Đoàn Thanh Liêm - Xã Hội Dân Sự: Đó chính là Sự Hy Sinh Dũng Cảm

Cách nay không lâu vào giữa năm 2012, tôi có viết một bài với
nhan đề là "Xã hội Dân sự: Đó chính là sự Sáng tạo"
(The Civil Society: It's Innovation, it's Creativity). Nay thì tôi xin
khai triển thêm về một đặc tính khác nữa của XHDS - đó là
sự Hy sinh Dũng cảm của khá nhiều thành viên trong khu vực
thứ ba này của cái Không gian Xã hội do tập thể con người
sinh sống hợp quần chung với nhau trong xã hội mà tạo lập ra
(The Social Space). Và tôi xin được đặt cho bài viết này cái
nhan đề là: "Xã hội Dân sự: Đó chính là Sự Hy sinh Dũng
cảm" (The Civil Society: It's Sacrifice & Courage).

<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiDg26Gw-vBcRAKcajbcjPq-lio9wT0WJJl-DukzoRhvAVsWGBCF33PXRPJEVikqA7JrdsxDf5vRE-WIJmvYXlp_N1w0YrCh_AHF4zmdvzMv8cfIcKyeXrZ6rfb8onhBCjNBBi1lLgB8g/s320/vaol_xa-hoi-dan-su.jpg"
/></center>

Như ta đã biết: XHDS đóng cả hai vai trò, đó là làm Đối tác
và làm Đối trọng (Counterpart/Counterbalance) đối với Chính
quyền Nhà nước – cũng như đối với khu vực Thị trường
Kinh doanh của các công ty, xí nghiệp (the Marketplace). Làm Đối
tác qua những việc nhân đạo từ thiện hay giáo dục văn hóa
v.v… Còn làm Đối trọng qua việc tranh đấu cho Công bằng Xã
hội, bảo vệ Nhân phẩm, Nhân quyền, cổ võ Tự do Dân chủ
v.v… Trong bài này, ta sẽ tập trung vào vai trò làm Đối trọng
của XHDS – thông qua một số nhân vật tiêu biểu với tấm
gương hy sinh dũng cảm thật cao quý cho lý tưởng phục vụ
nhân quần xã hội. Điển hình như một số nhân vật sau đây.

<h2>1 – Nhà ái quốc Phan Chu Trinh vào đầu thế kỷ XX</h2>

Vào đầu thế kỷ XX, nước Việt Nam chúng ta còn bị người
Pháp chiếm đóng. Các nhà ái quốc tìm mọi cách để đánh
đuổi bọn thực dân hầu dành lại chủ quyền độc lập tự
trị của Dân tộc. Một số người thì chủ trương phải dùng
biện pháp tranh đấu võ trang như Phan Bội Châu, Nguyễn Thái
Học… Nhưng Phan Chu Trinh, thì lại chủ trương nên dùng phương
pháp bất bạo động để đạt tới sự thành công chắc chắn
hơn. Cụ kêu gọi phải đồng thời tiến hành cùng một lúc
cả ba công việc, đó là : Nâng cao Dân trí, Chấn hưng Dân khí
và Cải tiến Dân sinh. Chủ trương này đòi hỏi sự kiên trì,
chấp nhận nhiều hy sinh gian khổ - chứ không thể nôn nóng
vội vã mà thành công dễ dàng được.

Vào đầu thế kỷ XXI lúc này, ta thấy chủ trương tranh đấu
bất bạo động như cụ Phan Chu Trinh đề ra, thì vẫn có giá
trị đối với công cuộc giải phóng đất nước thóat khỏi
tệ nạn độc tài chuyên chế cực kỳ tàn bạo thâm độc của
đảng cộng sản. Và sau khi chấm dứt được chế độ độc
tài này rồi, thì việc xây dựng tái thiết lại quê hương
đất nước lại còn khó khăn phức tạp hơn nữa, chứ đó
không phải là điều đơn giản dễ dàng chút nào như người
chủ quan thường coi nhẹ mọi vấn đề trong xã hội.

Hiện nay, có đến 4.5 triệu người Việt định cư sinh sống
tại nhiều quốc gia và lãnh thổ khắp thế giới. Những
người sống tại các quốc gia dân chủ tiến bộ như Nhật
Bản, Đại Hàn hay các nước Âu Mỹ - thì đều chứng kiến rõ
ràng cái nền nếp dân chủ thịnh vượng tại những nơi đó.
Và tình trạng này là do họ có trình độ dân trí cao, nền kinh
tế thịnh vượng và trật tự xã hội ổn định – rõ ràng
là họ đã thực hiện được cả ba mặt phát triển về Dân
trí, Dân khí và Dân sinh - như cụ Phan Chu Trinh đã nêu ra
trước kia, mà vừa được ghi lại ở trên.

<h2>2 – Mục sư Dietrich Bonhoeffer trước chế độ Đức Quốc
Xã Hitler</h2>

Tuy là một vị Mục sư và nhà Thần học uyên bác, Dietrich
Bonhoeffer lại vẫn tham gia vào âm mưu lật đổ chế độ độc
tài Đức Quốc xã do Hitler chủ trương. Công việc không thành,
nên ông cùng nhiều nhân vật đồng chí hướng khác đã bị
Hitler ra tay sát hại. Bonhoeffer bị giết chết bằng cách treo
cổ vào đầu tháng 4 năm 1945 – chỉ mấy tuần lễ trước khi
chế độ Hitler bị sụp đổ với sự kết thúc thế chiến ở
Âu châu vào tháng 5.

Ít lâu sau khi Bonhoeffer mất, các bạn hữu mới thu thập được
các thư từ và bài viết của ông để phổ biến cho công chúng
qua những cuốn như "Letters from Prison", "The Cost of
Discipleship" (Thư từ trại tù, Cái giá mà người môn đệ
phải trả)…Nhiều người đã rất khâm phục trước sự
khẳng khái dũng cảm của Bonhoeffer vì đã hy sinh chính mạng
sống của mình để cứu thóat dân tộc Đức khỏi ách độc
tài chuyên chế Hitler. Câu nói bất hủ của ông đã làm bao
nhiêu người cảm động : "Không có loại Ân sủng Rẻ tiền.
Ân sủng thì lúc nào cũng Đắt giá." (Tiếng Anh : There is No
Cheap Grace. The Grace is all the time Costly).

Cũng với tinh thần hy sinh kiên trì đó, Mục sư Martin Luther King
đã suốt bao nhiêu năm dấn thân tranh đấu bất bạo động cho
sự Bình đẳng và Phẩm giá của người da màu trên đất Mỹ
và cuối cùng ông đã bị một kẻ cuồng tín sát hại vào năm
1968. Mục sư King ở Mỹ cũng như Thánh Gandhi ở Ấn Độ
được cả thế giới kính nể khâm phục vì chủ trương tranh
đấu bất bạo động cho Nhân quyền và Dân quyền.

Cũng xin ghi thêm tấm gương hy sinh của Linh mục Maximilian Kolbe
người Ba Lan. Ông đã tự nguyện chết thay thế cho một người
Ba Lan khác bị quân Đức quốc xã dự định hạ sát để
trừng phạt trả đũa cho vụ mấy tù nhân đã trốn thóat khỏi
nhà tù khét tiếng tàn bạo Auschwitz. Hay trường hợp của Nữ
tu Teresa ở Calcutta Ấn Độ là người đã hy sinh suốt cuộc
đời để phục vụ tầng lớp người nghèo khổ nhất trong xã
hội.

Đó là những nhân vật tiêu biểu sáng giá nhất của XHDS trong
thời đại ngày nay của chúng ta vậy.

<h2>3 – Luật sư Ralph Nader và công cuộc bảo vệ người tiêu
thụ ở Mỹ</h2>

Ralph Nader sinh năm 1934 trong một gia đình là người di dân từ
nước Lebanon. Ông vẫn nói tiếng Arab thành thạo và sinh họat
trong Giáo hội Chính thống giáo. Từ 50 năm nay, ông nổi tiếng
là người họat động xã hội kiên trì năng nổ – điển hình
là đã dấn thân hết mình cho công cuộc bênh vực giới tiêu
thụ, bảo vệ môi sinh, cổ võ cho một chính quyền dân chủ
đích thực.

Tuy là một luật sư với nhiều triển vọng tươi sáng trong
nghề, Ralph Nader lại không lập gia đình - mà để dành tòan
thời gian và năng lực để bảo vệ người tiêu thụ trước
sự khai thác tai hại của giới doanh nghiệp quá tham lam, chỉ
biết làm giàu bằng mọi giá – bất kể đến sự thiệt thòi
của đại đa số người tiêu thụ ở nước Mỹ. Năm 1965, ông
cho xuất bản cuốn sách có nhan đề "Unsafe at Any Speed" để
tố cáo sự thiếu an tòan của các nhà sản xuất xe hơi –
đặc biệt là lọai xe Chevrolet Corvair của hãng sản xuất nổi
tiếng General Motors.

Vào năm 1999, cuốn sách này được xếp hạng thứ 38 trong số
100 cuốn sách hàng đầu về báo chí của thế kỷ XX. Cuốn
sách này đã gây chấn động lớn trong dư luận khắp nước
Mỹ - đến độ Quốc Hội Mỹ đã phải thông qua một Đạo
luật về An tòan Giao thông lấy tên là "National Traffic and Motor
Vehicle Safety Act".

Ông còn rất tích cực trong việc bảo vệ môi sinh – cụ thể
là chống lại việc sử dụng năng lượng hạt nhân và chống
lại tình trạng các cơ sở kỹ nghệ gây ô nhiễm cho các con
sông ở Mỹ.

Ralph Nader tham gia tích cực trong rất nhiều tổ chức bất vụ
lợi và đặc biệt tổ chức Public Citizen do ông sáng lập hiện
có đến trên 255,000 đòan viên tham gia nhằm bảo vệ giới tiêu
thụ cũng như cảnh giác giới doanh nghiệp và cả chính quyền
Mỹ trước những vụ vi phạm quyền lợi chính đáng của
người dân.

Từ hai chục năm nay, nhiều lần Ralph Nader lại còn đệ đơn
ứng cử chức vụ Tổng thống Mỹ với tư cách là một ứng
cử viên độc lập. Dĩ nhiên là ông không thể nào có hy vọng
thắng cử, vì đó là việc dành riêng cho hai Đảng Dân chủ và
Cộng hòa. Nhưng ông vẫn cứ theo đuổi việc ứng cử này –
chủ yếu là đánh động lương tâm của người dân nước Mỹ
trước sự lũng đọan của những nhóm quyền lợi cấu kết
với chính quyền để thao túng sinh họat chính trị kinh tế và
xã hội của đất nước.

<h2>4 – Để tóm lược lại</h2>

Trên đây là mấy trường hợp điển hình về các nhân vật
trong khu vực XHDS mà đã hy sinh suốt cuộc đời của mình để
mưu cầu hạnh phúc cho nhân quần xã hội. Có người còn hiến
dâng cả mạng sống của mình như Mục sư Dietrich Bonhoeffer ở
Đức, Linh mục Maximilian Kolbe ở Ba Lan – hay như Luật sư Ralph
Nader đã lựa chọn sống độc thân để dành trọn thời gian
tranh đấu cho lý tưởng nhân đạo và công bằng xã hội.

Tất cả các vị đó đều có dũng cảm đứng lên phê phán,
thách thức (challenge) đối với chính quyền Nhà nước hay giới
Tài phiệt – để nhằm bênh vực cho Lẽ phải, cho Quyền lợi
chính đáng của quần chúng nhân dân. Họ đã hiên ngang thẳng
thắn đại diện cho XHDS mà đứng ra đóng vai trò "Làm Đối
trọng" đối với Nhà nước và giới Doanh nghiệp. Đó là
tính cách cao quý của người sĩ phu quân tử mà cha ông ta từ
ngày xa xưa đã đề cao trong khẩu hiệu "Uy vũ bất năng
khuất" vậy./

Newark Delaware, ngày 20 tháng Tư 2013
Đoàn Thanh Liêm

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130422/doan-thanh-liem-xa-hoi-dan-su-do-chinh-la-su-hy-sinh-dung-cam),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!