Để hạn chế hành động chi tiêu quá trớn của Chính phủ,
vượt khỏi quyết định của Quốc hội, tùy tiện phát hành
tín dụng cho các nhóm lợi ích tiếp tục gây lạm phát và bất
ổn xã hội, Quốc hội cần thay đổi các quy định hiện nay
về hoạt động của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, và cần
thực hiện ngay các hành động giám sát thường xuyên của
mình. Một điều quan trọng nữa là Quốc hội cần cho thấy rõ
là vi phạm quyết định của Quốc hội là <em>vi phạm
Luật</em>. Không những thế, cần áp dụng thông lệ quốc tế
là không coi thông tin về tài chính tín dụng của NHNN là <em>bí
mật quốc gia</em> (coi Phụ lục để thấy việc hạn chế thông
tin hiện nay).
<div class="boxleft320"><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/thiefb.jpg" width="600" height="533"
alt="thiefb.jpg" /><div class="textholder">Việc coi thông tin tài chính
tín dụng của Ngân Hàng Nhà Nước là "bí mật quốc gia" đang
làm lợi cho những tên trộm đêm...</div></div>
Rất nhiều năm nay, chúng ta đều biết Chính phủ luôn chi
nhiều hơn thu, nhưng ít người biết là Chính phủ còn luôn
luôn chi vượt xa rất nhiều so với ngân sách Quốc hội thông
qua (ít nhất 30% so với những năm tôi có thể kiểm chứng). Hy
vọng các nhà kinh tế nằm trong hệ thống chính quyền có
điều kiện, kiểm chứng tình hình này những năm vừa qua. Như
vậy thực tế là quyết định của Quốc hội chỉ để làm
cảnh, chứ không được coi là luật vì Chính phủ hoàn toàn có
thể tự quyết về chi tiêu mà không bị một thế lực nào
cấm cản, kể cả vi phạm pháp luật. Ngân sách hàng năm của
Quốc hội như ở Mỹ là luật (thí dụ xem budget control Act
2011), do đó không một Tổng thống nào dám chi vượt Luật
[Appropriation Bills] do Quốc hội thông qua, vì như vậy là phạm
pháp, theo Hiến pháp của Mỹ "không thể rút tiền khỏi Ngân
khố nếu không có quyết định thành luật cho phép chi …"
("<em>No money shall be drawn from the Treasury, but in Consequence of
Appropriations made by Law; and a regular Statement and Account of Receipts
and Expenditures of all public Money shall be published from time to
time</em>").
Sự tự do và tùy tiện về chi tiêu và thiết lập các công ty
nhà nước chính là lý đo đưa đến tình trạng quan chức có
quyền và các nhóm lợi ích có quan hệ lũng đoạn thị trường
tài chính và cướp đất của nông dân hiện nay, đưa nền kinh
tế đến chỗ ngày càng tồi tệ. Tạm thời, trước khi nhận
định lại xem ngân sách Quốc hội thông qua có phải là luật
không, Quốc hội hoàn toàn có thể đòi hỏi NHNN cung cấp và
phân tích các vấn đề sau:
1. Quyết định bán trái phiếu của Chính phủ để chi tiêu xem
có vượt ngoài quyết định của Quốc hội?
2. Quốc hội có thể yêu cầu NHNN trình bày rõ và chi tiết các
hoạt động mở của nó. Theo Luật NHNN hiện tại (coi ở phần
Phụ lục ở dưới),
- NHNN không chỉ trong việc phát hành tín dụng mà còn in
tiền mua trái phiếu (dù tư hay công);
- Thủ tướng hoàn toàn có thể ra lệnh/tạo áp lực ngầm
NHNN mua trái phiếu của Chính phủ (tức là in tiền) nếu thị
trường không chịu mua;
- Thủ tướng cũng có thể ra lệnh/áp lực ngầm hoặc tự
bản thân NHNN quyết định mua trái phiếu tư nhân như của Bầu
Kiên chẳng hạn nhằm giúp nhóm lợi ích.
Nói tóm lại, những gì trình bày ở trên chỉ là những điểm
nhỏ cần làm trước mắt. Nếu muốn tình hình ổn định dài
lâu, cần xem xét áp dụng hệ thống tam quyền phân lập rành
mạch trong Chính phủ, đồng thời làm luật để giảm thiểu
các hoạt động lạm dụng của nhóm lợi ích:
- Không cho phép các tập đoàn (dù công hay tư) nắm ngân
hàng. Nguyên tắc: doanh nghiệp phi tài chính không được làm
chủ doanh nghiệp tài chính.
- Không cho phép ngân hàng này làm chủ ngân hàng kia (tức là
có cổ phiếu lẫn nhau). Ở các nước họ ấn định không cho
trên 1 tỷ lệ cổ phiếu và không được ngồi trong Hội đồng
quản trị. Nhưng để khỏi phức tạp, ở VN thì nên không cho
phép.
- Không cho phép các công ty và tập đoàn nhà nước lập các
công ty con, hoặc có cổ phiếu ở các công ty con. Ăn cướp
đất của dân, nhất là ở địa phương, là kết quả của
việc cho phép thiết lập các công ty con nửa tư nửa công nhằm
làm sân sau cho quan chức và người nhà tập đoàn.
- Xác định việc thiết lập các công ty quốc doanh là thuộc
quyền của Quốc hội, không thuộc quyền của hành pháp.
- Không cho phép Thủ tướng hoặc hành pháp ra lệnh cho ngân
hàng cho tập đoàn vay. Nguyên tắc: thiết lập cơ chế, luật
pháp minh bạch nhằm quản lý công ty nhà nước.
- Cần xác lập ngay Luật quản lý doanh nghiệp nhà nước.
- Xác lập ngân sách nhà nước Quốc hội thông qua là luật.
V.Q.V.
<center>* * *</center>
<h2>Phụ lục về luật ngân hàng và hành xử của nhà nước
về thông tin hiện nay</h2>
Luật Ngân hàng Nhà nước quy định như sau:
<em><strong>Ai có trách nhiệm chính điều hành chính sách tiền
tệ NHNN? Đó là Thủ tướng, Thống đốc NHNN chỉ là người
thực hiện theo điều 4. </strong></em>
<div class="special_quote">Điều 4. Chính phủ trình Quốc hội
quyết định chỉ tiêu lạm phát hàng năm. Thủ tướng Chính
phủ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định việc sử
dụng các công cụ và biện pháp điều hành để thực hiện
mục tiêu chính sách tiền tệ quốc gia theo quy định của Chính
phủ.</div>
<em><strong>NHNN có quyền mua giấy nợ của tư nhân không? Có,
theo điều 15, khoản 2.</strong></em>
<div class="special_quote">Điều 15. Nghiệp vụ thị trường mở
1. Ngân hàng Nhà nước thực hiện nghiệp vụ thị trường mở
thông qua việc mua, bán giấy tờ có giá đối với tổ chức
tín dụng.
2. Ngân hàng Nhà nước quy định loại giấy tờ có giá được
phép giao dịch thông qua nghiệp vụ thị trường mở.</div>
<em><strong>NHNN hiện có hạn chế công bố thông tin không? Có,
theo điều 38 và theo đánh giá của chính HHNN</strong></em>
<div class="special_quote">Điều 38. Bảo vệ bí mật thông tin
"1. Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm lập danh mục, thay
đổi độ mật, giải mật bí mật nhà nước về lĩnh vực
tiền tệ và ngân hàng gửi cơ quan nhà nước có thẩm quyền
quyết định;…"
"2. Ngân hàng Nhà nước được quyền từ chối yêu cầu của
tổ chức, cá nhân về việc cung cấp thông tin mật về tiền
tệ và ngân hàng, trừ trường hợp theo yêu cầu của cơ quan
nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật".</div>
<em><strong>Đánh giá cùa Ngân hàng nhà nước</strong></em>
Đây là đánh giá không ghi ngày tháng (nhưng viết sau 11/11/2011)
của NHNN về thông tin mật và các thông tin mà NHNN chưa được
phép công bố theo tiêu chuẩn quốc tế (Bảo vệ bí mật nhà
nước trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng trước yêu cầu
mới). Theo đó chỉ có 5 trong 40 chỉ số tài chính được công
bố. Hầu hết các chỉ số quan trọng nhất đều không được
công bố:
"[1] <em>Theo thông lệ và chuẩn mực quốc tế, mức dự trữ
ngoại hối nhà nước của mỗi quốc gia là thông tin cần
được công bố định kỳ. Đây cũng là thông tin được các
chủ thể trong nền kinh tế, các nhà đầu tư nước ngoài và
các tổ chức tài chính quốc tế rất quan tâm. Tuy nhiên, theo
quy định của Pháp lệnh bảo vệ bí mật nhà nước, đây là
thông tin thuộc độ Tối mật. Từ năm 2008, Ngân hàng Nhà
nước đã đề nghị các cấp có thẩm quyền đưa thông tin này
ra khỏi danh mục bí mật nhà nước nhưng đến nay vẫn chưa
thực hiện được vì việc sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh bảo
vệ bí mật nhà nước chưa được thực hiện.</em>
[2] <em>Theo tiêu chuẩn của IMF, mỗi quốc gia thành viên cần
công bố Bộ chỉ số lành mạnh tài chính gồm 40 chỉ số tài
chính, trong đó có 12 chỉ số cốt lõi dành cho tổ chức nhận
tiền gửi. Hiện nay, trên thế giới có 96 quốc gia và vùng
lãnh thổ đang công bố Bộ chỉ số của quốc gia mình trên
website của IMF, trong đó có 11 quốc gia Châu Á với 7 quốc gia
đangphát triển gồm Trung Quốc, Ấn Độ, In-đô-nê-xia,
Ma-lai-xia, Pa-kít-tang, Phi-líp-pin và Thái Lan. Mặc dù đã rất
nỗ lực nhưng Thông tư 35/2011/TT-NHNN chỉ mới quy định được
việc công bố 5/12 chỉ số cốt lõi theo tiêu chuẩn của
IMF</em>".
Tác giả gửi trực tiếp cho BVN
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/14265), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét