<em><strong>Bảo tàng là nơi lưu giữ lịch sử, nhưng không phải
cái có thể làm nên những điểm 10 môn sử, lại càng không
phải là thứ nên lịch sử</strong></em>
<div class="boxright300"><img
src="http://daotuanddk.files.wordpress.com/2012/09/bao-tang-ha-noi.jpg?w=300&h=168"
/></div>
Có 2 dòng tin xuất hiện trong cùng một ngày: Trong khi bội chi
ngân sách tháng 8 lên tới hơn 26 ngàn tỷ đồng thì Bộ Xây
dựng có tờ trình thẩm định dự án Bảo tàng lịch sử quốc
gia với chi phí vào khoảng 11.277 tỷ đồng. 11.277 tỷ cho một
viện bảo tàng, dù là tầm cỡ quốc gia, là cần thiết hay
không, có đúng lúc hay chưa, sẽ còn là đề tài tranh luận dài
dài. Thế nào cũng có người sẽ nói việc gìn giữ những di
sản văn hóa, những hiện vật lịch sử thì không thể dùng
thước đo đồng tiền. Nhưng những đồng tiền, hàng ngàn tỷ,
ngàn tỷ đã, đang và sẽ chi cho những viện bảo tàng rõ ràng
không làm nên những điểm 10 môn sử.
Tháng 5-2005, Cục Di sản tổ chức một hội thảo toàn quốc
với câu hỏi đặt ra to đùng "Vì sao bảo tàng vắng khách".
GĐ Bảo tàng Dân tộc học VN, TS. Nguyễn Văn Huy phát biểu,
nguyên văn: "Trước hết, chúng ta chưa thực sự hiểu công
chúng muốn gì, mong đợi gì ở bảo tàng. Chúng ta vẫn tổ
chức trưng bày theo chủ ý của chúng ta". Các hiện vật trong
viện bảo tàng bấy giờ đang chết, đang thiu, đang thiếu hấp
dẫn đến mức giống như bày ra trước nhân dân một tảng
thịt mỡ, trong một cách thức trưng bày "như gánh hàng
xén". Ông Huy có quyền trả lời câu hỏi đó. Đơn giản là
bởi Bảo tàng Dân tộc học là độc nhất vô nhị, trong số
138 viện bảo tàng trên cả nước không rơi vào cảnh "vắng
như chùa bà Đanh".
3 năm sau đó, trong phiên thảo luận về dự thảo Luật quản
lý và sử dụng tài sản nhà nước tháng 5-2008, ĐBQH, GS Nguyễn
Lân Dũng, tỏ ra gay gắt trước hiện trạng: Viện bảo tàng
bên ngoài là quán bia, bên trong là chỗ giữ xe, là hội trường
tổ chức đám cưới…
Và nói đến bảo tàng, không thể không nhắc tới Bảo tàng Hà
Nội- "công trình ngàn năm" trị giá 2.300 tỷ, từng được
Bộ trưởng Võ Hồng Phúc dùng làm "ví dụ" nổi tiếng như
một "điển hình" về sự lãng phí. Thậm chí siêu lãng phí.
Nhưng Bảo tàng 11 ngàn tỷ chưa phải là cái cuối cùng. Bởi
theo Quy hoạch tổng thể hệ thống bảo tàng Việt Nam đến năm
2020 (đã được phê duyệt từ 2005) thì chỉ trong vài năm nữa,
số lượng bảo tàng ở Việt Nam sẽ lên tới con số 172, với
40 ở Hà Nội và 19 ở TP HCM.
Bảo tàng là nơi lưu giữ lịch sử, nhưng không phải là thứ
làm nên lịch sử. Bởi vậy, trong tình trạng 138 viện bảo
tàng, có tới 137 "vắng như chùa bà Đanh" thì rõ ràng, việc
bỏ ra hơn 11 ngàn tỷ từ ngân sách để xây thêm một "chùa
bà Đanh", một "quán bia", một "hội trường tổ chức
đám cưới", không thể gọi khác hơn là một sự lãng phí.
Và đây là sự lãng phí một cách vô tâm, xảy ra trong bối
cảnh bệnh nhân viện K phải nằm trị bệnh dưới gầm cầu
thang, học sinh Biên Hòa vẫn phải học 3 ca, và ở bất cứ
địa phương nào, có vô số những người dân không tâm trí
đâu để quan tâm đến bảo tàng, khi mà chuyện đáng lo là
một mái nhà che mưa nắng cả đời phấn đấu vẫn chưa có
nổi.
Trả lời báo chí ngày hôm qua, nhà sử học Lê Văn Lan cho
rằng: "Sẽ tốt hơn nữa khi chúng ta nghĩ ra cách làm thế nào
để hàng năm, sau mỗi kỳ thi tốt nghiệp và đại học sẽ
không còn cảnh hàng nghìn thí sinh bị điểm "0" môn Lịch
sử mà không cần phải tốn kém đến hàng chục nghìn tỷ
đồng như dự án xây dựng bảo tàng nói trên".
Lịch sử do nhân dân viết nên. Lịch sử tồn tại trong lòng
dân trước nay vẫn được lưu truyền đời này qua đời khác.
Chúng ta cần có những viện bảo tàng để lưu giữ những dấu
ấn lịch sử, nhưng đó không thể là việc đổ những núi
tiền cho những "ngôi chùa bà Đanh", nơi hiện vật lịch sử
ngập trong bia, lạc lõng trong tiếng nhạc đám cưới và phủ
bụi, chết cứng trên giá trưng bày.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/14257), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét