Xuồng Tam Bản - Biểu tình ở Việt Nam: Chừng nào mới được hợp pháp?

Ở Việt Nam, theo "luật bất thành văn" biểu tình đồng
nghĩa với phạm pháp. Vì lẽ đương nhiên người tham gia biểu
tình có thể bị chụp mũ là "gây rối trật tự công cộng"
bất chấp điều 69 hiến pháp 1992 có quy định dân được phép
biểu tình nhưng kèm theo sau là cụm từ "theo luật định".

Sở dĩ người tham gia, tổ chức biểu tình dễ dàng bị chụp
mũ bởi nhiều tội danh trong đó có tội "gây rối trật tự
công cộng" là vì biểu tình tuy hiến pháp đã cho phép nhưng
<span class="underlined-text">chưa hề được luật hóa</span>. Trong
hệ thống pháp luật VN không có điều khoản nào quy định và
hướng dẫn thế nào là biểu tình hợp pháp cả. Như vậy,
hiến pháp cho phép nhưng luật lại chưa có quy định rõ ràng
thì thực trang biểu tình ở VN nói không ngoa là đang bị
"đặt ngoài vòng pháp luật".

<center><img src="http://danluan.org/files/u1/776663569_c289847334.jpg"
width="500" height="375" alt="776663569_c289847334.jpg" /></center>
<center><em>Dân khiếu kiện Tiền Giang biểu tình tại trụ sở
văn phòng quốc hội tại Sài Gòn</em></center>

Ngày càng có nhiều cuộc biểu tình của dân oan khắp các tỉnh
thành kéo về Sài Gòn, Hà Nội chủ yếu là về đất đai từ
giải quyết tranh chấp, đền bù không thỏa đáng… cho tới
các vụ người dân bất bình vì cái chết không rõ ràng của
anh thanh niên tên Khương bị đánh chết gây ra cuộc biểu tình
quy mô ở Bắc Giang nhưng cho đến nay, mọi chuyện dường như
đã chìm vào quên lãng. Không có một cán bộ công an nào bị
đem ra xét xử.

Tôi có đọc được bài phỏng vấn với Giáo sư xã hội học
Tương Lai – nguyên cố vấn chính phủ thời Thủ tướng Võ
Văn Kiệt về các vụ biểu tình, ông nói:

"<em>... Những người dân không phải là ngẫu nhiên hay như
những ngôn từ trong các bài báo nói là do những phần tử cực
đoan xúi giục và họ đi biểu tình…người dân họ hiền hòa
và không bao giờ họ muốn nổi loạn, gây chuyện với chính
quyền cả. Chỉ có khi tức nước thì mới vỡ bờ mà
thôi</em>" (1)

Báo chí quốc doanh thường xuyên đưa tin về các vụ biểu tình
và hướng người đọc đến suy nghĩ rằng: các cuộc biểu
tình đều do có sự nhúng tay của các "phần tử phản
động", "thế lực thù địch" xuối giục, cho tiền
"mướn" họ đi biểu tình.

Bà Lê Hiền Đức – người VN đầu tiên được giải liêm
chính quốc tế do tổ chứ Minh bạch quốc tế trao tặng về
thành tích chống tiêu cực và tham nhũng, được báo chí truyền
thông quốc doanh hết lời ca ngợi. Bà kể lại trường hợp
một người phụ nữ không làm một chuyện gì phi pháp cả
nhưng lại bị bắt chỉ vì từ tỉnh An Giang lên tận Sài Gòn
để nộp đơn tố cáo một cán bộ địa phương tham nhũng. Sau
khi nhờ bà can thiệp thì mới được thả ra. Trong người phụ
nữ ấy không còn đến 50 nghìn đồng, bà phải xin cấp tiền
đề về quê.

<center><img src="http://danluan.org/files/u1/846198350_c8a67e54c9_o.jpg"
width="416" height="300" alt="846198350_c8a67e54c9_o.jpg" /></center>
<center><em>Dân oan khiếu kiện đi biểu tình trong điều kiện
thiếu thốn</em></center>

Một trường hợp khác là một ông nông dân ở Tiền Giang theo
lời kể của bà Đức đã đơn đến lần thứ 2.270 lá đơn
nhưng vẫn không được giải quyết. (2)

Một thầy giáo ở quận 5 Sài Gòn bị cho thôi đứng lớp dạy
và bị kỷ luật đảng chỉ vì tố cáo tham nhũng, tố cáo
đường dây chạy trường. (2)

Khi bức xúc, người dân gửi đơn kiếu nại tố cáo nhưng
không được giải quyết mà nay lại thêm quy định mới là
không cho phép đơn có nhiều chữ ký và gửi đến nhiều cơ
quan. Bức xúc quá thì họ phải tụ tập, giăng biểu ngữ để
bày tỏ bức xúc đó là biểu tình. Mà biểu tình lại bị cấm
thì họ phải làm gì đây?

Đặt lại trường hợp người tham gia biểu tình, khiếu kiện
từ tận các tỉnh xa xôi lên các trung tâm hành chính để
khiếu kiện, vì tiền không có, ăn ở khó khăn, họ được
một số người cho tiền, giúp đỡ nhưng truyền thông quốc
doanh quy chụp cho họ là được nhận tiền để đi khiếu
kiện.

Chế độ ta tự hào là một chế độ đi lên từ nhân dân,
thuở xưa cán bộ và dân sống hòa đồng tương trợ, mối quan
hệ "cá - nước", Hồ Chí Minh không ít lần lội ruộng,
xuống bùn cùng dân lao động, lắng nghe, tìm hiểu xem dân ăn,
dân ở ra sao. Thế nhưn thời nay trước cổng các cơ quan công
quyền thường để bảng "cấm tập trung đông người". Một
cơ quan tự xưng là "của nhân dân" như Ủy ban nhân dân, Tòa
án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân v.v... mà lại mắc phải
"hội chứng" sợ nhân dân đến nỗi phải cấm dân tụ tập
quanh mình để kiến nghị, bày tỏ bức xúc thì quả là lạ.

Trở lại chuyện VN, biểu tình có hợp pháp hay không?

Người ta biểu tình vì nhiều lý do, từ biểu tình phản đối
TQ chiếm Hoàng Sa – Trường Sa, phản đối dự án khai thác
boxit ở Tây Nguyên cho đến biều tình phản đối tăng học
phí, tăng viện phí, giá xăng, cúp điện triền miên, tố cáo
tham nhũng v.v... Ta luôn tự hào là chế độ ta ổn định, an
ninh trật tự được giữ vững vì không có các vụ biểu tình
như Thái Lan. Nhưng một bài báo trên báo Tuổi Trẻ nêu như sau:

"<em>... Trước hết phải loại bỏ ngay kiểu suy nghĩ sai lệch
lâu nay rằng biểu tình đồng nghĩa với chống đối chế
độ... Không người bình thường nào muốn cuộc sống xáo
trộn bởi các cuộc biểu tình, nhưng không có biểu tình thì
chưa chắc lòng người đã thật bình yên. Đã đến lúc phải
chấp nhận mặt tích cực và sự tiến bộ của hoạt động
này được thực tiễn kiểm chứng ở các nước phát
triển</em>" (3)

Như vậy hóa ra từ xưa đến nay, VN vẫn chưa chấp nhận mặt
tích cực và sự tiến bộ của biểu tình. Bài báo còn cho
biết thêm:

"<em>... Luật biểu tình là định chế để mọi công dân
được quyền biểu thị sự đồng tình hay không đồng tình
bằng hành động trước một vấn đề chính trị nào đó của
đất nước; luật là cơ sở pháp lý để hoạt động biểu
tình trở thành sinh hoạt chính trị bình thường; tạo hành lang
pháp lý hạn chế thấp nhất ảnh hưởng tiêu cực của biểu
tình đến trật tự công cộng, đến sinh hoạt của các cộng
đồng và các nhóm công dân khác</em>". (3)

Như vậy, điều hiển nhiên là khi có luật hay quy định về
biểu tình, thì hoạt động này sẽ diễn ra ôn hòa, công khai
và hợp pháp. Vậy thì cớ gì trong suốt 65 năm kể từ khi Hồ
Chí Minh đọc tuyên ngôn độc lập cho đến nay, VN vẫn chưa
thể có luật biểu tình?

Hiến pháp ta từ 1946 đến nay đã qua không ít lần sửa đổi,
quyền được biểu tình luôn được hiến pháp công nhận,
nhưng nghịch lý là hiến pháp cho phép nhưng luật vẫn chưa.
Điều này giải thích vì sao biểu tình ở Việt Nam trở thành
"cấm kỵ".

______________________________

(1)
http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/The-significance-of-strong-resistance-in-Bac-Giang-upheaval-part2-MLam-07282010140517.html

(2)
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/av/2010/09/100907_le_hien_duc_iv.shtml?bw=bb&mp=wm&bbcws=1&news=1

(3)
http://tuoitre.vn/Chinh-tri-xa-hoi/Phap-luat/136338/Chong-tham-nhung---chong-tha-hoa-quyen-luc-phai-bang-phap-quyen.html

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/6745), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét