Bàn mãi cũng chỉ là bàn chơi

<blockquote>"Khu vực gây tai họa cho nền kinh tế mà không ông
nào chết, trong khi khu vực đóng góp cho nền kinh tế thì chết
như ngả rạ." - Chuyên gia kinh tế Võ Đại Lược</blockquote>

<div class="boxright300"><img
src="http://namvietnews.files.wordpress.com/2011/05/68987346-vinashin-reportedly.jpg"
/><div class="textholder">Trong khi Việt Nam theo đuổi mô hình kinh
tế thị trường, thì khu vực doanh nghiệp nhà nước vẫn
chiếm tỷ trọng rất lớn, khoảng 34% GDP.</div></div>

Mặc dù dự thảo sửa đổi Hiến pháp mới nhất đã bỏ khái
niệm "kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo" (xem TBKTSG
số 3-2013), những chuyên gia kinh tế và hoạch định chính sách
vẫn lo ngại cho sức ì của khu vực này sẽ ảnh hưởng đến
cả toàn bộ nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh việc tái
cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN) tới nay chưa được khởi
động một cách có thực chất.

Khi chủ tọa nhắc đến tên Trương Đình Tuyển, ông đã
được đón nhận bằng những tràng pháo tay rộn rã của các
nhà kinh tế tham dự hội nghị do Ủy ban Kinh tế Quốc hội và
Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức cuối tuần trước. Là
người dẫn đầu nhóm 14 nhà kinh tế thường họp hàng tháng
để đưa ra những kiến nghị giúp các nhà điều hành kinh tế,
ông Tuyển hiểu hoàn cảnh tiến thoái lưỡng nan hiện nay. Ông
giải thích: "Chính phủ đang phải giải quyết vấn đề doanh
nghiệp đang kiệt quệ mà lạm phát (tháng 1) đã lại cao, dù
tháng 2 mới là tháng Tết. Chính phủ không thể không giải
quyết vấn đề ngắn hạn, nhưng giải quyết cách nào để
không phá vỡ dài hạn?".

"Dài hạn", như ông ám chỉ, đó là cam kết ổn định lại
kinh tế vĩ mô vốn đã trở nên dễ tổn thương suốt nhiều
năm qua do "vung tay quá trán". Thế nhưng, khi sự ổn định
đã có dấu hiệu trở lại bởi những chính sách tài khóa và
tiền tệ thắt chặt đến khắc nghiệt, thì cái giá phải trả
là "quá đắt" cho nhiều khu vực kinh tế, theo Tiến sĩ Phạm
Hồng Chương, Đại học Kinh tế Quốc dân. Ông Chương nói:
"Chính sách của Chính phủ đã mang lại sự ổn định vĩ mô
nhưng cũng mang lại tiêu cực là sự đình trệ. Liệu Chính
phủ kéo dài những chính sách này được bao lâu?". Hơn nữa,
ông nhận xét tiếp, kinh tế Việt Nam vẫn còn nguyên những
tồn tại lâu dài chưa được giải quyết.

Một trong những điểm "còn tồn tại" đó chính là khu vực
DNNN đang giữ nguồn lực lớn của quốc gia và đang được
gắn mác "giữ vai trò chủ đạo của nền kinh tế". Ông
Tuyển nói: "Tôi không đồng ý quan điểm DNNN góp phần ổn
định kinh tế vĩ mô. Nó chiếm tỷ lệ lớn trong tín dụng và
đầu tư công, nên phải coi tái cơ cấu DNNN là trụ cột để
tái cơ cấu kinh tế".

Đánh giá của ông Tuyển nay đã nhẹ nhàng hơn các nhà kinh tế
khác. GS.TS. Nguyễn Kế Tuấn, Đại học Kinh tế Quốc dân, nói:
"Nếu không có sự thay đổi về quan điểm và tư tưởng thì
việc tái cấu trúc khu vực kinh tế đang nợ tới hơn 1,3 triệu
tỉ đồng vẫn còn "luẩn quẩn"". Chuyên gia kinh tế Võ
Đại Lược đồng tình: "Chúng ta không thể tái cơ cấu kinh
tế trên nền tảng tư duy cũ. Làm sao tái cơ cấu khi vẫn giữ
DNNN làm chủ đạo". Theo ông Lược, nếu để DNNN thuê đất,
tiếp cận vốn vay như khu vực doanh nghiệp tư nhân thì chắc
chắn là 100% thua lỗ. "Khu vực gây tai họa cho nền kinh tế
mà không ông nào chết, trong khi khu vực đóng góp cho nền kinh
tế thì chết như ngả rạ", ông nói với vẻ xót xa.

Ông Võ Đại Lược nhận xét, trong khi Việt Nam theo đuổi mô
hình kinh tế thị trường, thì khu vực DNNN vẫn chiếm tỷ
trọng rất lớn, khoảng 34% GDP. Ông nói đầy vẻ lo lắng:
"Trên thế giới không có nền kinh tế thị trường nào có khu
vực nhà nước khổng lồ như vậy". Theo ông, người ta đang
lờ hai điểm quan trọng nhất khi tái cơ cấu DNNN, đó là dẹp
bớt về số lượng và quản trị theo chuẩn quốc tế. "Chúng
ta không thể lấy yếu tố đặc thù của Việt Nam để loại
bỏ những yếu tố tiên tiến, hiện đại mà nhân loại đã
phát hiện ra hàng trăm năm trước khi có nền kinh tế thị
trường tự do".

Ông Phạm Hồng Chương lo ngại, kinh tế Việt Nam sẽ cứ loay
hoay mãi trong một vòng xoáy đã hình thành. Lượng vốn quá
lớn đã đổ vào thị trường bất động sản, mà ông ước
tính thu hút được sự tham gia của hầu hết các doanh nghiệp
lớn và vừa. Lợi nhuận dễ dàng làm họ không chú tâm đến
lĩnh vực kinh doanh chính, làm triệt tiêu động lực kinh doanh.
Khi thị trường bất động sản xì hơi, hệ thống doanh nghiệp
đổ dốc và không cho thấy lợi thế cạnh tranh nào thực sự.
Vòng xoáy của thị trường này lên doanh nghiệp, ngân hàng, nhà
đầu cơ... sẽ còn kéo dài 5-7 năm nữa. "Vấn đề là niềm
tin vào thị trường này hầu như không còn nữa", ông Chương
nói. Ông cho rằng, Nhà nước không tin doanh nghiệp kinh doanh
bất động sản, doanh nghiệp không tin vào sự ổn định của
chính sách và tính minh bạch của Nhà nước. Ngân hàng không tin
vào doanh nghiệp và nhà đầu tư cá nhân. Kết cục là tín
dụng thắt chặt, nợ xấu tăng nhanh, thị trường đóng băng.
Ông Tuyển cũng lo ngại, nợ xấu sẽ làm kinh tế ngưng trệ.
"Doanh nghiệp có dự án tốt cũng không vay được; còn ngân
hàng cũng không sao giảm lãi suất được. Các ngân hàng đều
phải lách trần huy động để bù vào khoản nợ xấu. Thống
đốc cứ nói là giảm lãi suất, giảm làm sao được".

Câu hỏi đặt ra, liệu có những tín hiệu nào cho thấy Việt
Nam sẽ thay đổi, ít nhất là về dài hạn? Trả lời câu hỏi
này không dễ. Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế
Trung ương Lê Xuân Bá than thở, cơ quan ông vừa được yêu
cầu xây dựng một đề án tái cơ cấu DNNN khác, sau khi Bộ
Tài chính đã có Đề án 929. Ông nói: "Chúng tôi đến khổ
vì đề án tái cơ cấu có quá nhiều ý kiến khác nhau. Một
dạng ý kiến vẫn cho rằng, đề án phải định được tỷ
lệ bao nhiêu sắt, thép, xi măng, phân bón. Còn dạng ý kiến
thứ hai là để thị trường phân bổ lại nguồn lực. Tôi theo
trường phái này".

Nguyên Phó thủ tướng Vũ Khoan phàn nàn, ông không biết chương
trình tái cấu trúc làm như thế nào. Ông nói: "Chúng ta lúc
nào cũng hô khẩu hiệu chung chung là tái cấu trúc, chuyển
đổi mô hình tăng trưởng, nhưng báo cáo Quốc hội xong rồi
thôi, để đấy". Ông nói, cả thế giới đang chuyển động,
mà Việt Nam hoàn toàn không để ý gì đến nó cả.

Liệu những ý kiến của các nhà kinh tế tại hội thảo này
có tác dụng? Ông Vũ Khoan tỏ vẻ không tin tưởng: "Kinh tế
năm 2013 bàn nát ra rồi. Chính phủ có nghị quyết rồi, Quốc
hội cũng thông qua kế hoạch rồi, bây giờ có bàn cũng là bàn
chơi thế thôi".

Theo Tư Hoàng

TBKTSG

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130203/ban-mai-cung-chi-la-ban-choi), một
số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!