Tôi không thấy mức án VKS đưa ra là nhẹ, dù ông Quý đã vừa
khóc vừa nói, mong tòa <a
href="http://vnexpress.net/gl/phap-luat/2013/04/loi-noi-sau-cung-cua-gia-dinh-bi-cao-doan-van-vuon/">giữ
nguyên</a> mức án VKS đã đề nghị áp dụng cho anh trai – ông
Vươn, 5-6 năm tù. Nhưng tôi cũng sẽ không nhìn vào mắt các
vị quan tòa để tìm kiếm tia hy vọng mong manh cho gia đình ông
Đoàn Văn Vươn, được xử trắng án.
Những người chịu trách nhiệm phán xử trong vụ án <a
href="http://vi.wikipedia.org/wiki/V%E1%BB%A5_%C3%A1n_N%E1%BB%8Dc_N%E1%BA%A1n">Nọc
Nạn</a> năm xưa là những con người tự do. Ngoài mệnh lệnh
chính trị của chính quyền thực dân, họ còn phải chịu sự
phán xét của tòa án, một tòa án cấp cao hơn, cấp tối cao
trong mỗi con người, đó là tòa án lương tâm. Đây chính là
khác biệt căn bản của họ với những người đang chịu trách
nhiệm phán xử vụ án Tiên Lãng, những nô lệ khoác bộ áo
quan tòa.
Khi người ta không được tự do trong hành xử của mình thì
họ cũng thấy mình không phải chịu trách nhiệm với những
phán quyết mà họ đưa ra. Tất nhiên khi đó họ cũng không
phải đối mặt với tòa án lương tâm của chính họ. Giả sử
nếu có lúc nào đó họ phải đối mặt thì họ cũng tìm ngay
ra một kẻ để đổ lỗi, đó là cấp trên, là lãnh đạo, là
hệ thống… Rồi họ tự kết luận, họ vô tội. Họ cũng
chỉ là nạn nhân.
Điều tồi tệ hơn, trong xã hội Việt Nam ngày nay, những ông
quan tòa của chúng ta không phải là những kẻ hiếm hoi, lạc
loài, trái lại, họ dễ dàng tìm thấy những kẻ đồng lõa
với mình ở khắp mọi nơi. Đó là ông bác sỹ, anh công an,
chú nhà báo, ông bạn kỹ sư, cô hàng nước gần nhà, anh xe ôm
đầu ngõ… họ tìm thấy một tình trạng nô lệ, một sự sự
vô trách nhiệm, vô trách nhiệm như một lẽ tất yếu, nô lệ
như một lẽ tất yếu, được phổ biến khắp nơi, len lỏi
đến từng ngõ ngách của cuộc sống.
Trả lời phỏng vấn BBC Tiếng Việt, nghệ sỹ Kim Chi nhận
định rằng: "<i>Nếu người ta thả bổng cho Đoàn Văn Vươn,
cho gia đình anh ta, thì điều đó sẽ thu phục được lòng dân.
Còn nếu mà lấy quyền, lấy luật rừng để mà trừng trị
một người lương thiện như thế, thì nhất định là tức
nước thì phải vỡ bờ thôi".</i>
Tôi có thể phần nào đồng ý với nghệ sỹ Kim Chi ở vế
thứ nhất, còn ở vế thứ hai thì chắc chắn không. Dù kết
quả vụ án Đoàn Văn Vươn thế nào thì cũng không dễ gì có
chuyện "tức nước vỡ bờ" trong hoàn cảnh hiện nay. Đa
số người dân chỉ "tức nước vỡ bờ" khi những quyền
lợi thiết thân của họ bị xâm phạm, như đầm tôm với gia
đình ông Vươn, còn ngược lại, sự cảm thông với hoàn cảnh
bất hạnh, hay bất bình vì oan trái cùng lắm chỉ gây nên xót
xa – căm hận ở trong lòng mà thôi. Một số ít sẽ tỏ thái
độ, còn đa phần sẽ làm ngơ. Và cũng như các vị quan tòa
trong vụ án Đoàn Văn Vươn, những người làm ngơ sẽ có đủ
lý lẽ để biện hộ cho mình.
Đó chính là điều tồi tệ nhất mà một hệ thống toàn trị
có thể tạo ra. Những lầm lỗi, thậm chí là tội ác về kinh
tế dễ gây bất bình, phẫn nộ cho công luận, nhưng suy cho
cùng nó lại là những tội lỗi để lại ít hậu quả và dễ
khắc phục. Còn những tội ác làm phá hủy tận căn để
lương tri con người thì khó nhận biết hơn, gây phẫn nộ ít
hơn, lại khó cứu vãn và để lại hậu quả ghê gớm hơn gấp
nhiều lần. Tình trạng nô lệ, sự vô trách nhiệm được gieo
rắc phổ biến nơi con người trong các chế độ toàn trị là
một trong những tội ác như thế. Nó như một thứ thuốc độc
ma mãnh, từng lúc từng lúc len lỏi vào tận xương cốt mỗi
con người phá hủy tận gốc dễ, căn để, bòn rút toàn bộ
sức mạnh sáng tạo, động lực phát triển của xã hội.
Không có chuyện "tức nước vỡ bờ", nhưng nếu vụ án
Đoàn Văn Vươn kết thúc bằng một bản án khắc nghiệt, một
sự hủy hoại trong mỗi con người, niềm tin vào công lý, vào
đạo đức xã hội chắc chắn sẽ gia tăng. Khi niềm tin vào
công lý, vào đạo đức xã hội bị xói mòn, con người sẽ
bị đẩy sâu hơn vào các lợi ích thiết thân. Họ sẽ tìm
mọi cách để tự bảo vệ mình, gia đình mình, lợi ích riêng
tư của mình và không ngần ngại nếu có thể, xâm phạm vào
lợi ích người khác, lợi ích xã hội. Đồng thời cũng chính
những con người này, họ cũng sẽ sẵn sàng kháng cự lại
bằng "luật rừng" nếu có thể với mọi sự xâm hại đến
lợi ích bản thân và gia đình họ.
Những người có trách nhiệm với đất nước cần nghĩ đến
những hệ quả sâu xa này. <a
href="http://fr.wikipedia.org/wiki/%C3%89tienne_Vacherot">Étienne
Vacherot</a>, triết gia, chính trị gia Pháp thế kỷ 19 đã viết:
<i>"Chế độ chuyên quyền là trường học tồi tệ nhất cho
nền dân chủ"</i>. Tôi đồng ý với nhận định này. Người
ta hay lấy những cuộc biểu tình, những bất ổn chính trị ở
Thái Lan để chỉ trích chế độ dân chủ. Nhưng tôi thì lại
thấy rằng đó là những sự "tập dượt dân chủ" không
tránh khỏi và tin rằng không lâu nữa, người Thái sẽ có một
chế độ dân chủ đủ trưởng thành để đưa đất nước họ
vào một quỹ đạo phát triển bền vững. Sau khi viết những
lời trên trong cuốn <i>La Démocratie</i>, năm 1859, tức là 70 năm
sau cách mạng Pháp 1789, Étienne Vacherot đã bị bắt vào tù,
với mức án 1 năm (sau được giảm xuống còn 3 tháng). Rõ ràng
người Pháp đã chẳng được cho không nền dân chủ tự do
của họ có bây giờ.
Thật nực cười khi muốn đất nước có dân chủ tự do mà
lúc nào cũng canh cánh một nỗi lo gọi là "mất ổn định".
Với cá nhân mỗi con người, tôi không thấy những người lúc
nào cũng chỉ chăm chăm một cuộc sống bình yên có thể làm
được điều gì đó có ý nghĩa trong cuộc đời của họ.
Xin hãy nghe lại lời Patrick Henry, lãnh tụ Cách mạng Mỹ, phát
biểu ngày 23/3/1775: <i>"Liệu có phải cuộc sống quá đáng
yêu và hòa bình quá ngọt ngào tới mức phải mua bằng xiềng
xích và nô lệ không? Ơn chúa tối cao, hãy đừng bao giờ như
vậy. Tôi không biết những người khác sẽ chọn con đường
nào. Nhưng với tôi, hãy cho tôi tự do hay là chết" </i>
<b>Nguyễn Đắc Kiên</b>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130405/nguyen-dac-kien-ve-nhung-xac-chet-biet-di),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét