Diên Vỹ chuyển ngữ
14.03.2013
Bốn mươi năm trước vào ngày 14 tháng Ba, tôi và những bạn
tù ở Bắc Việt Nam vận những bộ quần áo dân sự rẻ tiền
được cung cấp cho 108 người chúng tôi nhân dịp này, bước
lên những chiếc xe buýt đến sân bay Gia Lâm ở ngoại ô Hà
Nội. Một chiếc máy bay không vận C-141 lớn màu xanh lá cây
đang đợi để đưa chúng tôi về Căn cứ Không quân Clark ở
Philippines.
<div class="boxright200"><img src="<img
src="https://danluan.org/files/u28/john-mccain-9542249-1-402.jpg" width="553"
height="369" alt="john-mccain-9542249-1-402.jpg" />" /><div
class="textholder">John McCain dẫn đầu toán tù binh chiến tranh
được trả tự do tại Hà Nội ngày 14 tháng Ba 1973.</div></div>
Tại sân bay, chúng tôi xếp hàng theo thứ tự ngày chúng tôi
bị bắn rơi, và chúng tôi cố gắng giữ tác phong quân sự
trước những chiếc máy quay phim đang chạy và một đám đông
người Việt đang ồn ào quan sát chúng tôi. Các sĩ quan Mỹ và
Việt ngồi tại một chiếc bàn, mỗi người cầm một bảng
danh sách tù binh.
Mỗi khi một tù nhân bước lên, đại diện cho cả hai phía
quân sự đọc tên của anh ta. Họ gọi tên tôi, và tôi bước
một bước đến chiếc bàn và đưa tay chào. Một sĩ quan Hải
quân Hoa Kỳ chào đáp, mỉm cười và bắt tay tôi rồi đưa tôi
đi qua đường băng, bước lên cầu để lên máy bay.
Tôi trở về với hai người bạn thân nhất của mình là hai sĩ
quan Không quân Bud Day và Bob Craner, những người mà tôi đã noi
gương và tìm được nguồn động viên trong suốt năm năm. Vài
phút sau khi cất cánh, viên phi công thông báo là chúng tôi đang
"ướt chân", có nghĩa là chúng tôi đang bay qua Vịnh Bắc
Bộ và đi vào không phận quốc tế. Mọi người đều reo
mừng.
Tôi không nghĩ rằng bất cứ ai trong chúng tôi sẽ có lần quay
lại đất nước mà chúng tôi từng mong muốn rời khỏi từ
rất lâu. Thật khó để nói câu giã từ tại căn cứ Clark, và
buổi từ biệt của chúng tôi thật xúc động.
Chúng tôi hứa với nhau là sẽ giữ liên lạc thường xuyên,
điều mà chúng tôi đã làm trong nhiều năm qua, cho đến khi cái
chết bắt đầu làm thưa thớt dần đội ngũ của chúng tôi.
Chẳng có cảm giác bùi ngùi khi chúng tôi rời Việt Nam, và
chúng tôi cũng chẳng muốn làm quen lại với họ trong tương
lai.
Nhưng hoá ra tôi lại quay lại Việt Nam. Tôi đã quay lại nhiều
lần sau khi chiến tranh chấm dứt. Đất nước này thật đẹp,
và người Việt là những chủ nhà mến khách. Đa số các
chuyến thăm của tôi là công tác chính thức: tìm kiếm Tù nhân
Chiến tranh/Mất tích, giúp điều phối quá trình bình thường
hoá quan hệ giữa hai quốc gia và thúc đẩy quan hệ tương lai
nhằm phục vụ quyền lợi của cả hai nước.
Tôi đã kết bạn với những người từng là kẻ thù của
mình. Tôi trở nên gắn bó với một nơi mà tôi từng từ bỏ.
Tôi vui mừng thấy rằng Mỹ và Việt Nam đã có rất nhiều
tiến triển trong việc xây dựng một mối quan hệ hiệu quả,
hai bên cùng có lợi trên đống tro tàn của cuộc chiến tranh
vốn từng là một thảm hoạ cho người dân của cả hai nước.
Hôm nay, những oán hận xưa đang được thay thế bởi những hy
vọng mới. Con số người Mỹ đến thăm Việt Nam tăng lên mỗi
năm - bao gồm cả ba Tổng thống Hoa Kỳ lúc còn nhậm chức -
họ bị hấp dẫn bởi vẻ đẹp thiên nhiên tuyệt vời và con
người dễ gần. Thương mại song phương tăng 80 lần so với
năm 1994, khi Hoa Kỳ vừa bỏ lệnh cấm vận. Việc này đã làm
lợi cho người dân của cả hai quốc gia và giúp cho hàng triệu
người Việt tự thoát được nghèo đói.
Tương tự, quan hệ quốc phòng của hai nước đã có bước
biến chuyển dài mà chẳng thể nào tưởng tượng nổi trong
một thập niên trước. Quân đội chúng ta tập luyện chung, và
Vịnh Cam Ranh lần nữa lại là nơi cập bến của Hải quân Hoa
Kỳ. Thật thế, chiếc tàu John McCain, khu trục hạm Hải quân
mang tên cha và ông tôi, vừa rồi đã cập bến thăm Đà Nẵng,
điều này cho thấy rằng nếu bạn sống đủ lâu, mọi việc
đều có thể xảy ra.
Tuy nhiên, khi đề cập đến những giá trị mà người Mỹ trân
quý - tự do, nhân quyền và pháp quyền - những hy vọng lớn
nhất của chúng tôi dành cho Việt Nam đa phần vẫn chỉ là hy
vọng. Chính quyền Hà Nội vẫn giam giữ và ngược đãi những
người chống đối ôn hoà, các nhà báo, blogger và những nhóm
dân tộc và tôn giáo thiểu số vì các lý do chính trị.
Họ vẫn sử dụng những luật lệ khắc nghiệt như Điều
luật 88, tạo cho nhà nước quyền lực vô tận trước người
dân. Chính quyền vẫn chưa có được những hành động nhỏ
nhặt nào để đưa Việt Nam ngang hàng với những tiêu chuẩn
nhân quyền đúng đắn được quốc tế công nhận như thông qua
và thực hiện Hiệp định Chống Tra tấn.
Trong một bưóc đi tích cực gần đây, chính quyền Việt Nam
đã bắt đầu một cuộc đối thoại với tổ chức Ân xá
Quốc tế và ra dấu hiệu rằng Việt Nam cuối cùng sẽ có thể
sửa đổi hiến pháp của mình để bảo vệ quyền lợi dân
sự và chính trị tốt hơn cho người dân. Tôi thực sự hy
vọng thế - vì trong khi những quan hệ tốt đẹp có thể
được xây dựng trên nền tảng của quyền lợi chung, như quan
hệ giữa Hoa Kỳ và Việt Nam hiện tại, quan hệ đối tác tốt
nhất và bền vững nhất luôn dựa trên một nền tảng của
những giá trị chung. Trong thử thách này, cũng những đối với
những thử thách khác mà hai quốc gia từng cùng nhau vượt qua,
tôi mong muốn vẫn là một người bạn chân thành của Việt
Nam.
Hai nước chúng ta đã từng có một quá khứ khó khăn và đau
thương. Nhưng chúng đã không gắn bó nhau bằng cái quá khứ
ấy, và giờ đây chúng đang đi trên con đường hàn gắn lại
tình bạn thật sự . Tương lai đầy hứa hẹn này là một trong
những ngạc nhiên lớn nhất và thoả nguyện nhất trong đời
tôi, điều mà tôi đang muốn sẽ làm tôi sửng sốtt hơn nữa
trong những năm tới.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130315/john-mccain-loi-mot-cuu-tu-nhan-chien-tranh-my-gui-viet-nam-bon-muoi-nam-sau),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét