từ này ai mà chả hiểu, nhân là người mà dân tức không
phải là quan.
Nay đọc được bài viết của TS Nguyễn Văn Quang trên báo QĐND
mới giật mình vỡ lẽ ra rằng từ nhân dân tưởng là đơn
giản mà hóa ra phức tạp ra phết. Ai không tin thì hỏi ông xã
tôi xem (học tập bác Ba Phi ấy mà!).
Còn nếu không muốn hỏi ông xã tôi, thì cứ tìm đọc kỹ bài
của TS Quang trên báo QĐND cũng được. Nhưng tôi phải báo
trước là bài ấy sâu sắc lắm, khó đọc lắm đấy nhé.
Là một người làm nghề đi dạy học, lại luôn tự hào là
công dân tốt, nên tôi đã bỏ công ra đọc đi đọc lại bài
viết này xem chính mình có nhầm lẫn gì không. Hóa ra là có,
các bạn ạ.
Nhầm lẫn lớn nhất của tôi là ở chỗ này: Vì lâu nay hiểu
nghĩa của từ nhân dân một cách đơn giản nên tôi cứ đinh
ninh mình là nhân dân, nói nôm na là người dân. Tức không
phải là quan. Nói cách khác, tôi là người được (Đảng) lãnh
đạo, không phải là giai cấp đi lãnh đạo người khác.
Nhưng sau khi nghiền ngẫm bài viết rất sâu sắc của TS Quang
– một vị đại tá quân đội – thì tôi mới biết là vấn
đề không đơn giản thế, mà phức tạp hơn rất nhiều. Nên
mới có cái câu hỏi mà tôi đưa lên làm tựa của entry này,
là như thế.
Phức tạp như thế nào? Này nhé, trước hết là câu này, trích
từ bài viết (đoạn số 2):
<em><strong>Nhân dân là chủ thể của mọi quyền lực Nhà nước
và là người thực hiện cuối cùng các quyết sách chính trị
do chính mình định ra.</strong></em>
Chiếu theo nghĩa của câu này thì rõ ràng tôi không phải là
nhân dân. Vì tôi không phải là chủ thể của mọi quyền lực
Nhà nước, cũng chưa bao giờ nghĩ rằng mình đã từng định ra
bất kỳ quyết sách chính trị nào cả, mặc dù có lẽ cũng
đang (phải) thực hiện nhiều quyết sách chính trị do người
khác định ra.
Nhưng nếu không là dân, thì tôi là ai? Chẳng lẽ là … quan?
Gì chứ quan hay là giới lãnh đạo thì tôi biết chắc chắn
không phải là tôi. Thử đọc thêm một chút nữa để hiểu rõ
hơn.
Đoạn 3 của bài viết là đoạn nêu rõ nhất định nghĩa nhân
dân của tác giả bài viết. Có 3 câu viết liên tiếp cạnh
nhau, khẳng định rất rõ ràng bản chất sâu sắc nhất của
từ nhân dân. Xin xét từng câu.
<em><strong>Nhân dân không chỉ được hiểu một cách phổ thông,
đơn thuần là khối người đông đảo làm nền tảng cho một
nước trong một thời gian lịch sử nhất định.</strong></em>
Theo câu này, thì hình như theo nghĩa rộng, nghĩa phổ thông, có
thể xem tôi là nhân dân vì tôi là một trong khối người đông
đảo làm nền tảng cho nước VN trong giai đoạn lịch sử hiện
nay. May quá, vậy là lâu nay tôi cũng hiểu đúng. Nhưng tất
nhiên đây chỉ mới là một cách hiểu, cách thô thiển, tầm
thường, phổ thông, đơn giản nhất.
Nhân dân còn với nghĩa là một tầng lớp, một giai cấp đại
diện cho một quốc gia, dân tộc trong một Nhà nước nhất
định.
Câu trên đây cho thấy một nghĩa khác, nghĩa không phổ thông,
nghĩa đặc thù, sâu sắc của từ nhân dân (chắc cái nghĩa
nhân dân này chỉ có ở mấy nước XHCN ưu việt mới có). Theo
nghĩa này thì nhân dân chỉ là một tầng lớp, một giai cấp
đại diện cho cả quốc gia VN, dân tộc VN trong Nhà nước VN
hiện nay.
Nếu hiểu theo nghĩa này, thì hẳn tôi không thể là nhân dân,
vì (chắc là) tôi không có tư cách gì để có thể đại diện
cho cả quốc gia, cả dân tộc VN trong Nhà nước XHCN hiện nay.
Thực ra thì tác giả cũng không nói rõ tầng lớp nào, giai cấp
nào mới là đại diện trong số các giai cấp hiện có ở VN
như giai cấp công - nông , giai cấp tiểu tư sản, giai cấp vô
sản, giai cấp lãnh đạo, nên biết đâu cái giai cấp mà tôi
đang ở trong (hình như là giai cấp tiểu tư sản) cũng có thể
là nhân dân thì sao nhỉ? Nhưng chỉ chọn một giai cấp, một
tầng lớp để đại diện cho cả quốc gia, dân tộc VN hiện
nay trong NN xã hội chủ nghĩa, thì tôi e rằng tiểu tư sản
chắc là không xứng đáng. Chắc là giai cấp khác, không có giai
cấp của tôi.
<em><strong>Nhân dân là chủ thể quyền lực của một chế độ
xã hội nhất định. Nhân dân luôn mang tính cộng đồng dân
tộc, song cũng mang bản chất giai cấp sâu sắc.</strong></em>
Câu này nhắc lại ý "chủ thể quyền lực" mà tôi đã nêu
hồi nãy, và nhấn mạnh nó thuộc về "một chế độ xã hội
nhất định". Trong xã hội VN XHCN hiện nay thì tôi – và rất
nhiều người khác quanh tôi – không phải là chủ thể quyền
lực. Thì đó, ngay cả việc biểu lộ tình cảm yêu nước cũng
phải chờ định hướng của NN, chứ không có định hướng
thì lớ ngớ là rơi vào bẫy của bọn thế lực thù địch
ngay.
Không chỉ là chủ thế quyền lực. Theo câu này thì nhân dân
vừa có tính cộng đồng dân tộc (cái này thì tôi có), nhưng
lại cũng mang bản chất giai cấp sâu sắc (cái này thì còn tùy
cái giai cấp đó là giai cấp nào đã, xin xem lại phần trên).
Tóm lại, câu này có 3 ý (chủ thể quyền lực, tính dân tộc,
tính giai cấp), có một ý tôi đạt (tính dân tộc), một ý
không đạt (chủ thể quyền lực), còn ý thứ ba thì có lẽ
không đạt. Như vậy là 50-50. Vẫn chưa ngã ngũ, phải đọc
thêm nữa.
Ở đoạn 4, mọi việc dường như có rõ ràng, cụ thể hơn, ít
lý luận trừu tượng như 3 câu ở đoạn 3 mới nêu. Chúng ta
thử đọc ở dưới đây. Cũng có mấy ý, xin phân tích từng
ý.
<em><strong>Rõ ràng, nhân dân là những người lao động, nông
dân, công nhân, trí thức, binh sĩ, nhân sĩ, tiểu thương yêu
nước đã bị thực dân, phong kiến bóc lột, áp bức tù đày,
tước đoạt đi mọi quyền sống cơ bản của con người,
quyền tự do phát triển của một dân tộc.</strong></em>
Cái phần rõ ràng này thực ra chẳng rõ ràng gì hết. Tôi tự
xét thấy mình thuộc vế đầu tiên của câu này, tức những
người lao động,… , trí thức (ừ thì cũng có đi học, có
bằng cấp, làm giảng viên, nên tôi tạm nhận mình là trí
thức) yêu nước. Nhưng tôi lại không may, chẳng bị thực dân,
phong kiến bóc lột áp bức tù đày gì cả. Vậy tôi có thể
được xem là nhân dân không nhỉ? Gay quá.
<em><strong>Nhân dân ở đây còn là "toàn dân, không phân biệt
giống nòi, gái trai, giai cấp, tôn giáo"… nhưng dứt khoát
không thể là những kẻ đã áp bức, bóc lột, bám gót thực
dân hay quan lại phong kiến, phản động Việt gian và tước đi
các quyền cơ bản đó của đồng bào, dân tộc.</strong></em>
Đến câu này thì hình như có chút ánh sáng le lói. Tôi chắc
chắn phải là một phần của toàn dân, không phân biệt… tôn
giáo (gia đình tôi gốc đạo Công giáo), và, ơn trên phù hộ,
tôi không phải là kẻ đã áp bức, bóc lột, bám gót thực dân
quan lại phong kiến hay phản động Việt gian gì hết. Vậy có
lẽ tôi cũng là nhân dân? Đỡ quá, có thế chứ, lâu nay tôi
vẫn tin mình là nhân dân mà.
Nhưng bài viết chưa hết, mà vẫn còn một đoạn nữa, hơi khó
hiểu, và … hơi có giọng đe dọa, làm tôi cũng hơi run run,
chẳng biết nếu mình tự nhận là nhân dân thì có đúng không,
hay là tôi đang nhầm lẫn, hoặc thậm chí lợi dụng từ
"nhân dân". Đây này:
<em><strong>[N]hân dân Việt Nam […] có quyền đòi hỏi không
một nước nào, một thế lực nào, một cá nhân nào được can
thiệp vào quyền tự quyết lập hiến của nhân dân Việt Nam;
càng không được cả gan nhận mình là "nhân dân" để phá
hoại công cuộc xây dựng, kiến thiết và bảo vệ Tổ quốc
của nhân dân Việt Nam.</strong></em>
Chao ơi, tôi đau đầu quá. Chẳng hiểu có phải tôi đang cả
gan nhận mình là nhân dân để phá hoại công cuộc xây dựng,
kiến thiết và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân VN không? Chả
là vì lâu lâu tôi cũng hay có chút thắc mắc về tình hình
biển đảo của VN ấy mà, mặc dù ngoan lắm, cứ toàn phải
đợi Đảng và nhà nước định hướng rồi mới dám biểu
lộ.
Có ai bảo giúp cho tôi biết xem tôi có phải là nhân dân không
nhé? Cái này có lẽ phải nhờ đến TS Quang thôi.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/10372), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét