<blockquote>Vì sao không thể viết "Lực lượng vũ trang nhân
dân phải tuyệt đối trung thành với Đảng cộng sản Việt
Nam"?
Ý nghĩa của việc thay đổi từ "theo quy định của <span
class="underlined-text">pháp luật</span>" thành "theo quy định
của <span class="underlined-text">luật</span>" là gì?</blockquote>
1. Một trong những góp ý của Chính phủ với bản dự thảo
sửa đổi Hiến pháp là bỏ một từ "pháp" trong cụm từ
"theo quy định của pháp luật". Dự thảo sửa đổi Hiến
pháp khi đề cập đến các quyền cơ bản quan trọng của công
dân như tự do đi lại, cư trú, tự do ngôn luận, tự do báo
chí, lập hội, biểu tình đều có ghi thêm câu "theo quy định
của pháp luật". Nay Chính phủ đề nghị chỉ ghi "theo quy
định của luật". Ủy ban sửa đổi Hiến pháp cũng đang tập
hợp ý kiến góp ý của người dân vào bản dự thảo mới,
trong đó với những quyền cụ thể, cũng thay đuôi "theo quy
định của pháp luật" thành "theo luật định".
Chỉ một từ vì sao lại tạo ra sự khác biệt?
Nếu xem Hiến pháp là một khế ước xã hội nơi người dân
trao quyền cho Nhà nước thay mặt họ trong một số trường
hợp để quản lý xã hội nhưng cũng khẳng định một số
quyền cơ bản không thể tước bỏ của người dân thì viết
như kiểu cũ là không đúng với tinh thần Hiến pháp. "Theo quy
định của pháp luật" có nghĩa những quyền hiến định sẽ
bị các đạo luật dưới Hiến pháp ràng buộc, hạn chế một
bước rồi sau đó các văn bản dưới luật như nghị định,
thông tư lại ràng buộc, hạn chế thêm nhiều bước khác.
Còn nếu hiểu một cách đúng đắn, luật là công cụ người
dân thông qua đại biểu dân cử làm ra để bảo vệ các quyền
hiến định của mình thì luật chỉ nhằm mục đích giúp
người dân thực hiện quyền của họ một cách hợp lý nhất.
Hiến pháp quy định công dân có quyền tự do cư trú thì luật
trước tiên phải khẳng định quyền này, phải ràng buộc Nhà
nước làm sao để quyền này không bị tước bỏ. Luật chỉ
được quyền cụ thể hóa sự tự do cư trú ấy như thế nào
mà thôi, bằng không sẽ bị tuyên là vi hiến. Viết như kiểu
cũ, quyền tự do cư trú sẽ bị hạn chế bằng các điều
kiện mà luật pháp đặt ra như có nhà, có nghề nghiệp...
Góc nhìn cũ là tìm cách quản lý quyền của công dân; góc nhìn
mới là bảo vệ quyền của công dân. Vì thế, vẫn có ý
kiến, tốt nhất là Hiến pháp bỏ luôn cụm từ "theo quy
định..." để không còn cơ hội nào cho sự diễn giải sai,
dù vô tình hay cố ý.
<center>* * *</center>
2. Điều 70 (sửa đổi, bổ sung Điều 45) của bản dự thảo
sửa đổi Hiến pháp viết: "Lực lượng vũ trang nhân dân
phải tuyệt đối trung thành với Đảng cộng sản Việt Nam,
Tổ quốc và nhân dân...".
Sau khi tổng hợp góp ý của đông đảo người dân, Ủy ban
sửa đổi Hiến pháp cuối tuần trước cho biết đang có hai
luồng ý kiến muốn sửa đổi điều này (và dường như không
có luồng nào muốn giữ nguyên văn như trên cả).
Luồng thứ nhất dừng ở mức độ chuyện chữ nghĩa, trật
tự của câu văn. Nhiều người lập luận Tổ quốc và nhân
dân là đã bao gồm cả Đảng cộng sản Việt Nam. Trong việc
bảo vệ đất nước thì Tổ quốc và nhân dân là trên hết,
không thể nào xếp Đảng đứng đầu như một ưu tiên phải
được bảo vệ đầu tiên.
Ý kiến loại này được ngay cả các vị quan chức đã về
hưu như cựu Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cầm nêu lên.
Tại hội nghị góp ý kiến cho dự thảo Hiến pháp của Bộ Tư
pháp, tất cả ý kiến góp ý đều đề nghị đổi vị trí và
cách diễn đạt điều 70 thành: "Lực lượng vũ trang nhân dân
phải tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, nhân dân và Đảng
cộng sản Việt Nam...".
Thật ra ngay chính Cương lĩnh 2011 của Đảng cũng ghi rõ theo
trật tự đó: "Xây dựng Quân đội nhân dân và Công an nhân
dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại,
tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước
và nhân dân...".
Luồng ý kiến thứ hai muốn giữ nguyên như Hiến pháp 1992,
tức là không quy định "lực lượng vũ trang phải tuyệt
đối trung thành với Đảng cộng sản Việt Nam".
Mặc dù không có chi tiết thêm về lập luận đằng sau luồng
ý kiến thứ hai này, thiết nghĩ Đảng cộng sản Việt Nam
hiện nay là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nhưng
điều này chưa được luật hóa thành những văn bản luật cụ
thể nên sự lãnh đạo thường thông qua các nghị quyết,
đường lối, chính sách và nhất là thông qua con người cụ
thể được phân công những nhiệm vụ cụ thể trong bộ máy
nhà nước.
Vì thế mọi hoạt động liên quan đến lực lượng vũ trang,
về mặt chính thức mà nói, đều thông qua bộ máy nhà nước.
Việc phong hàm cấp tướng chẳng hạn cho các sĩ quan quân đội
hay cảnh sát là do Chủ tịch nước hay Thủ tướng Chính phủ;
hay một ví dụ khác, việc điều động quân đội đi chống
lũ, cứu dân... là do bên chính quyền điều động. Đó là cơ
chế bình thường nay ghi thêm dòng "tuyệt đối trung thành
với Đảng", không lẽ sẽ có những cơ chế khác, một hệ
thống chỉ huy khác? Chắc chắn không có chuyện đó - thì ghi
như dự thảo vừa thừa vừa gây sự lúng túng không đáng có.
Hơn nữa, dự thảo sửa đổi Hiến pháp còn có điều 93: Chủ
tịch nước có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:...
Thống lĩnh các lực lượng vũ trang nhân dân, giữ chức Chủ
tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh... Nếu Chủ tịch nước
là người thống lĩnh các lực lượng vũ trang, tức các lực
lượng vũ trang phải tuyệt đối tuân thủ mệnh lệnh của
Chủ tịch nước. Viết như dự thảo sẽ gây ra sự lúng túng,
bối rối không phân định rõ của bộ máy chỉ huy quân đội.
Tổ quốc và nhân dân là những khái niệm thiêng liêng - trở
về với cách viết như cũ là thể hiện sự tôn trọng với
Tổ quốc và nhân dân, nhất là tôn trọng tính trung thành
tuyệt đối của Đảng đối với Tổ quốc và nhân dân.
<h2>Phần viết thêm:</h2>
Ý nghĩa đằng sau những thay đổi mới nhất trong chuyện sửa
đổi Hiến pháp là gì? Nên có thái độ như thế nào? Có phải
chúng ta đang bị lừa cho những chiêu trò hậu trường chăng?
Đây là băn khoăn của nhiều người. Riêng tôi, tôi suy nghĩ
đơn giản: Đây là điều tốt về nhiều mặt, cần thúc đẩy.
- Cách đây chỉ mới mấy tuần, hàng loạt bài báo tràn ngập
báo Nhân dân, Quân đội Nhân dân và đài truyền hình, lớn
tiếng phê phán những ý kiến khác với ý kiến chính thống là
phản động, suy thoái, là bị thế lực thù địch nước ngoài
giật dây… Nay chính các tờ này phải im tiếng. Và sau này
những cây bút từng viết những bài đầy chủ quan và quy chụp
như thế ắt phải chùn tay để khỏi bị hố to. Đấy không
phải là điều hay hay sao?
- Cũng trong thời gian đó báo chí truyền thống khác phần đông
là im tiếng. Chỉ có các diễn đàn trên các mạng xã hội là
phân tích nêu lên những điểm nay đã được tích hợp vào
bản dự thảo mới. Điều đó cho thấy đặc điểm lan tỏa
của ý kiến cá nhân, không phụ thuộc vào phương tiện truyền
thông cổ điển nữa. Đó cũng là một điểm đáng khích lệ
khác.
- Có người cho rằng sự thay đổi mới xuất hiện chỉ là
một cách mua chuộc lòng dân. Thế thì đã sao? Muốn mua thì
cũng phải trả giá và đó chính là quá trình thỏa hiệp sao cho
lợi ích của đa số được tôn trọng. Muốn mua chuộc có
nghĩa lòng dân đã có giá, được chú trọng – và đó chính
là khởi điểm của dân chủ, tức tiếng nói của người dân
được lắng nghe. Nếu không có những phản ứng của người
dân khi bị trục đuổi khỏi mảnh đất của họ thì sẽ không
có tranh luận về thu mua hay trưng mua, sẽ không có việc đề
nghị bỏ quy định thu hồi đất vì lý do phát triển kinh
tế…
- Những ý kiến đại loại đổi tên nước là âm mưu đổi
tiền đấy, là ý kiến phá đám, không nên lưu tâm. Riêng đề
xuất đổi tên nước, tôi nghĩ đây vừa là chuyện quan trọng
nhưng vừa không mang tính thực tiễn cho lắm. Tạm thời không
nên tập trung vào đó dễ bị lạc hướng.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130418/nguyen-van-phu-tu-mot-goc-nhin-khac),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét