<center><img src="http://danluan.org/files/u1/sub02/image001_33.jpg"
width="450" height="299" alt="image001_33.jpg" /></center>
<center><em>Hoàng Khương từng được trao giải nhà báo xuất
sắc của TP HCM - Ảnh: BBC</em></center>
Nếu bạn không tỏ thái độ phản đối khi một đồng nghiệp
của bạn bị trấn áp bất công, vô nhân đạo, thì bạn không
phải là một nhà báo tử tế.
Bằng cách này hay cách khác trong bối cảnh của mình, nhưng
bạn phải làm một điều gì đó, ít nhất là lên tiếng nói
công khai thể hiện tình đoàn kết, chia sẻ với đồng nghiệp
và gia đình. Bởi vì nạn nhân tiếp theo có thể là chính bạn
và theo luật nhân quả, lúc đó bạn sẽ cô đơn như một con
thỏ con giữa bầy lang sói.
Tôi muốn nói như thế với tất cả các bạn của tôi, những
người cầm bút trong và ngoài nước. Chỉ khi là một con
người tốt mới có thể trở thành một nhà báo tốt. Nhà báo
mà im lặng trước đồng nghiệp bị oan ức, lâm nạn nghề
nghiệp chỉ vì lợi ích xã hội trong sáng, là đáng trách và
xấu hổ.
Bản án 4 năm tù dành cho nhà báo Hoàng Khương trong ngày 7/9/2012
đã làm tôi, cũng như nhiều người khác phẫn nộ và càng
thấy thương mến Hoàng Khương hơn, cho dù khi bắt đầu phiên
toà tôi đã ý thức rằng, đối đầu với "thanh gươm và lá
chắn" của chế độ, Hoàng Khương khó có thể tránh được
đòn trả thù của bộ máy công an trị hà khắc nhất Đông Nam
Á. Hơn thế, tham nhũng đã và đang là bản chất của bộ máy
cai trị của Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay, là phương
tiện sống còn để vinh thân phì gia của các quan chức, đặc
biệt là giới khoác áo nhân danh pháp luật tiếp cận hàng ngày
với đời sống sinh hoạt của quần chúng.
Trả lời BBC Việt ngữ cùng ngày [1], nhà báo Phạm Xuân Nguyên
[1] nói rằng, "<em>các phóng viên, nhà báo làm về mảng tham
nhũng luôn luôn là mảng nguy hiểm, vì càng dấn sâu vào sự
tham nhũng đó, vì quyền lợi của họ, họ sẽ không từ một
thủ đoạn nào</em>".
Chinh vì lẽ đó, ít ai không nhìn thấy rất rõ những nghịch
chướng, bất công, vô nhân đạo khi so sánh hai phán quyết của
toà án với cùng mức 4 năm tù, một cho Hoàng Khương và một
cho vụ án rất gần đây cũng liên đới tới công an.
Ở đây tôi không nhìn từ khía cạnh mức án 4 năm tù có hợp
lý hay không theo quy định của Bộ Luật Hình Sự về tội đưa
hối lộ, mà chỉ nói đến sự bất hợp lý, tư duy kém cỏi
và cách giải quyết táng tận lương tâm, không một chút tình
người của những người cầm cán cân công lý.
Một bên là bản án 4 năm tù cho Nguyễn Văn Ninh, trung tá công
an Hà nội đã đánh chết người dã man ngay tại chốn công
quyền và đến giờ chót trước toà và gia đình nạn nhân, y
vẫn ngênh ngang, trắng trợn không nhận tội, thậm chí còn
được toà nỗ lực bao che.
Một bên là nhà báo được giao trách nhiệm làm phóng sự, có
sự chấp thuận của cơ quan chủ quản về biện pháp tác
nghiệp "gài bẫy", nhằm mục đích chụp bắt ngay tại hiện
trường hành vi nhận hối lộ (thường vô cùng khó khăn để
bắt quả tang trong thực tế) của Huỳnh Minh Đức, thượng uý
công an, được xem là nhân vật "tác oai tác quái" trong
đường giây nhận hối lộ bao chạy hồ sơ, xử lý vi phạm
giao thông. Và trước toà, Hoàng Khương đã có thái độ chân
thành, biết mình có lỗi. Anh đã nói [2]:
<div class="special_quote">"<em>Thưa hội đồng xét xử! Suốt những
ngày bị tạm giam, bị cáo lúc nào cũng chỉ nghĩ về vụ án
và luôn ray rứt tự hỏi: Liệu nếu không có hai bài báo này
bị cáo có phải bước vào vòng lao lý ngày hôm nay không? Và
chỉ vì sai sót về nghiệp vụ, với động cơ hoạt động trong
sáng là phát hiện tiêu cực và đấu tranh chống tiêu cực,
đúng với chủ trương của Đảng và Nhà nước mà phải chịu
phạm pháp lý như ngày hôm nay hay không?</em>
<em>Thưa hội đồng xét xử! Trong suốt những ngày bị tạm giam
và trong quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa hôm nay, bị
cáo xác định mình có lỗi, hành vi là có. Nhưng theo bị cáo
chưa đến mức phải chịu trách nhiệm hình sự và tội phạm
pháp lý mà bị cáo phải nhận đến hôm nay là 248 ngày tạm
giam, đối với bị cáo đã là quá nặng nề.</em>
<em>Bị cáo mong hội đồng xét xử xem xét lại sự đóng góp
của bị cáo trong quá trình làm báo. Xem xét lại động cơ mục
đích, xem xét lại việc làm sai, có công và có lỗi trong vụ
án này. Thực tế trong suốt quá trình làm báo, dù ở cơ quan
nào bị cáo cũng được tin tưởng giao mảng nội chính - một
mảng nguy hiểm và phức tạp</em>".</div>
Theo Viện Khoa học Thanh Tra của Chính phủ [3] thì, ngay cả Bộ
Luật Hình Sự (BLHS) năm 1999 hiện hành (đã được sửa đổi,
bổ sung năm 2009) cũng không định nghĩa thế nào là "hối
lộ".
Theo đó, các phạm trù "hối lộ" chỉ được hiểu thông qua
khái niệm "nhận hối lộ" đã ghi nhận tại Điều 279 BLHS
về tội nhận hối lộ. Nhận hối lộ là hành vi "<em>lợi
dụng chức vụ, quyền hạn, trực tiếp hoặc qua trung gian đã
nhận hoặc sẽ nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất
khác dưới bất kỳ hình thức nào… để làm hoặc không làm
một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối
lộ</em>".
Cũng theo đó, hành vi thuộc nhóm "hối lộ" (tội nhận hối
lộ, tội đưa hối lộ và tội làm môi giới hối lộ) ở
Việt Nam là hành vi vi phạm pháp luật. Nhưng "<em>nó có trở
thành tội phạm hình sự hay không thì còn phụ thuộc vào tính
chất và mức độ nguy hiểm của hành vi cụ thể</em>".
Trong khi đó, điều 26 Nghị định số 73/2010/NĐ-CP ngày 12/7/2010
quy định: "<em>Người nào có hành vi "đưa tiền, tài sản
hoặc lợi ích vật chất khác cho người thi hành công vụ để
trốn tránh việc xử lý vi phạm hành chính, nhưng chưa đến
mức truy cứu trách nhiệm hình sự" bị phạt tiền từ 500
ngàn đồng đến 2 triệu đồng. Ngoài ra, toàn bộ số tiền,
tài sản hoặc vật chất dùng để hối lộ người thi hành
công vụ sẽ bị tịch thu theo quy định</em>".
Dưới góc độ chuyên môn, luật sư Vũ Thái Hà nói [4]:
<div class="special_quote">"<em>Theo quy định tại Điều 289 Bộ
luật Hình sự năm 1999 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009) và
các văn bản liên quan, tội đưa hối lộ là hành vi của
người đưa tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác để
người có chức vụ, quyền hạn làm hoặc không làm một việc
vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ.</em>
<em>Người đưa hối lộ là người có lợi ích liên quan đến
việc làm hay không làm của người có chức vụ, quyền
hạn.</em>
<em>Lợi ích này có thể là lợi ích trực tiếp của người
đưa hối lộ (được phân nhà, được đi học, đề bạt, bổ
nhiệm, v.v…) hoặc là lợi ích của người thân quen, bạn bè
hoặc cũng có thể là lợi ích của một tập thể mà người
đưa hối lộ là đại diện".</em></div>
Trên cơ sở các tư liệu trên, tôi nhìn nhận việc làm của
nhà báo Hoàng Khương như sau:
<strong>Thứ nhất. Tính chất và mức độ nguy hiểm của hành
vi.</strong>
Tinh chất và hành vi của Hoàng Khương trong tác nghiệp hoàn
toàn không gây nguy hiểm gì cho xã hội, mà ngược lại, có tác
dụng tích cực ngặn chặn, răn đe và gây nguy hiểm (nếu có)
thì chỉ cho những kẻ xấu, tham lam, lợi dụng chức vụ quyền
hạn để làm tiền đối với dân chúng. Việc làm của Hoàng
Khương, nếu thực hiện khảo sát dư luận chắc chắn sẽ
nhận được sự ủng hộ cao, trong bất kỳ xã hội nào.
Khoản 4, điều 8, Bộ Luật Hình sự cũng quy định "Những hành
vi tuy có dấu hiệu của tội phạm, nhưng tính chất nguy hiểm
cho xã hội không đáng kể, thì không phải là tội phạm và
được xử lý bằng các biện pháp khác".
<strong>Thứ hai. Lợi ích trực tiếp của người đưa hối lộ
hoặc của một tập thể mà người đưa hối lộ là đại
diện.</strong>
Là nhà báo làm công ăn lương, Hoàng Khương thực hiện công
việc của toà soạn giao phó và ngay cả việc đưa tiền để
"gài bẫy" cũng được lãnh đạo tờ Tuổi Trẻ, như họ đã
nói "nhà báo Hoàng Khương đã tác nghiệp theo đúng yêu cầu
của ban biên tập chứ không có động cơ, mục đích cá
nhân"), lợi ích vật chất trực tiếp cho Hoàng Khương rõ
ràng không có. Có chăng, thì chỉ là gián tiếp. Gần 50 bài báo
của anh về tệ nạn nhận hối lộ trong ngành cảnh sát giao
thông, được bạn đọc cả nước đón nhận với lòng quý
mến, cảm phục và họ sẽ đến với anh nhiều hơn. Có thể
nhờ chúng mà anh nổi tiếng hơn như là một nhà báo tranh đấu
chống tham nhũng, được cái danh dù rất đáng tự hào nhưng
thực chất "có tiếng mà không có miếng".
Tuy nhiên, rất có thể nhờ loạt bài phóng sự của anh về
đề tài nóng của Việt Nam hôm nay đã làm cho tờ Tuổi Trẻ
tiếng tăm hơn, báo bán chạy hơn, mang lợi nhuận nhiều hơn.
Nhưng nếu như thế, cùng với sự chấp thuận biện pháp tác
nghiệp của Hoàng Khương, lẽ ra lãnh đạo của Tuổi Trẻ mới
chính là đối tuợng đúng và chịu trách nhiệm chính về cáo
buộc tội "đưa hối lộ". Nhà báo Hoàng Khương chịu một
phần trách nhiệm trong vai trò của người thừa hành.
Trong ánh sáng của các phân tích trên, chúng ta có thể đặt
nghi vấn vì sao luật sư Phan Trung Hoài, người biện hộ cho
Hoàng Khương, đã nhiều lần gửi kiến nghị hội đồng xét
xử mời đại diện Ban biên tập báo Tuổi Trẻ tới tham dự
phiên tòa với tư cách người có quyền và nghĩa vụ liên quan,
nhưng không được chấp thuận.
Liêu sự có mặt của lãnh đạo báo Tuổi Trẻ sẽ làm cho quan
toà bối rối không thể đưa ra phán quyết (ví dụ lãnh đạo
Tuổi Trẻ đứng ra nhận [5] việc đưa hối lộ ấy là do mình,
của mình)? Hay là có sự thoả thuận ngầm nào của lãnh đạo
báo Tuổi Trẻ với Công an và Toà án, nhằm gạt hết tội cho
Hoàng khương, rồi mọi thứ sẽ đâu vào đấy?
Câu trả lời thuộc về ban lãnh đạo tờ Tuổi Trẻ và phụ
thuộc vào thái độ của họ có đấu tranh đấu đến cùng,
hết mình vì tai ương nghiệp chướng của đồng nghiệp hay
không trong tiến trình kháng án vào những ngày tới.
Bản án nặng nề và vô nhân đạo dành cho Hoàng Khương đã và
đang tạo ra làn sóng bất bình và rung động tâm cảm mọi
người trong cộng đồng Inernet.
Một đồng nghiệp (Thuy Cuc) của Hoàng Khương đang làm việc ở
Tuổi Trẻ, ôm con gái nhỏ (tên An) thao thức và chua chát viết
trong bài "Làm báo để làm gì?" [6]:
<em>"Dứt khoát mình không hướng bé An vào nghề báo hoặc nghề
nào gần gần nghề báo, có dính dấp đến những chữ như
"công bằng", "công lý", hoặc… tương tự. Cho dù cha mẹ
bé An đều là những người yêu nghề và theo nghề báo, và
cũng đã – ở một mức nào đó - có thể tự hào làm đúng
thiên chức xây dựng xã hội công bằng, minh bạch và dân chủ.
Chiều nay, sau khi Hoàng Khương bị tuyên án 4 năm tù - dù mọi
chứng cứ, lập luận tại tòa đều cho thấy hành vi của Hoàng
Khương hoàn toàn nhằm để tác nghiệp, thực hiện bài điều
tra, cha của Hoàng Khương đã vừa khóc vừa nói tại sân tòa
"Không, không, nhà tui, gia đình tui sẽ không bao giờ cho ai đi
theo nghề báo nữa".</em>
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/sub02/image002_9.jpg"
width="450" height="275" alt="image002_9.jpg" /></center>
<center><em>Nước mắt của người cha già của Hoàng Khương sau
phiên toà- Ảnh: PL TPHCM</em></center>
Lời tâm tình của Thuy Cuc cũng chính là những giọt nước mắt
cộng hưởng từ nỗi đau của người cha già của Hoàng
Khương, chảy ra từ con tim, từ sâu thẳm của đáy lòng trong
nỗi thất vọng, bất lực của người cầm bút có lương tri,
là những "giọt nước mắt lề phải" [7] như nhà báo Đoan Trang
đã nói tới.
Sau vụ cưỡng chế tuớc đoạt đất đai tại Văn Giang, từ
thái độ từ khiếp sợ đến cam chịu nhục nhã của hai phóng
viên Đài Tiếng nói Việt Nam, sau khi bị công an đánh đập thô
bạo, nhà báo Võ Văn Tạo [8] đã chẳng viết "Nhà báo Việt Nam
khổ hơn... chó" - đó sao?
Nhưng bên cạnh những giọt nứơc mắt, nỗi cay đắng, xót xa,
tủi nhục của thân phận người làm báo lề đảng, vẫn sáng
lên nụ cười.
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/sub02/image003_20.jpg"
width="450" height="299" alt="image003_20.jpg" /></center>
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/sub02/image004_7.jpg"
width="450" height="312" alt="image004_7.jpg" /></center>
<center><em>Nụ cười Hoàng Khương sau phiên toà và trong phòng
xử án, 7/9/2012 - Ảnh: PL TPHCM</em></center>
Vâng, tôi gọi là "<em><strong>Nụ cười Hoàng
Khương</strong></em>"!
Anh cười với khuôn mặt điềm tĩnh nhìn đồng nghiệp tại
phòng xử án và với hai tay bị còng trước khi bị đưa lên xe
bít bùng của công an trở về nhà tù, bên cạnh những khuôn
mặt hung tợn của đám công an.
Nụ cười Hoàng Khương! Vâng, các bạn hãy nhìn kỹ Hoàng
Khương trên tấm hình. Khuôn mặt anh hiền lành với nụ cười
thân thiện, nhân ái làm sao!
Tôi tin rằng, "Nụ cuời Hoàng Khương" là niềm hy vọng và sứ
mệnh mà Khương muốn chuyển tải tới chúng ta.
Rằng, trong cái xã hội mà cái Ác đang hoành hành, đè nát cái
Thiện bằng đủ thứ chủ nghĩa mà trước hết là chủ nghĩa
tất cả vì tiền, sẽ vẫn còn những người cầm bút dũng
cảm, đại diện cho một xã hội bị bịt miệng, dám gióng lên
tiếng nói chống lại cái Ác, bằng các bài viết của mình.
Một bạn tên "Mai le" viết comment dưới status tôi đưa tin về
Hoàng Khương trên Facebook:
"<em>Trong khi nhiều "nhà báo" chỉ đưa được toàn tin
cướp-giết-hiếp thì vẫn còn rất nhiều nhà báo với lương
tâm và lòng yêu nghề, đang ngày đêm bất chấp nguy hiểm góp
phần làm cho xã hội và cuộc sống đẹp hơn, lành mạnh hơn.
Nhưng họ đang bị đối xử như thế này... Rất ấn tượng
với nụ cười điềm tĩnh của anh Hoàng Khương</em>".
"Nụ cười Hoàng Khương" thêm một lần nữa nhắc chúng ta về
lời nói của Edmund Burke (1729-1797), nhà lý thuyết học chính
trị, triết gia người Ireland:
"<em><strong>Cái Ác sẽ đủ giành chiến thắng, khi những người
tốt không làm gì cả</strong></em>".
Ngày 7 tháng 9 năm 2012
© 2012 Lê Diễn Đức - RFA Blog
________________
[1]:
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/multimedia/2012/09/120907_xuan_nguyen_interview.shtml
[2]:
http://tuoitre.vn/Chinh-tri-xa-hoi/Phap-luat/510455/Hoang-Khuong-248-ngay-tam-giam-da-la-hinh-phat-nang.html
[3]: http://www.giri.ac.vn/?mod=2&newid=2371&cateid=44&lang=
[4]:
http://www.baomoi.com/Home/PhapLuat/hanoimoi.com.vn/Toi-dua-hoi-lo/7665608.epi
[5]
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2012/02/120210_hoangkhuong_tuoitre_reax.shtml
[6}:
https://www.facebook.com/notes/thuy-cuc/l%C3%A0m-b%C3%A1o-%C4%91%E1%BB%83-l%C3%A0m-g%C3%AC/10152310268635413
[7]:
http://trangridiculous.blogspot.com/2011/12/giot-nuoc-mat-cua-le-phai.html
[8]:
http://anhbasam.wordpress.com/2012/05/07/969-vu-van-giang-nha-bao-viet-nam-kho-hon-cho/
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/14220), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét