trong các tranh chấp lãnh thổ.</strong></em>
<strong><em>Trong Biển Đông, Trung Quốc đang chơi trò bi-da, trong
khi Mỹ đang chơi một số phiên bản của trò Giựt Cờ. Đối
với Bắc Kinh, mục tiêu là gõ các bóng bi-da khác khỏi bàn,
chỉ để lại Bắc Kinh kiểm soát bàn chơi. Washington, mặt
khác, đang cố gắng để ngăn chận Bắc Kinh nắm bắt được
lá cờ bá chủ khu vực.</em></strong>
Các chuyên gia hoạch định chính sách của Mỹ cần phải nhận
ra họ đang chơi một trò chơi khác nhau từ Trung Quốc và điều
chỉnh chiến lược của họ. Trong khi nếu Mỹ chuyển sang chơi
bi-da thì có vẻ khiêu khích quá, nhưng nếu xu hướng tiếp
tục, Mỹ có thể sớm tìm thấy mình ở phía sau tám trái bóng
di-da với chỉ một vài lựa chọn cho việc duy trì vai trò ổn
định của Mỹ trong khu vực.
Các nhà quan sát có hai giải thích khác nhau về những thách
thức của Trung Quốc thực sự là gì. Nhiều người ở
Washington tin rằng Trung Quốc đe dọa tự do hàng hải ở biển
Đông, do đó có khả năng làm tổn hại đến lợi ích quốc gia
của Mỹ, bao gồm cả sự lưu thông thoải mái của các tàu
Hải quân Mỹ, sự tự do lưu thông thương mại kinh tế toàn
cầu và những đường hàng hải an toàn cho đồng minh của Mỹ
như Nhật Bản và Nam Hàn.
Ngược lại, nhiều người ở Đông Nam Á tin rằng vấn đề
này là về sự kiểm soát các tài nguyên trong vùng. Theo ước
tính, khu vực này có khoảng 30 tỷ thùng dầu và hơn 200 nghìn
tỉ mét khối khí đốt tự nhiên. Trong khi hàng chục các mỏ
dầu đã được khám phá, khả năng kiểm soát thăm dò và khai
thác tài nguyên trong tương lai chính là điều tạo nên các
động thái của Trung Quốc.
Bắc Kinh đòi chủ quyền của toàn bộ biển Đông đặt nó vào
một vị trí để tranh chấp quyền sở hữu những vùng lãnh
thổ có chứa tài nguyên đã được chứng là thực có. Các
điểm nóng có khả năng nhất là Trường Sa và Hoàng Sa, mỗi
quần đảo này đều có nhiều quốc gia tranh chấp, bao gồm cả
Trung Quốc, Đài Loan, Việt Nam và Philippines. Đây cũng là tác
năng trong tranh chấp giữa Nhật Bản và Trung Quốc đối với
quần đảo Senkaku, phía bắc Đài Loan.
Trung Quốc tuyên bố chủ quyền có thể được thực hiện một
cách hiệu quả nhất bằng khả năng di chuyển bất cứ nơi nào
trong vùng biển của khu vực (đã đạt được) cũng như để
ngăn chặn các quốc gia khác đi lại tự do. Vì vậy, việc
quấy rối và rình rập các lực lượng hải quân và tàu thăm
dò hàng hải của các nước khác có tác dụng như một thử
nghiệm về sức mạnh và ảnh hưởng của Bắc Kinh. Khi hạm
đội hải quân của Trung Quốc phát triển, khả năng để
triển khai và bao trùm nhiều lãnh thổ tạo thêm ý nghĩa cho
việc phô bày sự quyết đoán của Trung Quốc trong những năm
vừa qua.
Có rất ít lý do để cho rằng Bắc Kinh có bất kỳ suy nghĩ gì
(chưa nói đến khả năng) để cản trở một cách nghiêm trọng
các tuyến hàng hải trong khu vực; những hành động ngang nhiên
như vậy chỉ có thể ngay lập tức gặp sự thách thức của
Hải quân Mỹ. Tuy nhiên, việc làm rõ khả năng như vậy của
Trung Quốc có thể dẫn đến áp lực chính trị được đặt
trên các quốc gia nhỏ hơn phải đầu hàng hoặc thay đổi chủ
quyền lãnh thổ của họ và kiềm chế các hoạt động hàng
hải chính đáng của họ.
Điều này có thể không hoàn toàn là một chiến lược, nhưng
chắc chắn nó tương tự như chiến thuật của bàn bi-da. Bắc
Kinh chỉ nhắm đánh các quả bóng bi-da của người hàng xóm
của mình, cố gắng để loại chúng ra khỏi bàn từng bóng
một.
Để đáp lại, các nước Đông Nam Á đã bắt đầu đang kêu
gọi Mỹ can thiệp. Philippines tuần trước nói rằng, Hiệp
ước Quốc Phòng 1951 của Philippines với Mỹ có thể bao gồm
các mối đe dọa từ Trung Quốc.
Nhưng câu trả lời của Mỹ không phải là quá dễ dàng. Nếu
Washington thúc đẩy quá sức và yêu cầu các quốc gia Đông Nam
Á gia tăng đáng kể các hoạt động hợp tác về hàng hải,
Mỹ có thể sẽ thấy rằng Hà Nội, Manila, Jakarta và các nước
còn lại sợ biến Trung Quốc thành một kẻ thù còn nhiều hơn
là sợ Trung Quốc hành động như một kẻ bắt nạt. Sự phản
ứng quá ít của Mỹ, tuy nhiên, sẽ thuyết phục các quốc gia
nhỏ hơn có thể không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phục
tùng các điều ước muốn của Trung Quốc.
Trong việc cân bằng những quan ngại này, Washington phải chơi
một trò chơi hoàn toàn khác. Là một cường quốc hiện thời,
Washington phần lớn chỉ phản ứng theo sự thử nghiệm thăm dò
của Trung Quốc trong giới hạn của khu vực. Thay vì trừng
phạt Trung Quốc vì những hành động khiêu khích của Trung
Quốc, chính sách của Mỹ đã cố gắng trấn an Bắc Kinh về
thiện chí của Mỹ và thuyết phục các nhà lãnh đạo Trung
Quốc rằng Mỹ không phải là mối đe dọa đến ảnh hưởng
ngày càng tăng của Trung Quốc. Mỹ hy vọng điều này sẽ
khiến Trung Quốc phải hành động có trách nhiệm, ngay cả khi
bị điều chỉnh bởi các quốc gia nhỏ hơn.
Cách tốt nhất trước mắt là nhận ra trò chơi của Trung
Quốc, bắt đầu chơi nó và sau đó chuyển đổi bàn chơi.
Washington nên tìm cách mở rộng bàn bi-da bằng cách đặt bóng
nhiều hơn vào trò chơi. Ấn Độ vừa công bố kế hoạch gia
tăng tuần tra hải quân ở quần đảo Andaman và Nicobar, nằm ở
lối vào Ấn Độ Dương tới eo biển Malacca. Nhật Bản đã có
một sự thay đổi chiến lược để tập trung vào "bức tường
phía tây nam đảo" kéo dài từ đảo Kyushu tới phía bắc của
Đài Loan. Úc sẽ hiện đại hóa và tăng gấp đôi hạm đội
tàu ngầm của nó trong thập kỷ tới.
Sau đó, Washington cần phải bao gồm các đối tác này với một
vai trò lớn hơn ở gần vùng biển tranh chấp thông qua cam kết
lớn hơn với các quốc gia Đông Nam Á. Hơn nữa, hải quân Mỹ
và hải quân đồng minh nên bám sát các tàu của Trung Quốc khi
họ bắt đầu tiếp cận lãnh thổ tranh chấp và di chuyển nhanh
chóng đến các khu vực nơi mà sự cố đang xảy ra.
Nói rộng hơn, mục đích của Washington nên được thực hiện
thông qua Bộ Tư Lệnh Thái Bình Dương đóng ở Hawaii, là việc
tạo ra một cộng đồng hàng hải có lợi ích chung năng động
hơn trong vòng cung Đông Dương và Thái Bình Dương để đối
trọng với những hành động của Trung Quốc ở nơi chúng xảy
ra. Chia sẻ các nguồn thông tin tình báo rộng lớn hơn, liên
kết đào tạo và luyện tập, phối hợp (nếu không liên kết
được) tuần tra và như thế sẽ cung cấp các biện pháp an ninh
cần thiết để đảm bảo với quốc gia nhỏ rằng quyền quốc
tế của họ đang được bảo vệ. Hải quân Mỹ và hải quân
đồng minh không nên có sự ngập ngừng nào về việc theo sát
các tàu hải quân Trung Quốc khi họ bắt đầu tiếp cận lãnh
thổ tranh chấp.
Cuối cùng, sự thẳng thừng chính trị, chẳng hạn như của
Thượng nghị sĩ Jim Webb, người đã cảnh báo về một "thời
khắc Munich" (1) đến ở châu Á, sẽ làm rõ các vấn đề đang
đe dọa. Cho dù có muốn hay không, Mỹ sẽ phải bắt đầu
dịch chuyển một số quả bóng bi-da xung quanh bàn.
Ông Auslin là giám đốc của Ban nghiên cứu Nhật Bản tại
Viện Doanh nghiệp Mỹ và là người viết chuyên mục cho WSJ.com.
Ông là tác giả của "Pacific Cosmopolitans: Một lịch sử văn hóa
quan hệ Mỹ-Nhật Bản" (Harvard University Press, 2011).
Bản quyền 2011 Dow Jones & Company, Inc Tất cả các quyền
(1) Munich moment: ý nghĩa của chữ này tôi chưa được rõ, nhưng
có lẽ liên quan đến Hiệp ước 1938 của Đức, Pháp, Anh và Ý
cho phép Đức Quốc Xã thôn tính vùng Sudetenland của Tiệp
Khắc. Adolf Hitler hăm dọa chiếm một phần lãnh thổ của Tiệp
Khắc nơi có đông dân Đức cư ngụ xuất phát từ mục tiêu
rộng hơn của Hitler là nhằm tái kết hợp những vùng có đông
dân Đức cự ngụ ở châu Âu. Mặc dù Tiệp Khắc đã có hiệp
ước quốc phòng với Pháp và Liên Xô, cả hai nước này đã
nhất trí rằng các khu vực ở Sudetenland với đa số dân Đức
cư ngụ phải trả lại cho Đức quốc. Hitler yêu cầu tất cả
dân Tiệp Khắc trong những vùng đó phải dời đi; khi Tiệp
Khắc từ chối, ông Neville Chamberlain, Thủ Tướng của Anh quốc
đã đàm phán một thỏa thuận cho phép Đức chiếm các khu vực
đó nhưng hứa hẹn rằng tất cả những khác biệt trong tương
lai sẽ được giải quyết thông qua tham vấn. Thỏa thuận này
trở thành đồng nghĩa với nhượng đất, đã được bãi bỏ
khi Hitler xâm chiếm phần còn lại của Tiệp Khắc vào năm 1939.
Lượt Dịch từ:
http://online.wsj.com/article/SB10001424052702304450604576417500592116010.html#
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/9215), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét