tiếng chỉ trích.</strong></em>
Một tiến bộ đáng chú ý gần đây trong các phương pháp
điều hành nền chính trị mờ ám của Trung Quốc, chủ yếu
thực hiện với quá trình kế tục ở các cấp cao nhất của
Ðảng Cộng sản Trung Quốc. Trong hàng thập kỷ trước, những
kẻ thù chính trị bị đánh bại [trong đảng] thường có xu
hướng kết cục là bị thanh trừng, bị bỏ tù hoặc bị giết
chết. Trong khi đó, những kẻ chiến thắng bám giữ quyền lực
lâu dài cho đến khi già nua lú lẫn. Giờ đây, những người
đang nắm giữ các vị trí cao cấp trong đảng và nhà nước
phải đối phó với giới hạn tuổi tác khi nắm giữ chức
vụ, trong khi những người giữ chức vụ cao nhất, đặc biệt
là chức chủ tịch nước và thủ tướng, bị giới hạn trong
hai nhiệm kỳ 5 năm. Ðối với những người bên ngoài, quá
trình lựa chọn những người kế thừa lãnh đạo đảng vẫn
mờ ảo như thời kỳ trung cổ (<em>nguyên văn Byzantine – ám
chỉ thời đại đế quốc Byzantine hay còn gọi là Ðế quốc
Ðông La Mã thời trung cổ – ND</em>). Nhưng rõ ràng là mọi
chuyện diễn ra có trật tự và kém tàn bạo hơn so với những
gì đã từng xảy ra.
Tuy nhiên, Trung Quốc hiện phải tính đến khả năng bất ổn
tiềm tàng do chính quá trình cải tiến mới mẻ này. Ðó là
những người lãnh đạo về hưu này đang gia tăng nhanh. Và
trước khi những người này đi gặp cụ Mác, đa số họ vẫn
muốn tiếp tục có ảnh hưởng chính trị và bảo vệ quyền
lợi (làm ăn hoặc đôi khi quyền lợi chính trị) của các
thành viên trong gia đình cùng với mạng lưới các đệ tử
thân tín của họ.
Năm tới, 10 năm cai trị của Chủ tịch Hồ Cẩm Ðào và Thủ
tướng Ôn Gia Bảo sẽ đến hồi kết thúc. Cuộc chạy đua vào
các chức vụ của họ đang ráo riết xảy ra. Chẳng có gì bảo
đảm rằng ông Tập Cận Bình và Lý Khắc Cường, hiện đang
dẫn đầu, sẽ giành được vị trí cao nhất, cũng như không
chắc cuộc đua lần này có được diễn ra một cách suôn sẻ
như lần trước hay không. Tuy vậy, giả sử mọi chuyện diễn
ra suôn sẻ, ông Hồ Cẩm Ðào và ông Ôn Gia Bảo sẽ gia nhập
đám người càng lúc càng đông, gồm cả những người tiền
nhiệm, ông Giang Trạch Dân, ông Chu Dung Cơ và cả nhiều cựu
lãnh đạo khác trước đây. Trong số đó, có những người có
ảnh hưởng chính trị như cựu Phó Chủ tịch Tăng Khánh Hồng
và cựu Thủ tướng Lý Bằng, đã giữ chức vụ này từ năm
1987 đến 1998.
Khi các cựu lãnh đạo thò tay vào bất cứ vấn đề nào, họ
thường làm đằng sau hậu trường. Hầu hết các cựu lãnh
đạo này vẫn duy trì các văn phòng và đông đảo nhân viên.
Họ có các bản sao tài liệu chính thức và thường tham mưu
các vấn đề hệ trọng một cách kín đáo, không kém quan
trọng so với việc bổ nhiệm các lãnh đạo tương lai.
Nhưng trong tháng này, đã có một vụ đấu đá công khai hiếm
thấy. Ông Chu Dung Cơ, năm nay đã 82 tuổi và còn khoẻ mạnh
hơn ông Giang Trạch Dân, đã về hưu trong cương vị thủ
tướng năm 2003. Khi còn đương chức, ông Chu Dung Cơ được
tiếng là nhà cải cách trung thực và thẳng thắn. Hiện ông Chu
Dung Cơ cho công bố một bộ sưu tập nhiều bài nói chuyện và
thư từ của ông trong thời gian cầm quyền. Việc này đã gây
cho giới truyền thông nhà nước Trung Quốc nhiều sự chú ý.
Thậm chí truyền thông đã làm nổi bật một số nhận xét quan
trọng nhất của con người nổi tiếng là nóng tính và nói
năng sắc bén này. Trong đó phải kể đến ý kiến của ông cho
rằng, chính phủ đầy những kẻ ba phải, phục vụ nhu cầu
nhân dân quá tệ. Ông cũng than phiền rằng, các nhà lãnh đạo
Trung Quốc nên bớt thời gian cho các buổi tiệc tùng hoang phí
và các cuộc họp vô bổ, để dành nhiều thời gian hơn giải
quyết các vấn đề.
Đầu năm nay ông Chu Dung Cơ cũng đã thu hút sự chú ý với
một bài phát biểu tại trường cũ của mình, Ðại Học Thanh
Hoa, trong đó ông phê phán trực tiếp một cách bất thường
về chính sách hiện hành. Ông tỏ ra thất vọng khi các cải
cách thị trường mà ông đã từng thúc đẩy, nay bị chậm
lại dưới thời lãnh đạo của ông Hồ Cẩm Ðào và Ôn Gia
Bảo, trong khi chỉ có ảnh hưởng kinh tế của nhà nước gia
tăng. (Dưới thời ông Chu Dung Cơ, cải cách kinh tế nhằm giảm
kinh tế quốc doanh, đẩy mạnh kinh tế tư nhân, ông Chu chỉ
trích rằng, quá trình đó hiện đang bị đảo ngược lại –
ND)
Ông Trịnh Lý (Cheng Li) thuộc Viện Brookings ở Washington, DC, nói
rằng, ông ngạc nhiên khi thấy ông Chu Dung Cơ giờ đây đã quá
thẳng thắn như thế. Nhưng ông Lý cũng dự đoán, những vụ
can thiệp công khai của các cựu lãnh đạo như thế, "các
công thần của chế độ", sẽ còn gia tăng nhiều hơn nữa.
Ðiều đó không chỉ do số cựu lãnh đạo gia tăng. Sự nổi
lên của các phe nhóm chính trị và sự khác biệt quan điểm
lớn hơn trong thế hệ lãnh đạo mới (và yếu kém hơn) có
thể sẽ hủy hoại sự thống nhất ở cấp trung ương. Chắc
chắn các công thần của Trung Quốc sẽ muốn nói gì đó.
Nguyễn Trùng Dương dịch từ <a
href="http://www.economist.com/node/21529108">The Economics</a>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/9971), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét