơi" của họ, trong bối cảnh Hà Nội không quá
ngại ngùng khi đề đạt nguyện vọng ứng cử vào một trong
những cái ghế của Hội đồng nhân quyền Liên hiệp quốc.
Tuy thế, Bắc kinh sẽ không quá thất vọng bởi họ hiểu rõ
người Mỹ không cho không ai cái gì. Tất cả mới chỉ bắt
đầu, thử thách vẫn còn ở phía trước.
Thời gian là tiền bạc, còn nhân quyền lại là vấn đề thời
gian.
Theo Chủ tịch tiểu ban Hạ nghị viện Mỹ Christ Smith, tiểu ban
này "sẽ xem xét một cách có phê phán thông báo của Việt Nam
trở thành ứng viên của Hội đồng nhân quyền Liên hiệp
quốc cho nhiệm kỳ 2014-2016".
Cần nói thêm, Christ Smith lại là nhân vật được báo Quân
đội nhân dân đặt cho biệt danh "Dân biểu nói bừa" –
trong một bài viết đăng ngày 16/4/2013 tại mục "Phòng, chống
diễn biến hòa bình".
P.C.D.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130417/pham-chi-dung-nhan-quan-im-lang), một
số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét