Ngô Nhân Dụng - Cướp đất mất doanh nhân

Đọc những bài tường thuật về vụ xử Đoàn Văn Vươn,
chúng ta thấy rõ hơn về con người này. Ông tỏ ra là một
người thông minh, đã sắp sẵn những ý kiến hợp lý, để
nói năng rành mạch khi ra tòa. Ông có đủ can đảm và nghị
lực để sống hơn năm trời trong tù giam mà vẫn không sợ
hãi, vẫn giữ nguyên đức bình tĩnh, tự biện minh cho các hành
động của mình trước một tòa án đang đe dọa mình bằng
một bản án "giết người."

<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhTbobklIMhtEy8oqT0G_bgxRd-NGUn4r3h2cbS-KGEPSLjrG1QdLjlV4wpzreELXsqMEWuKZCwOF18WeiJVIxXty4_cI8eyEqGwi3HrnObd5o92Ff_6_OKe3UaY7Ezh-D4J6O_MfbIww/s320/GSBUIDE1.jpg"
/></center>

Đúng là một người có đủ khả năng đối phó với cả
"guồng máy cưỡng chế." Nước Việt Nam vẫn còn sau một
ngàn năm Bắc thuộc, chắc là nhờ những người nông dân như
Đoàn Văn Vươn, vừa khôn ngoan lại vừa can đảm, không khiếp
sợ trước cường quyền.

Nhưng cũng có thể nhìn Đoàn Văn Vươn để thấy một hình
ảnh khác nữa: Đoàn Văn Vươn có rất nhiều ưu điểm cần
thiết cho một nhà kinh doanh thành công, ở bất cứ quốc gia
nào. Với những chi tiết rất ít ỏi được biết về con
người và hành trạng của ông, chúng ta vẫn hình dung được
đây là một người có đủ khả năng đó. Các nhà doanh nhân
(entrepreneurs) là đầu máy đẩy cho kinh tế phát triển, điều
này ai cũng phải công nhận. Họ phải cần cù chịu khó, phải
có đủ bộ óc suy nghĩ, tính toán, lại phải biết tìm và khai
thác những cơ hội mới. Họ cần kiên nhẫn, làm việc mà
không cần hưởng thụ ngay, tiết kiệm, lo dành dụm cho tương
lai.

Lịch sử những di dân sang Mỹ cho thấy cảnh phồn thịnh của
nước này là do các doanh nhân xây dựng nên. Phần lớn họ
đều xuất thân nghèo nàn như các nông dân Việt Nam. Như gia
đình Borgenicht mà Malcolm Gladwell kể trong cuốn The Outliners
(Những tay xuất chúng). Gia đình Louis Borgenicht từ Ba Lan di cư
sang New York năm 1889. Mở đầu, ông ta đi bán cá, bán trên lề
đường, vì có thể nhận cá, bán xong mới trả tiền, một
tuần kiếm được 8 đô la, đủ trả tiền thuê nhà. Sau đó,
ông đi bán khăn, khăn trải bàn, trải gường, đẩy cái xe bán
dạo ngoài đường, mời khách mua bằng tiếng Đức vì ông chưa
biết tiếng Anh. Tiếp theo, lại thử bán chuối, bán bít tất;
và khi bà vợ đẻ đứa con thứ hai thì ông khám phá ra bán
quần áo may sẵn có thể khá hơn. Chỉ ở nước Mỹ lúc đó
người ta mới bán quần áo may sẵn, không phải mỗi bà nội
trợ tự may quần áo cho chồng con mình như các nhà nghèo bên
Âu Châu. Sau một thời gian đi "nghiên cứu thị trường"
Louis thấy có một thứ không ai bán khi quan sát một nhóm em bé
gái chơi với nhau, một em mặc cái khăn thêu chùm bên ngoài,
đeo trước váy đầm, thắt nút sau lưng, gọi là apron. Món này
chưa thấy ai bán. Thế là Louis đi mua vải về, bà vợ có cái
máy khâu cũ đã mua từ khi mới di cư, họ bắt đầu làm việc,
chồng cắt, vợ may. Khi bà vợ đi ngủ lúc nửa đêm, Louis
thức dậy làm tiếp. Sáng hôm sau, bà vợ thức dậy bắt đầu
đục khuyết và đơm khuy. Lúc 10 giờ sáng, Louis ôm 40 cái chùm
váy ra đường, đi rao hàng trên các phố, Chiều hôm đó, cả 40
cái apron may theo ba kích thước lớn nhỏ đã bán hết. Họ khám
phá ra một thị trường mới, khai thác thị trường nho nhỏ
đó, rồi cứ thế phát triển. Tiết kiệm, cần cù, mở mắt ra
trông, cuối cùng những di dân như gia đình Borgenicht đã biến
New York thành một trung tâm nghề dệt, may, và chính họ thành
các triệu phú; bây giờ con cháu họ là tỷ phú.

Bây giờ đến lượt các di dân người Việt Nam, người Ấn
Độ, người Trung Hoa. Tôi mới nghe kể chuyện một gia đình
người Việt đã thành công trong vòng vài chục năm ở Texas.
Lúc mới sang Mỹ theo đường HO, trong tay họ chỉ có mấy trăm
đô la làm vốn, vừa đi làm vừa dành dụm. Nghe nói ở tiểu
bang khác chế độ xã hội dễ dãi hơn, họ bèn lái chiếc xe
kéo cả gia đình di cư lần nữa. Nhưng không may, được mấy
năm chính tiểu bang mới này đổi luật lệ, việc trợ cấp
khó khăn hơn. Thế là cả gia đình lại lái xe trở về Texas,
nơi có nhiều người quen hơn. Chúng tôi không kể tên gia đình
này vì không được phép. Điều không may, có khi lại biến
thành may mắn. Một cơ hội bất ngờ, khi gia đình này biết có
người bán một cửa hàng, với giá chỉ có 20,000 đô la. Không
có đủ tiền, họ cũng không thể đi vay ngân hàng vì xưa nay
chưa từng vay ngân hàng bao giờ, khó chứng minh khả năng làm ra
tiền trả nợ. Thế là họ phải đi hỏi vay bà con, bạn bè,
thu góp từ nhiều nơi khắp nước Mỹ, để mua được cái cửa
hàng. Làm việc, chịu cực nhọc, không tiêu xài, lo dành dụm,
cuối cùng cửa hàng sống được rồi lớn dần, họ còn gửi
được một đứa con trai vào MIT, một trường đại học lớn
bậc nhất. Nhưng bây giờ người kỹ sư tốt nghiệp MIT đó
cũng không đi kiếm việc làm ở các xí nghiệp, mà quay về
giúp bố mẹ kinh doanh. Một người đủ thông minh để Đại
học MIT cấp học bổng, thì cũng đủ sức tổ chức và điều
hành việc kinh doanh gia đình. Các cơ sở làm ăn của họ nay
trị giá hàng trăm triệu.

Những doanh nhân tự lập thành công đều có những đức tính
cần cù, chịu cực nhọc, hy sinh ngày hôm nay để xây dựng
ngày mai. Những người trong gia đình Đoàn Văn Vươn tỏ ra có
hầu hết các đức tính đó.

Từ hơn một năm nay, qua báo chí chúng ta chỉ biết Đoàn Văn
Vươn như một biểu tượng của những người dân đã bị lừa
dối và đang bị âm mưu cướp hết thành quả. Gia đình ông
được chính quyền khuyến khích khai phá đất ven biển, biến
những vùng đất vô dụng thành các cơ sở sản xuất sinh lời.
Sau vài chục năm đổ mồ hôi, máu và nước mắt, họ biến
mấy chục mẫu đất hoang thành một thứ "phương tiện sản
xuất," một thứ "vốn" (tư bản) đủ sinh lợi nuôi sống
một đại gia đình và còn có thể phát triển thêm. Họ chứng
tỏ có được đức tính cần thiết đầu tiên của một doanh
nhân: Cần cù chịu khó và biết tiết kiệm. Nước Việt Nam có
bao nhiêu nông dân cần cù, chịu cực khổ hôm nay để ngày mai
con cháu khá hơn? Con số phải tới mấy chục triệu người.

Nhưng nếu chỉ cần cù chịu khó thì cũng chưa đủ. Khi Đoàn
Văn Vươn ra trước tòa, qua những lời đối đáp của ông
chúng ta còn thấy hình ảnh một con người đủ óc thông minh
để suy nghĩ và tính toán, đủ đảm lược để đối phó với
bộ máy bạo lực chính trị và pháp chế. Nếu Đoàn Văn Vươn
được sử dụng bộ óc của ông để tính toán việc kinh doanh,
chúng ta có thể tin rằng ông sẽ không thua kém những người
lớn trong thương trường. Khi nghe bà Phạm Thị Báu, em dâu ông
(cũng bị ra tòa) trả lời phóng viên đài BBC, chúng ta thấy bà
cũng là một người rất thông minh và biết trình bày ý kiến
một cách rõ ràng, mạch lạc chặt chẽ. Nếu sinh ra là con gái
một ông thủ tướng, hay một ông ủy viên bộ Chính trị thì
chắc bà Phạm Thị Báu thừa sức điều khiển các công ty hay
ngân hàng do các ông bố làm to xếp đặt cho!

Nếu như gia đình Đoàn Văn Vươn sống ở một nước tự do
thì họ có thể trở thành những nhà kinh doanh thành công. Yếu
tố nào giúp các di dân ở Mỹ thành công? Họ có nhiều cơ
hội để khai thác. Nhưng quan trọng nhất là họ có "cơ hội
đồng đều." Một người nào chịu khó làm việc thì sẽ
được hưởng những thành quả của công việc mình làm.
Người giỏi và may mắn hơn thì thành công hơn; nhưng ai cũng
có cơ hội. Và khi họ bắt đầu thành công thì không có một
ông cán bộ nào đến gõ cửa đòi họ phải trao lại cho nhà
nước quản lý!
Chế độ nhà nước quản lý đất đai đã giết chết bao nhiêu
cơ hội của những người có khả năng trở thành doanh nhân
thành công, giúp cho kinh tế phát triển. Phải chấm dứt tình
trạng đó.

Trong bài trước, mục này đã trình bày tai hại của chính sách
không cho người Việt Nam làm chủ mảnh đất mà họ canh tác,
hay họ xây nhà. Nó làm hao phí hàng tỷ đô la tiền vốn không
được khai thác, sử dụng. Trong một bài sau, chúng tôi sẽ
trình bày thêm các tai hại khác do chính sách phản kinh tế này
tạo ra: Nó phá hoại, giảm bớt tác dụng của thị trường
trong việc gia tăng năng suất cho cả nền kinh tế. Tất cả
chỉ vì chế độ độc quyền chính trị và độc quyền kinh
tế của một băng đảng tham lam và hoàn toàn bất lực.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130406/ngo-nhan-dung-cuop-dat-mat-doanh-nhan),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!