<strong>Cuốn sách Death by China (Chết vì tay Trung Quốc) dành
riêng một chương để nói về một đại chiến lược của
Trung Quốc nhằm khai thác tài nguyên của các nước nhỏ, xuất
khẩu nhân công ồ ạt sang các nước này và tiến tới biến
họ thành "thuộc địa kiểu mới".</strong>
Các tác giả cho rằng đây là một thứ chủ nghĩa thực dân
mới, mạnh mẽ và quyết liệt hơn chủ nghĩa thực dân cũ của
phương Tây nhiều.
Chiến lược đó được gọi (không rõ khởi nguồn từ ai và
vào lúc nào) bằng cái tên <em>"Thả mồi và lật lọng"</em>
(bait and switch).
<h2>Thả mồi và lật lọng</h2>
Peter Navarro và Greg Autry viết: Chiến lược thả mồi và lật
lọng của Trung Quốc luôn bắt đầu theo cùng một cách: Chủ
tịch, hoặc thủ tướng, hoặc bộ trưởng thương mại nước
này đến thăm thủ đô của một nước nào đó rất xa, như
Djibouti, Niger hay Somalia chẳng hạn. Ông ta đến đó và vẫy
vẫy một cuốn sổ séc lớn, chào mời hứa hẹn những khoản
vay hào phóng, lãi suất thấp, để xây dựng cơ sở hạ tầng
dân sự hoặc quân sự của nước sở tại - bất kể đó là
đường sá, cảng biển, hay quốc lộ, có ích lợi, hay một cung
điện xa hoa lãng phí cho nhà độc tài đang cầm quyền, hay là
súng AK-47s để kìm giữ những người dân cứng đầu cứng cổ
dưới gót giày đàn áp.
Và để đổi lấy sự hào phóng của Trung Quốc, tất cả
những gì đất nước chớm thuộc địa kia phải làm gồm hai
việc. Thứ nhất, họ phải trao quyền kiểm soát tài nguyên
thiên nhiên cho Trung Quốc để đổi lấy khoản vay. Từ đó,
Trung Quốc phong tỏa luôn nguồn tài nguyên của đất nước,
phục vụ mục đích sử dụng riêng. Thứ hai, họ phải mở
cửa thị trường cho tất cả những thành phẩm mà các nhà
máy, công xưởng ở Trung Quốc sẽ sản xuất bằng nguyên vật
liệu thô mà xứ thuộc địa kia cung cấp. Từ đó Trung Quốc
phong tỏa luôn một thị trường mới nổi.
Theo hai tác giả, chiến lược <em>"Thả mồi và lật
lọng"</em> này đang được Trung Quốc tiến hành trên toàn
thế giới. Ví dụ, CHDC Congo đã "tặng" cho Trung Quốc kho
tài nguyên đồng đỏ trị giá hàng tỉ đô la để nhận về
dự án xây dựng cơ sở hạ tầng. Ghana đổi ca cao lấy cơ sở
hạ tầng. Nigeria đổi khí đốt lấy nhà máy điện, v.v. Song
đáng tiếc là chẳng nước nào trong số này đạt được mục
đích thịnh vượng.
<center><img
src="http://phapluattp.vcmedia.vn/gxUKUQfvwccccccccccccYgXYIPug/Image/2012/Thang-5/27-5/7chot_5ee76.jpg"
/></center>
<em>Nhà đầu tư Trung Quốc này hiện làm chủ 15 nhà máy với
hơn 1.600 công nhân, các công ty xây dựng, khách sạn và nhà
hàng tại Nigeria. Ảnh: WORLD AFFAIRS COUNCIL</em>
<h2>Khát tài nguyên</h2>
Như nhiều tài liệu khác bàn về chiến lược của Trung Quốc
<em>"thu mua"</em> tài nguyên trên toàn cầu, <em>Death by
China</em> cũng cho rằng một trong các nguyên nhân dẫn đến
việc Trung Quốc kiếm tìm tài nguyên khắp nơi là do nhu cầu
tiêu thụ khổng lồ của họ. Cuốn sách cho biết Trung Quốc là
nơi tiêu thụ: một nửa lượng xi măng của thế giới, gần
nửa lượng thép, một phần ba lượng đồng đỏ, một phần
tư lượng nhôm, khối lượng cực lớn crôm, côban, liti, kẽm,
gỗ v.v.
Tuy nhiên, vấn đề là không phải nước nào khát tài nguyên
cũng đều hành xử như vậy. Hai tác giả nhận xét rằng, trong
khi phần lớn các quốc gia trên thế giới đều xuất nhập
khẩu tài nguyên thông qua hệ thống giá cả trên thị trường
quốc tế, tức là đều dựa vào thị trường tự do để phân
phối (hai ông gọi đây là <em>"chủ nghĩa tư bản hợp
tác"</em>), thì Bắc Kinh thực thi <em>"chủ nghĩa tư bản
thực dân"</em> trên khắp châu Phi, châu Mỹ Latin và nhiều
nước châu Á. Death by China đưa ra một định nghĩa về chủ
nghĩa thực dân Đại Hán này: <em>"Nắm quyền kiểm soát tài
nguyên thiên nhiên - tài sản thật sự của quốc gia thuộc
địa. Xuất khẩu tài nguyên đó về Trung Quốc, thay vì để cho
nước sở tại sử dụng tài nguyên ấy để phát triển kinh
tế. Sau đó tái xuất nguyên vật liệu thô ấy trở lại nước
sở tại nhưng lần này dưới hình thức thành phẩm, hàng hóa.
Toàn bộ quá trình tạo ra công ăn việc làm ở Trung Hoa lục
địa, gia tăng lợi nhuận cho các công ty của Trung Hoa lục
địa và kéo dài thêm dòng người thất nghiệp ở nước thuộc
địa. Ở các nước thuộc địa kiểu mới đó, chỉ còn lại
những công việc nguy hiểm nhất, độc hại nhất, nghèo nhất,
trong những ngành công nghiệp bóc lột, còn những việc làm có
giá trị cao thì đã chuyển hết sang Quảng Châu, Thành Đô hay
Thượng Hải"</em>.
<h2>"Biển người" phủ khắp lục địa Đen</h2>
Một khía cạnh khác của <em>"chủ nghĩa thực dân Đại
Hán"</em> là xuất khẩu nhân công. Một dân biểu Ai Cập, ông
Mustafa al-Gindi, từng nói: "Sự thực là đến châu Phi, Trung
Quốc không chỉ đem theo kỹ sư và nhà khoa học. Họ đến đây
mang theo rất nhiều nông dân. Đó là chủ nghĩa thực dân kiểu
mới. Không còn đạo đức, luân lý, giá trị gì nữa cả".
Theo Death by China, sau khi đã <em>"thả mồi"</em>, tức là cho
nước thuộc địa vay tiền để xây dựng cơ sở hạ tầng,
Trung Quốc sẽ <em>"lật lọng"</em> bằng nhiều hình thức,
trong đó có việc xuất khẩu nhân công sang nước sở tại để
tiến hành công trình xây dựng đó. Các tác giả trích dẫn
một cuốn sách có tựa đề China Safari (Cuộc đi săn của
người Trung Quốc), nói rằng: <em>"Người Trung Quốc sẽ hút
dầu và bơm dầu ấy vào những đường ống do Trung Quốc sản
xuất và canh gác, đến một cảng biển do Trung Quốc xây. Tại
đây, dầu được đưa vào các bồn của người Trung Quốc và
chở về Trung Quốc. Nhân công Trung Quốc sẽ xây cầu đường,
đê đập, buộc hàng chục ngàn dân sở tại phải di dời.
Người Trung Quốc sẽ trồng trọt, chăn nuôi, để những
người dân sở tại sẽ chỉ ăn đồ ăn Trung Quốc, rau cỏ
Trung Quốc, với các nguyên vật liệu nhập khẩu từ Trung
Quốc..."</em>.
Thực ra, những <em>"giai thoại", "huyền thoại"</em> về
chủ nghĩa thực dân kiểu Trung Hoa đã được nhắc đến từ
lâu. Tháng 6-2011, trong một cuộc trao đổi với Pháp Luật
TP.HCM, Đại tá Quách Hải Lượng, nguyên tùy viên quân sự
Việt Nam tại Trung Quốc nửa đầu thập niên 1980, cũng nhận
định: <em>"Họ tiến hành một thứ chủ nghĩa bành trướng
hiện đại, chủ nghĩa thực dân mới. Cả thế giới hiện nay
không nước nào đi xâm lược, lấy đất của nước khác. Nói
đúng hơn, họ có thể xâm chiếm nước khác bằng kinh tế, văn
hóa, như Mỹ chẳng hạn nhưng không có nhu cầu lấy đất. Còn
Trung Quốc thì vừa lấy đất vừa di dân để chiếm và
giữ", "Cứ nơi nào họ sang làm giúp ta thì họ rào lại, coi
như lãnh địa của họ, không ai được vào nữa. Họ nhập
hàng hóa, từ đồ ăn thức uống, bát đĩa tới cái... hố xí
bệt đều là từ Trung Quốc, không dùng hàng Việt Nam".</em>
Nguyên do của tình trạng này được hai tác giả của <em>Death
by China</em> lý giải: Bắc Kinh cần phải xuất khẩu một cách
có hệ thống hàng triệu nhân công lao động sang <em>"các nhà
nước vệ tinh"</em> ở châu Phi, châu Mỹ Latin, châu Á, để
giảm áp lực của nạn <em>"nhân mãn".</em>
Một cách thẳng thừng, Peter Navarro và Greg Autry so sánh việc
Trung Quốc sử dụng chiến lược thực dân <em>"Thả mồi và
lật lọng"</em> trên khắp thế giới cũng giống như việc
thắt một thòng lọng quanh cổ tất cả các nền kinh tế, kể
cả Mỹ, châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc. Hai ông cho rằng chiếc
thòng lọng này sẽ siết lại nếu Mỹ (và các đồng minh,
đối tác) không sớm hành động quyết liệt để ngăn chặn.
Có lẽ vì tinh thần ấy mà cuốn Death by China mang cái tên
<em>"dữ dằn"</em> là Chết vì tay Trung Quốc - Đối đầu
với con rồng - Lời kêu gọi hành động toàn cầu.
<table>
<tr>
<td>Hiện nay, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn thứ hai
của châu Phi, sau Mỹ. Tính đến tháng 8-2007, có khoảng 750.000
công dân Trung Quốc ở lại sau khi đã hết thời gian làm việc
tại châu Phi, hơn 700 công ty Trung Quốc làm ăn ở 49 nước châu
Phi.
Trung Quốc gom nhặt tài nguyên thiên nhiên của châu Phi - dầu
hỏa, khoáng sản quý - để nuôi nền kinh tế đang mở rộng,
cũng như tìm kiếm thị trường mới cho các doanh nghiệp đang
lớn của họ. Năm 2006, thương mại hai chiều tăng tới 50 tỉ
USD. Không phải mọi giao dịch đều liên quan đến trao đổi
tiền tệ trực tiếp: Năm 2007, chính phủ Trung Quốc và Congo
đã đạt thỏa thuận, theo đó những công ty quốc doanh Trung Hoa
sẽ tham gia những dự án xây dựng cơ sở hạ tầng cho Congo,
đổi lấy một lượng lớn nguyên vật liệu khai thác từ các
mỏ đồng của Congo. (Wikipedia)</td>
</tr>
</table>
<strong>ĐOAN TRANG tổng thuật</strong>
<strong><em>Kỳ sau: Khi đồng nhân dân tệ trở thành vũ
khí...</em></strong>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/12750), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét