Bùi Tín - ‘Tôi kết tội!’

<center><img
src="http://gdb.voanews.com/1C9FD156-CFC4-4D3D-81A8-18BE046A936A_w640_r1_s.jpg"
/></center>

"Tôi kết tội!" là đầu đề nổi bật của một bài viết
trên nhật báo Pháp L'Aurore (Bình Minh), ra sáng ngày 13 tháng 1
năm 1898 ở Paris, của nhà văn kiêm nhà báo Emile Zola. Bài báo
dài 4.500 chữ, chiếm hoàn toàn trang nhất và phần lớn trang 2
của số báo này.

Đã hơn một thế kỷ qua, bài báo này vẫn được truyền tụng
như một dẫn chứng về sức mạnh xã hôị của một bài báo
bênh vực hữu hiệu cho những kẻ bị đối xử oan ức, bất
công, có thể đảo ngược một vụ án phi lý, giải oan cho một
sỹ quan lương thiện bị kết tội tù chung thân, sau khi nhà báo
Emile Zola bỏ công điều tra tỷ mỷ vụ việc và trình bày
mạnh mẽ chính kiến ngay thật của mình trên mặt báo, buộc
nhà nước phải xem xét nghiêm minh lại vụ án lớn này.

Tất cả các giáo trình đào tạo các nhà báo trẻ ở phương
Tây đều lấy bài báo này làm một tài liệu học phụ sinh
động về hiệu quả xã hội của nền báo chí dân chủ, đấu
tranh cho công bằng xã hội, chống độc đoán và bất công, từ
dó khẳng định sức mạnh của thông tin báo chí là quyền lực
thứ tư của quốc gia.

Tóm tắt câu chuyện như sau: Vào năm 1894, viên sỹ quan pháo binh
Pháp gốc Do Thái Alfred Dreyfus làm việc taị Bộ Tham mưu bị
tố cáo phản bội tổ quốc, cung cấp bí mật quốc gia cho một
tùy viên quân sự trong đại sứ quán Đức ở Paris. Alfred
Dreyfus bị tòa án quân sự kết tội phản quốc, tuyên án tù
chung thân, và đày đi L'Ile du Diable (Đảo Quỷ) tại Guyane
thuộc Pháp.

Một bằng chứng để tòa kết tội là thẩm định chữ viết
của anh ngoài bì thư gửi cho tòa đại sứ Đức. Trước tòa,
anh một mực kêu oan. Em trai anh là Mathieu Dreyfus và vợ anh Lucie
cũng một lòng kêu oan cho anh.

Trước khi bị đi đày, tại sân Trường Quân sự anh buộc
phải chịu lễ tước quân hàm và tước vũ khí , thanh kiếm
của anh bị bẻ gãy, tiêu biểu cho sự ô nhục của kẻ phản
bội.

Hơn hai năm sau, năm 1987, Trung tá Georges Piquart, trưởng ban
điều tra, nắm được chứng cứ xác minh kẻ phạm tội chính
là Đại úy Walsin Esterhazy chứ không phải là Alfred Dreyfus.
Nhưng vì sợ trách nhiệm, cả Bộ Quốc phòng, Bộ Tham mưu và
toà án quân sự không muốn thay đổi kết luận vụ án, buông
thả theo xu hướng chống Do Thái còn khá mạnh hồi ấy. Trung
tá Georges Piquart bị điều sang Phi Châu xa xôi để giữ kín
chuyện mới phát hiện. Các vị chức sắc còn dựng lên một
phiên tòa quân sự chớp nhoáng để xét xử qua loa kẻ tội
phạm thật sự là Đại úy Walsin Esterhazy và tuyên bố trắng
án, tha bổng cho viên sỹ quan này vào ngày 11/1/1998.


<center><img
src="http://gdb.voanews.com/34CBC4D0-7927-40FB-98FC-1B28143EF4EA_w640_r1_s.jpg"
/></center>
<center><em>Thư ngỏ 'Tôi kết tội' của nhà báo Emile Zola gửi
Tổng thống Félix Faure</em></center>
​​
Hai ngày sau, bài báo của Emile Zola xuất hiện, bán vèo 200 ngàn
số một buổi sáng, một kỷ lục chưa từng có . Tít chỉ có 3
chữ, "Tôi kết tội!" - Thư ngỏ gửi Tổng thống Félix
Faure - gây ấn tượng mạnh. Nhưng không phải có kết quả
ngay.

Thế lực quân đội còn mạnh. Họ phản kích, lu loa là bị vu
cáo vô căn cứ, có lúc Emile Zola phải lánh sang London, Anh
Quốc. Tháng 2/1998, họ mở tòa án xử nhà báo Emile Zola về
tội vu khống, nhưng ngay sau đó, trưóc sự phẫn nộ của công
luận, chính quyền đành phải lùi bước, đưa ra xét lại toàn
vụ án bởi một tòa án dân sự tối cao vào tháng 6/1999, theo
đúng yêu cầu của nhà báo.

Công bằng đựơc thực hiện, pháp luật được tôn trọng,
người oan được phục hồi danh dự, tội phạm bị trừng
phạt, sau 5 năm diễn biến phức tạp, do sự can thiệp của
một nhà báo, công dân Emile Zola.

Sỹ quan công dân Alfred Dreyfus được tự do, được cứu khỏi
chết thảm trong tù, được phục hồi danh dự khi vừa tròn 40
tuổi, đoàn tụ với cô vợ Lucie từng vận động hết mình cho
ngày trở về của chồng.

Emile Zola viết bài báo này trong 2 ngày, khi ông 59 tuổi, điểm
lại một cách trung thực toàn bộ diễn biến của vụ án, với
lương tâm nghề nghiệp trong sáng, trên tinh thần công dân có
trách nhiệm.

Ông viện dẫn bộ Luật về tự do báo chí 29/7/1881 để xác
định nghĩa vụ và quyền hạn của người làm báo và viết
báo. Ông truy cứu tỷ mỷ thận trọng bộ Luật hình sự để
nhận định mỗi nhân vật liên quan đến vụ án và đến việc
xử án, cuối cùng ông lên tiếng đanh thép kết tội 10 người
có trách nhiệm trong việc xử án không công minh, từ Tướng
Mercier, Tướng Boisdeffre và Tướng Gonse thuộc Bộ Quốc phòng
và Bộ Tham mưu, đến Tướng de Pellieux, Tư lệnh Rewary và Trung
tá Paty de Clam khi tham gia xét xử, cho đến 3 chuyên viên Belhomme,
Varinard và Couard khi giám định chữ viết của tội phạm.

Ông cũng kết tội 2 báo L'Éclair (Ánh chớp) và L'Echo de
Paris (Tiếng vang Paris), đã cố tình thông tin sai lạc về vụ
án. Cuối cùng ông kết tội gắt gao Hội dồng xử án của
giới quân sự đã không ngang tầm trách nhiệm và yêu cầu vụ
án phải được xét xử lại từ đầu bởi một tòa án dân
sự có trách nhiệm và có trình độ cao.

Trong bài viết, Emile Zola đã chỉ rõ nền tư pháp độc lập
xét xử công bằng mọi công dân chỉ chiếu theo luật, không
theo chỉ thị của một cá nhân nào, là kết quả xương máu
của biết bao chiến sỹ hy sinh cho nền cộng hòa, không cho phép
ai tước đoạt. Để tạo thêm sức mạnh cho bài báo, bạn bè
đồng nghiệp đã thu được 1.482 chữ ký dưới bài báo của
ông để công bố và gửi cho Tổng thống Félix Faure. Việc này
đã thúc đẩy công lý.

Mong rằng gần 20 ngàn đồng nghiệp trong làng báo Việt Nam có
dịp đọc bài báo này để hiểu rõ thêm trách nhiệm công dân
của người làm báo, trách nhiệm bảo vệ cuộc sống của bạn
đồng nghiệp Nguyễn Đắc Kiên vừa bị đuổi việc vì có ý
kiến khác với Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Không ai có thể ngồi yên trước những chuyện phi lý, người
vô tội bị bịt miệng, giam cầm, kẻ phạm tội chồng chất
vẫn ung dung tung hoành trong tự do.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130320/bui-tin-toi-ket-toi), một số
đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!